Research Article

SESSİZ KİTAP İLLÜSTRASYONLARINDA ANLATI BİÇİMLERİ

Volume: 10 Number: 18 June 30, 2025
EN TR

SESSİZ KİTAP İLLÜSTRASYONLARINDA ANLATI BİÇİMLERİ

Abstract

Sessiz kitap illüstrasyonları, görsel anlatımıyla okuyucu ile iletişim kuran, metinsiz ve tipografinin sadece hikâye anlatımını destekleyici bir görsel öğe olarak kullanıldığı kitaplarda yer almaktadır. Bu betimlemeler, ifade bakımından güçlü oldukları ve metin kullanmadan iletişim kurabildiklerinden evrensel nitelik taşımaktadır. Sessiz kitaplar genellikle çocuklar için üretilse de, içerdikleri görseller herhangi bir söz veya sözcük öbeğiyle sınırlandırılmadığı için her birey hayalgücüne göre farklı sahneler oluşturabilir ve hikâye sonsuz biçimlere evrilebilir. Bu nedenle, bu kitaplar yalnızca çocuklara değil, aynı zamanda yetişkinlere de hitap etmektedir. Bu makale, sessiz kitapların sanatsal değerini vurgulayarak görsel anlatımın gücünü ve çeşitliliğini ortaya koymakta, sessiz kitapları anlatım biçimlerine göre kategorize etmektedir. Araştırma kapsamında, veri toplama aracı olarak doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Veri analizi için ise, Scott McCloud’un çizgi roman teorisi, özellikle Understanding Comics kitabından uyarlanarak sessiz kitapların görsel anlatıları incelenmiştir. McCloud’un teorisi, görsellerin anlam iletimindeki rolünü çözümlemek amacıyla beş ana başlık altında (geçişler, sembolizm ve ikonografi, çizgi stili, panel düzeni ve okuyucu etkileşimi) uygulanmıştır. Ayrıca, Shaun Tan, David Wiesner, Suzy Lee gibi öncü sessiz kitap sanatçılarının eserleri incelenmiş, bu eserlerde kullanılan anlatı stratejilerinin okuyucu deneyimini ne şekilde etkilediği analiz edilmiştir. Araştırmada, sessiz kitapların görsel anlatımının edebi metinlerle ilişkisi ve okuyucunun okuma deneyimi üzerindeki etkisi incelenmektedir. Bu doğrultuda okuyucunun, hikâye oluşumundaki rolünün ve bu yapının sessiz kitap anlatım biçimini nasıl sınıflandırdığının açıklığa kavuşturulması hedeflenmiştir. Bu çalışma, sessiz kitapların anlatı biçimlerindeki çeşitliliği ele alarak, görsel okuryazarlığın önemini vurgulamakta ve bu alandaki akademik çalışmalara katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Keywords

References

  1. Akdenizli, F. (2008). 1960 sonrası Türk grafik tasarımında ulusal üslup sorunsalı (Yayınlanmamış sanatta yeterlilik tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Grafik Anasanat Dalı.
  2. Arizpe, E., Farrell, M ve McAdam, J. (2013). Picturebooks: Beyond the borders of art, narrative and culture. Routledge.
  3. Baker, J. (2008). Window. Walker Books.
  4. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), ss. 368–388.
  5. Berger, J. (2008). Ways of seeing. Penguin.
  6. Briggs, R. (1978). The Snowman. Hamish Hamilton.
  7. Eisner, W. (1985). Comics & sequential art. Poorhouse Press.
  8. Eisner, W. (1996). Graphic storytelling and visual narrative. W. W. Norton & Company.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Graphic Design, Visual Communication Design (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

September 6, 2024

Acceptance Date

March 19, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 10 Number: 18

APA
Üstündağ, E. N., & Sarıgüzmen, E. (2025). SESSİZ KİTAP İLLÜSTRASYONLARINDA ANLATI BİÇİMLERİ. Tykhe Sanat Ve Tasarım Dergisi, 10(18), 91-116. https://doi.org/10.55004/tykhe.1544577
AMA
1.Üstündağ EN, Sarıgüzmen E. SESSİZ KİTAP İLLÜSTRASYONLARINDA ANLATI BİÇİMLERİ. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi. 2025;10(18):91-116. doi:10.55004/tykhe.1544577
Chicago
Üstündağ, Emine Nilüfer, and Elif Sarıgüzmen. 2025. “SESSİZ KİTAP İLLÜSTRASYONLARINDA ANLATI BİÇİMLERİ”. Tykhe Sanat Ve Tasarım Dergisi 10 (18): 91-116. https://doi.org/10.55004/tykhe.1544577.
EndNote
Üstündağ EN, Sarıgüzmen E (June 1, 2025) SESSİZ KİTAP İLLÜSTRASYONLARINDA ANLATI BİÇİMLERİ. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi 10 18 91–116.
IEEE
[1]E. N. Üstündağ and E. Sarıgüzmen, “SESSİZ KİTAP İLLÜSTRASYONLARINDA ANLATI BİÇİMLERİ”, Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi, vol. 10, no. 18, pp. 91–116, June 2025, doi: 10.55004/tykhe.1544577.
ISNAD
Üstündağ, Emine Nilüfer - Sarıgüzmen, Elif. “SESSİZ KİTAP İLLÜSTRASYONLARINDA ANLATI BİÇİMLERİ”. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi 10/18 (June 1, 2025): 91-116. https://doi.org/10.55004/tykhe.1544577.
JAMA
1.Üstündağ EN, Sarıgüzmen E. SESSİZ KİTAP İLLÜSTRASYONLARINDA ANLATI BİÇİMLERİ. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi. 2025;10:91–116.
MLA
Üstündağ, Emine Nilüfer, and Elif Sarıgüzmen. “SESSİZ KİTAP İLLÜSTRASYONLARINDA ANLATI BİÇİMLERİ”. Tykhe Sanat Ve Tasarım Dergisi, vol. 10, no. 18, June 2025, pp. 91-116, doi:10.55004/tykhe.1544577.
Vancouver
1.Emine Nilüfer Üstündağ, Elif Sarıgüzmen. SESSİZ KİTAP İLLÜSTRASYONLARINDA ANLATI BİÇİMLERİ. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi. 2025 Jun. 1;10(18):91-116. doi:10.55004/tykhe.1544577