İkincil Travmatik Stres ve Sosyal Destek İlişkisinin Değerlendirilmesi
Abstract
Travmatik yaşantılar, gerçek bir ölüm veya ölüm tehdidinin bulunduğu, ağır yaralanmanın veya fiziksel bütünlüğe yönelik bir tehdidin ortaya çıktığı ve kişinin kendisinin yaşadığı ya da şahit olduğu olaylar olarak tanımlanmaktadır. Diğer bir deyişle, kişinin hayatında herhangi bir travmatik yaşantının meydana gelmesi sadece kendisini değil, ilişkide olduğu kişileri de etkilemektedir. Dolaylı olarak bu durumdan etkilenen kişilerin de aynı travma sonrası stres bozukluğunda olduğu gibi artmış uyarılmışlık, yeniden yaşantılama ve kaçınma gibi belirtiler gösterebildiği bilinmektedir. Travma mağduru bireylerle çalışan uzmanlarda, travmaya dolaylı olarak maruz kalmaktadırlar ve meslek elemanlarının yaşadığı durum ikincil travmatik stres kavramı ile ifade edilmektedir. Yapılan araştırmalarda ikincil travmatik stres belirtileri açısından farklı risk ve koruyucu faktörlerin olduğu ve bu koruyucu faktörlerin en önemlilerinden birinin sosyal destek faktörü olduğu görülmektedir. Bu nedenle, bu çalışma ikincil travmatik stres ve sosyal destek arasındaki ilişkinin literatürdeki bilgiler doğrultusunda incelenmesi amacıyla tasarlanmıştır.
Keywords
İkincil travmatik stres,Sosyal destek,Travma sonrası stres bozukluğu
References
- 1. Öztürk, M. O., Uluşahin, A. Ruh sağlığı ve bozuklukları. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri, 2014.
- 2. Macnab, F. Life after loss. Newtown: Millenium Books, 1989.
- 3. Aker, A. T. 1999 Marmara depremleri: Epidemiyolojik bulgular ve toplum ruh sağlığı uygulamaları üzerine bir gözden geçirme. Türk Psikiyatri Dergisi, 2006;17(3): 204-212.
- 4. DSM-IV-TR Tanı Ölçütleri Başvuru El Kitabı. Amerikan Psikiyatri Birliği. (E. Köroğlu,Çev.). Ankara: Hekimler Yayın Birliği, 2000.
- 5. Aker, A.T. Temel Sağlık Hizmetlerinde Psikososyal Travmaya Yaklaşım, İstanbul, 2000.
- 6. Kaptanoğlu, C. Travma Sonrası Stres Bozukluğunda Tanı ve Klinik Özellikler (Ed. Aker ve M.E.Önder) Psikolojik Travma ve Sonuçları. İstanbul: 5US Yayınları, 2003; 79-89.
- 7. Özgen, F ve Hamdullah, A. Travma sonrası stres bozukluğu, Klinik Psikiyatri, 1999; 1; 34-41.
- 8. Kline NA, Rausch JL. Olfactory precipitants of flashbacks in posttraumatic stress disorder: case reports. J Clin Psychiatry. 1985; 46(9): 383-384.
- 9. Hacıoğlu, M., Aker,T., Kutlar,T. ve Yaman, M. Deprem Tipi Travma Sonrasında Gelişen Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtileri: Alt tipleri. Düşünen Adam, 2002; 15(1), 4-15.
- 10. Battal, S. Özmenler N. Posttravmatik stres bozukluğu ve akut stres bozukluğu. Psikiyatri Temel Kitabı, C Güleç, E Köroğlu (Ed), Hekimler Yayın Birliği; Ankara, 1997.