TR
EN
Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı ve Yapay Zekâ Kullanımı
Abstract
Bu çalışmanın amacı, çam ormanlarıyla kaplı alanların çölleşme risk değerlendirmesinde Akdeniz Avrupası için Çölleşme Gösterge Sistemi (DIS4ME) yaklaşımında ele alınan indikatörleri dikkate alarak, Ilgaz Dağı Milli Park sınırları içerisinde doğal çam orman arazilerinin çölleşme risk değerlendirmesini yapmaktır. Çölleşme risk değerlendirmesinde 8 indikatör (yağış, kuraklık, toprak bünyesi, taşlılık, bitki örtüsü-kapalılık, eğim, derinlik ve bakı) ele alınmıştır. Fakat, DIS4ME yaklaşımından farklı olarak bu çalışmada ele alınan indikatör indeks değerleri modelden birebir alınmayıp, Bulanık-Analitik Hiyerarşik Süreç (Bulanık-AHP) yaklaşımı ile daha da hassaslaştırılmıştır. Toprakların temel fiziko-kimyasal özellerini belirlemek amacıyla alandan 151 toprak örneği alınmıştır. Ilgaz Dağı Milli Park alanı içerisinde çölleşme risk değerlendirmesi yönünden alanda dağılım gösteren toprakların büyük bir çoğunluğunun çölleşme riski altında olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, çalışmada elde edilen model sonuçları yapay sinir ağları ile tahmin edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, çölleşme riskinin belirlenmesinde % 99 doğrulukla tahmin edilebilir olduğu belirlenmiştir.
Keywords
References
- Abdel-Kader, M.G., Dugdale, D., 2001. Evaluating investments in advanced manufacturing technology: A fuzzy set theory approach. The British Accounting Review, 33(4): 455-489.
- Akbari, M., Memarian, H., Neamatollahi, E., Jafari Shalamzari, M., Alizadeh Noughani, M., Zakeri, D., 2021. Prioritizing policies and strategies for desertification risk management using MCDM-DPSIR approach in northeastern Iran. Environment, Development and Sustainability, 23: 2503-2523.
- Aksoy, B.R., 2016. MEDALUS modeli ile arazi degradasyonu ve çölleşme riskinin belirlenmesi örnek çalışma: İnebolu Havzası. Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
- Anonim, 2009. Ilgaz Dağı Milli Parkı Uzun Devreli Gelişme Planı. Çevre ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Milli Parklar Dairesi Başkanlığı, Ankara.
- Anonymous, 1992. Procedures for Collecting Soil Samples and Methods of Analysis for Soil Survey. Soil Survey Invest. Rep. I, U.S. Government Print Office, Washington DC, USA.
- Anonymous, 2004. Desertification Indicator System for Mediterranean Europe (DIS4ME). European Commission, Contract EVK2-CT-2001-00109, (http://www.kcl.ac.uk/projects/desertlinks/), (Accessed: 23.12.2022).
- Bellman, R.E., Zadeh, L.A., 1970. Decision-making in a fuzzy environment. Management Science, 17(4): B-141.
- Blake, G.R., Hartge, K.H., 1986. Bulk density. In: A. Klute (Ed.), Methods of Soil Analysis, Part 1: Physical and Mineralogical Methods, American Society of Agronomy, Inc. Soil Science Society of America, pp. 363-375.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
April 14, 2023
Submission Date
January 18, 2023
Acceptance Date
March 18, 2023
Published in Issue
Year 2023 Volume: 10 Number: 1
APA
Dengiz, O., Saflı, M. E., & Pacci, S. (2023). Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı ve Yapay Zekâ Kullanımı. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 10(1), 75-90. https://doi.org/10.19159/tutad.1238402
AMA
1.Dengiz O, Saflı ME, Pacci S. Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı ve Yapay Zekâ Kullanımı. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi. 2023;10(1):75-90. doi:10.19159/tutad.1238402
Chicago
Dengiz, Orhan, Muhammet Emin Saflı, and Sena Pacci. 2023. “Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı Ve Yapay Zekâ Kullanımı”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 10 (1): 75-90. https://doi.org/10.19159/tutad.1238402.
EndNote
Dengiz O, Saflı ME, Pacci S (April 1, 2023) Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı ve Yapay Zekâ Kullanımı. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 10 1 75–90.
IEEE
[1]O. Dengiz, M. E. Saflı, and S. Pacci, “Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı ve Yapay Zekâ Kullanımı”, Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, vol. 10, no. 1, pp. 75–90, Apr. 2023, doi: 10.19159/tutad.1238402.
ISNAD
Dengiz, Orhan - Saflı, Muhammet Emin - Pacci, Sena. “Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı Ve Yapay Zekâ Kullanımı”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 10/1 (April 1, 2023): 75-90. https://doi.org/10.19159/tutad.1238402.
JAMA
1.Dengiz O, Saflı ME, Pacci S. Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı ve Yapay Zekâ Kullanımı. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi. 2023;10:75–90.
MLA
Dengiz, Orhan, et al. “Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı Ve Yapay Zekâ Kullanımı”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, vol. 10, no. 1, Apr. 2023, pp. 75-90, doi:10.19159/tutad.1238402.
Vancouver
1.Orhan Dengiz, Muhammet Emin Saflı, Sena Pacci. Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı ve Yapay Zekâ Kullanımı. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi. 2023 Apr. 1;10(1):75-90. doi:10.19159/tutad.1238402
Cited By
Yarı Humid Ekolojik Koşullar Altında Toprak Erozyon Duyarlılık Çalışmalarında Fuzzy-Analitik Hiyerarşik Süreç Yaklaşımı
ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.33202/comuagri.1276110Avrasya su samurunun (Lutra lutra Linnaeus, 1758) Çankırı ilindeki yayılışı, tehditler ve koruma önerileri
Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.53516/ajfr.1716773Topografik Haritaları Yorumlamada Bilişsel Yetkinlik: İnsan ve Yapay Zekâ Karşılaştırması
Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.53444/deubefd.1836872