Tykhe ya da Fortuna

Volume: 1 Number: 1 December 1, 2016
  • Emre Okan
EN TR

Tykhe ya da Fortuna

Abstract

Yunan dünyasının, Olympos'lu olmamasına rağmen, bir Olympos'lu kadar saygı gören tanrıçasıdır Tykhe. Şans, talih, beklenmeyen ya da umulmayan başarıların tanrıçasıdır. Pausanias, Pindaros gibi antik yazarlar tarafından da övgüyle söz edilen çok sayıdaki tasviri, hem Yunan hem de Roma İmparatorluğu'nun geniş coğrafyasında ne kadar saygı gören bir tanrıça olduğunu ortaya koyar. Tanrıça Tykheya da Roma'daki adıyla Fortuna, insanlara iyi şans ve talih getirmesinin yanında, kötü şans veya kötü olaylar da getiren bir tanrıçadır. Tykhe genellikle başında, bir kentin koruyucusu olduğunu gösteren kule şeklindeki tacı ve elinde bereketin ve bolluğun sembolü olan bereket boynuzu cornucopia ile tasvir edilmiştir. Bunun yanında, özellikle Roma'nın doğu eyaletlerinde Antiokheia, Ceasarea, Berytus, Mısır ve Küçük Asya'da bir gemi pruvası ile ya da elinde tuttuğu bir dümen ile olan tasvirlerinde, deniz ya da nehir taşımacılığını ve ekonomisini simgelemiştir. Farklı coğrafyalarda, o kültüre özgü tanrılar ile birlikte ortak tapım görmüş olan tanrıça adına yapılmış az sayıda tapınak vardır. Tanrıça ile ilgili en önemli görsellere kent sikkeleri üzerinde rastlanır. Anadolu sınırlarında, tanrıçanın en sağlam heykellerinden biri bugünkü Düzce İli, Konuralp Mahallesi sınırlarındaki Prusias ad Hypium antik kentinde, 1931 yılında bulunmuştur. Bu heykel, bölgedeki tarımsal ekonominin ve ticaretin önemini vurgulamak için başında bitkisel bezemeli yüksek bir taç, sağ elinde bir dümen ve sol kolunda, içi olasılıkla bölgeye özgü meyveler ile dolu bir bereket boynuzu ile sağlığın simgesi bebek tanrı Pluto'yu Asklepios tutar biçimde betimlenmiştir. İ.S. 2. yüzyıla tarihli bu eser bugün İstanbul Arkeoloji Müzesi'ndedir

Keywords

References

  1. Arya, D.A. The Goddess Fortuna in Imperial Roma: Cult, Art, Text, 2002, (Doktora Tezi)
  2. Erhat, A. Mitoloji Sözlüğü, İstanbul 1997
  3. Hesiodos, İşler ve Günler/Tanrıların Doğuşu, Çev. Furkan Akderin, 2012
  4. Necatigil, B. 100 Soruda Mitologya, 2003
  5. Scranton, R. L. Corinth, I, iii,Monuments in the Lower Agora and North of the Archaic Temple, Princeton 1951
  6. Zeyrek, T. -G. B. Çelik, Prusias ad Hypium. Anadolu'nun Kuzeybatısında Antik Bir Kent, İstanbul 2005
  7. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Tyche_Pluto_Prusias_ad_Hypium_IstA rchMu451b.jpg
  8. http://www.pbase.com/image/60375036

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Emre Okan This is me

Publication Date

December 1, 2016

Submission Date

-

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2016 Volume: 1 Number: 1

APA
Okan, E. (2016). Tykhe ya da Fortuna. Tykhe Sanat Ve Tasarım Dergisi, 1(1), 1-14. https://izlik.org/JA62JT63TL
AMA
1.Okan E. Tykhe ya da Fortuna. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi. 2016;1(1):1-14. https://izlik.org/JA62JT63TL
Chicago
Okan, Emre. 2016. “Tykhe Ya Da Fortuna”. Tykhe Sanat Ve Tasarım Dergisi 1 (1): 1-14. https://izlik.org/JA62JT63TL.
EndNote
Okan E (December 1, 2016) Tykhe ya da Fortuna. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi 1 1 1–14.
IEEE
[1]E. Okan, “Tykhe ya da Fortuna”, Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi, vol. 1, no. 1, pp. 1–14, Dec. 2016, [Online]. Available: https://izlik.org/JA62JT63TL
ISNAD
Okan, Emre. “Tykhe Ya Da Fortuna”. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi 1/1 (December 1, 2016): 1-14. https://izlik.org/JA62JT63TL.
JAMA
1.Okan E. Tykhe ya da Fortuna. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi. 2016;1:1–14.
MLA
Okan, Emre. “Tykhe Ya Da Fortuna”. Tykhe Sanat Ve Tasarım Dergisi, vol. 1, no. 1, Dec. 2016, pp. 1-14, https://izlik.org/JA62JT63TL.
Vancouver
1.Emre Okan. Tykhe ya da Fortuna. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi [Internet]. 2016 Dec. 1;1(1):1-14. Available from: https://izlik.org/JA62JT63TL