Review

Bakla (Fabasea) mı Suçlu Genleriniz mi?

Volume: 4 Number: 3 December 30, 2021
TR EN

Bakla (Fabasea) mı Suçlu Genleriniz mi?

Abstract

Glikoz-6-fosfat dehidrogenaz (G6PD) eksikliği, dünya çapında en az 400 milyon kişiyi etkileyen, dünyadaki en yaygın enzim eksikliğidir. Bu metabolik enzim, eritrositlerin oksidatif strese karşı korunmasında önemli bir rol oynar, böylece hemoliz önlenir. Tarihsel olarak, baklanın (fabasea) tüketilmeye başlanmasından sonra patolojik bir bozukluk fark edilmiş, daha sonra bu durum G6PD eksikliği olarak tanımlanmıştır. Eksik G6PD alelleri dünya çapında görülmektedir. Fabasea meyvesinin içerdiği besin öğeleri incelendiğinde, proteinler, karbonhidratlar, suda çözünen vitaminler (folik asit, niasin ve C vitamini), diyet lifi açısından zengin olduğunu ortaya konulmuştur. Favizm, bakla tüketiminden kaynaklanan hemolitik anemiyi tanımlamak için kullanılan bir terimdir. G6PD eksikliği ile ilişkisi bilimsel ve tıbbi literatürde yer almıştır. Nutrigenetik, hastalık etiyolojisinde rol oynayabilecek beslenme ve genetik faktörlerin etkileşimi ile ilgilidir. Bu derlemenin amacı G6PD eksikliğinin patofizyolojisi, genetik özellikleri ve favizm ile ilişkisini ortaya koymak ve genetik yapıya göre beslenmenin (nutrigenetik) önemine vurgu yapmaktır.

Keywords

Fabasea, favizm, nutrigenetik

References

  1. 1. Luzzatto L, & Arese P. Favism and glucose-6-phosphate dehydrogenase deficiency. New England Journal of Medicine. 2018; 378(1): 60-71. doi:10.1056/NEJMra170811.
  2. 2. Nkhoma ET, Poole C, Vannappagari V, Hall SA, & Beutler E. The global prevalence of glucose-6-phosphate dehydrogenase deficiency: a systematic review and meta-analysis. Blood Cells, Molecules, and Diseases. 2009;42(3): 267-278. doi:10.1016/j.bcmd.2008.12.005.
  3. 3. Wajcman H, & Galactéros F. Glucose 6-phosphate dehydrogenase deficiency: a protection against malaria and a risk for hemolytic accidents. Comptes Rendus Biologies, 2004; 327(8): 711-720. doi:10.1016/j.crvi.2004.07.010.
  4. 4. Gómez-Manzo S, Marcial-Quino J, Vanoye-Carlo A, et al. Glucose-6-phosphate dehydrogenase: update and analysis of new mutations around the world. International Journal of Molecular Sciences. 2016;17(12): 2069. doi:10.3390/ijms17122069.
  5. 5. Carson PE, Flanagan CL, Ickes CE, & Alving AS. Enzymatic deficiency in primaquine-sensitive erythrocytes. Science. 1956; 124(3220): 484-485. doi:10.1126/science.124.3220.484-a.
  6. 6. Ravikumar N & Greenfield G. Glucose-6-phosphate Dehydrogenase Deficiency: A Review. International Journal of Medical Students. 2020;8(3): 281-287. doi:10.5195/ijms.2020.637.
  7. 7. Mehta AB. Glucose-6-phosphate dehydrogenase deficiency. Postgraduate Medical Journal. 1994; 70(830); 871. doi:10.1136/pgmj.70.830.871.
  8. 8. Deng Z, Yang F, Bai Y, et al. Co-inheritance of glucose-6-phosphate dehydrogenase deficiency mutations and hemoglobin E in a Kachin population in a malaria-endemic region of Southeast Asia. PloS One. 2017;12(5): e0177917. doi:10.1371/journal.pone.0177917.
  9. 9. Gómez-Manzo S, Marcial-Quino J, Vanoye-Carlo A, et al. Glucose-6-phosphate dehydrogenase: update and analysis of new mutations around the world. International Journal of Molecular Sciences. 2016; 17(12): 2069. doi:10.3390/ijms17122069.
  10. 10. Beutler E. Glucose-6-phosphate dehydrogenase deficiency: a historical perspective. Blood. 2008; 111(1): 16-24. doi:10.1182/blood-2007-04-077412.
APA
Erkul, C., & Özenoğlu, A. (2021). Bakla (Fabasea) mı Suçlu Genleriniz mi? Türkiye Sağlık Bilimleri Ve Araştırmaları Dergisi, 4(3), 42-53. https://doi.org/10.51536/tusbad.985503
AMA
1.Erkul C, Özenoğlu A. Bakla (Fabasea) mı Suçlu Genleriniz mi? Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2021;4(3):42-53. doi:10.51536/tusbad.985503
Chicago
Erkul, Cahit, and Aliye Özenoğlu. 2021. “Bakla (Fabasea) Mı Suçlu Genleriniz Mi?”. Türkiye Sağlık Bilimleri Ve Araştırmaları Dergisi 4 (3): 42-53. https://doi.org/10.51536/tusbad.985503.
EndNote
Erkul C, Özenoğlu A (December 1, 2021) Bakla (Fabasea) mı Suçlu Genleriniz mi? Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 4 3 42–53.
IEEE
[1]C. Erkul and A. Özenoğlu, “Bakla (Fabasea) mı Suçlu Genleriniz mi?”, Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, vol. 4, no. 3, pp. 42–53, Dec. 2021, doi: 10.51536/tusbad.985503.
ISNAD
Erkul, Cahit - Özenoğlu, Aliye. “Bakla (Fabasea) Mı Suçlu Genleriniz Mi?”. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 4/3 (December 1, 2021): 42-53. https://doi.org/10.51536/tusbad.985503.
JAMA
1.Erkul C, Özenoğlu A. Bakla (Fabasea) mı Suçlu Genleriniz mi? Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2021;4:42–53.
MLA
Erkul, Cahit, and Aliye Özenoğlu. “Bakla (Fabasea) Mı Suçlu Genleriniz Mi?”. Türkiye Sağlık Bilimleri Ve Araştırmaları Dergisi, vol. 4, no. 3, Dec. 2021, pp. 42-53, doi:10.51536/tusbad.985503.
Vancouver
1.Cahit Erkul, Aliye Özenoğlu. Bakla (Fabasea) mı Suçlu Genleriniz mi? Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2021 Dec. 1;4(3):42-53. doi:10.51536/tusbad.985503