Research Article

Tarım Tedarik Zincirinde Bulanık Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi Kullanılarak Tedarik Zinciri Risk Değerlendirmesi

Volume: 13 Number: 2 July 14, 2026
TR EN

Tarım Tedarik Zincirinde Bulanık Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi Kullanılarak Tedarik Zinciri Risk Değerlendirmesi

Abstract

Çalışmanın temel amacı, tarım tedarik zincirinde bulanık çok kriterli karar verme yöntemini kullanarak tedarik zinciri risklerini analiz etmektir. Bu çalışmada, tarım tedarik zinciri risk değerlendirmesinde kriterlerin önem düzeyleri ve ağırlıkları, bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP, Analytic Hierarchy Process) yöntemi ile ölçülmüştür. Çalışmanın sonuçları, en önemli risk boyutunun “girdi tedarik riski” olduğunu; bunu sırasıyla “üretim riski”, “pazarlama riski” ve “hasat sonrası risk” boyutunun takip ettiğini göstermektedir. Bulgular, ayrıca; 17 risk arasında “yem ve kaba yem maliyetinin yüksek olması”, “hayvanın hastalığı/yaralanması/sakatlığı” ve “uygun yaşam altyapısının olmaması” en önemli riskler olduğunu göstermektedir. Tarım tedarik zincirleri uzun tedarik süresi, dayanıksızlık, hava koşulları, lojistik sorunlar, arz-talep değişkenliği, fiyat değişkenliği ve çevresel belirsizlikler nedeniyle doğası gereği daha karmaşık hale gelmektedir. Tüm bu değişkenlikler ve belirsizlikler nedeniyle tarım tedarik zinciri çeşitli zafiyetlere ve risklere karşı daha hassas hale gelmektedir. Bu durum, tarım tedarik zinciri risklerini daha etkili ve verimli bir şekilde sürdürülebilir yaklaşımla yönetmemizi gerektirmektedir. Karmaşık tedarik zinciri yapısı ve belirsizlik ortamında, tedarik zinciri risk problemlerini çözmek için çok kriterli karar verme yöntemleri yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu araştırmanın sonuçları, tarım tedarik zinciri paydaşlarının tedarik zinciri risklerini belirlemesine, sınıflandırmasına, analiz etmesine ve riskleri azaltmak veya kontrol altına almak için strateji geliştirmelerinde ve planlama yapmalarında yardımcı olabilir.

Keywords

References

  1. Abbas, Q., Han, J., Bakhsh, K., Ullah, R., Kousar, R., Adeel, A., Akhtar, A., 2022. Adaptation to climate change risks among dairy farmers in Punjab, Pakistan. Land Use Policy, 119: 106184.
  2. Abu Hatab, A., Krautscheid, L., Boqvist, S., 2021. COVID-19, livestock systems and food security in developing countries: A systematic review of an emerging literature. Pathogens, 10(5): 586.
  3. Adeyemo, O.K., Alarape, S.A., Adetunji, V.E., Saka, A.B., Adebowale, O.O., Ubiogoro, O.O., Agbede, S.A., 2021. Safety hazards along animal food supply Chain in Nigeria. In: O.O. Babalola (Eds.), Food Security and Safety: African Perspectives, Springer, London, pp. 869-883.
  4. Adeyonu, A.G., Otunaiya, A.O., Oyawoye, E.O., Okeniyi, F.A., 2021. Risk perceptions and risk management strategies among poultry farmers in south-west Nigeria. Cogent Social Sciences, 7(1): 1891719.
  5. Agrawal, V., Mohanty, R.P., Agarwal, S., Dixit, J.K., Agrawal, A.M., 2023. Analyzing critical success factors for sustainable green supply chain management. Environment, Development and Sustainability, 25(8): 8233-8258.
  6. Ahumada, O., Villalobos, J.R., 2009. Application of planning models in the agri-food supply chain: A review. European Journal of Operational Research, 196(1): 1-20.
  7. Akçaöz, H., Özkan, B., 2005. Determining risk sources and strategies among farmers of contrasting risk awareness: A case study for Cukurova region of Turkey. Journal of Arid Environments, 62(4): 661-675.
  8. Aramyan, L., Ondersteijn, C.J.M., van Kooten, O., Oude Lansink, A., 2006. Performance indicators in agri-food production chains. In: C.J.M. Ondersteijn, J.H.M. Wijnands, R.B.M. Huirne and O. van Kooten (Eds.), Quantifying the Agri-Food Supply Chain, Springer, Printed in the Netherlands, Frontis, pp. 47-64.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Farm Enterprises, Agricultural Policy, Marketing in Agricultural Management

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 14, 2026

Submission Date

December 20, 2025

Acceptance Date

July 1, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 13 Number: 2

APA
Atlı, H. (2026). Tarım Tedarik Zincirinde Bulanık Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi Kullanılarak Tedarik Zinciri Risk Değerlendirmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 13(2), 91-101. https://doi.org/10.19159/tutad.1845936
AMA
1.Atlı H. Tarım Tedarik Zincirinde Bulanık Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi Kullanılarak Tedarik Zinciri Risk Değerlendirmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi. 2026;13(2):91-101. doi:10.19159/tutad.1845936
Chicago
Atlı, Hüseyin. 2026. “Tarım Tedarik Zincirinde Bulanık Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi Kullanılarak Tedarik Zinciri Risk Değerlendirmesi”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 13 (2): 91-101. https://doi.org/10.19159/tutad.1845936.
EndNote
Atlı H (July 1, 2026) Tarım Tedarik Zincirinde Bulanık Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi Kullanılarak Tedarik Zinciri Risk Değerlendirmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 13 2 91–101.
IEEE
[1]H. Atlı, “Tarım Tedarik Zincirinde Bulanık Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi Kullanılarak Tedarik Zinciri Risk Değerlendirmesi”, Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, vol. 13, no. 2, pp. 91–101, July 2026, doi: 10.19159/tutad.1845936.
ISNAD
Atlı, Hüseyin. “Tarım Tedarik Zincirinde Bulanık Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi Kullanılarak Tedarik Zinciri Risk Değerlendirmesi”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 13/2 (July 1, 2026): 91-101. https://doi.org/10.19159/tutad.1845936.
JAMA
1.Atlı H. Tarım Tedarik Zincirinde Bulanık Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi Kullanılarak Tedarik Zinciri Risk Değerlendirmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi. 2026;13:91–101.
MLA
Atlı, Hüseyin. “Tarım Tedarik Zincirinde Bulanık Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi Kullanılarak Tedarik Zinciri Risk Değerlendirmesi”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, vol. 13, no. 2, July 2026, pp. 91-101, doi:10.19159/tutad.1845936.
Vancouver
1.Hüseyin Atlı. Tarım Tedarik Zincirinde Bulanık Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi Kullanılarak Tedarik Zinciri Risk Değerlendirmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi. 2026 Jul. 1;13(2):91-101. doi:10.19159/tutad.1845936