Derleme

Özel Gereksinimli Bireylerle Gerçekleştirilmiş Ebeveyn Koçluğu Uygulamalarına İlişkin Araştırmaların İncelenmesi: Bir Alanyazın Taraması

Cilt: 5 Sayı: 1 26 Nisan 2021
PDF İndir

Özel Gereksinimli Bireylerle Gerçekleştirilmiş Ebeveyn Koçluğu Uygulamalarına İlişkin Araştırmaların İncelenmesi: Bir Alanyazın Taraması

Öz

Bu araştırmanın amacı uluslararası alanyazında Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) ve Zihin Yetersizliği (ZY) olan bireylerle gerçekleştirilmiş ebeveyn koçluğu uygulamalarının etkilerini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda OSB ve ZY olan bireylerle gerçekleştirilmiş ebeveyn koçluğu uygulamalarının etkililiklerini değerlendiren hakemli dergilerde 2020 yılına kadar yayımlanmış makaleler taranmıştır. Tarama sonucunda dâhil edilme kriterlerini (araştırmanın katılımcılarının OSB veya ZY tanısı almış olması, araştırmaların hakemli dergilerde yayımlanmış makale olması, öğretim sürecinde ebeveyn koçluğu uygulaması kullanılması, deneysel/yarı deneysel araştırmalar olması) karşılayan toplam 25 makale çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmaların bulunması için Akademik search complete, Google scholar ve ERIC veri tabanlarından yararlanılmıştır. Ele alınan araştırmaların konu, katılımcı, yaş, yöntem, model, ortam, izleme, genelleme, uygulama güvenirliği, gözlemciler arası güvenirlik, sosyal geçerlik ve bulgular bölümleri incelenerek oluşturulan tabloda ilgili başlıklar altında verilmiştir. Araştırma sonunda ele alınan çalışmaların büyük çoğunluğu ebeveyn koçluğu uygulamalarının OSB ve ZY olan bireylerde kullanımının etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçlarının ülkemizde özel gereksinimli bireylerle ebeveyn koçluğu uygulamalarıyla ilgili çalışma yapmayı planlayan araştırmacılara yol göstermesi beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Otizm spektrum bozukluğu , zihin yetersizliği , alanyazın taraması

Kaynakça

  1. AAIDD, (2010). Intellectual disability: Definition, classificition and systems of supports, 11. Edition.
  2. American Psychiatric Association, (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders-5 [DSM-5], Arlington: American Psychiatric Association.
  3. Bailey, K.M. and Blair, K.S.C. (2015). Feasibility and potential efficacy of the family-centered prevent-teach-reinforce model with families of children with developmental disorders. Research in Developmental Disabilities, 47, 218–233.
  4. Bateman, K.J. (2017). The effects of the implementation of parent coaching to increase quality of life for children and families affected by autism spectrum disorder. Unpublished Doctoral Dissertation. USA: Philosophy University of Washington.
  5. Beaudoin, A.J., Sébire, G. and Couture, M. (2014). Parent training interventions for toddlers with autism spectrum disorder. Autism Research and Treatment, 3, 1-15.
  6. Benson, S.S., Dimian, A.F., Elmquist, M., Simacek, J., McComas, J.J., Symons, F.J. (2018). Coaching parents to assess and treat self-injurious behaviour via telehealth. Journal of Intellectual Disability Research, 62 (12), 1114–1123.
  7. Chengappa, K., McNeil, C.B., Norman, M., Quetsch, L.B. and Travers, R.M. (2017). Efficacy of parent-child interaction therapy with parents with intellectual disability, Child & Family Behavior Therapy, 39 (4), 253-282.
  8. Cosbey, J. and Muldoon, D. (2017). Eat-up family-centered feeding intervention to promote food acceptance and decrease challenging behaviors: A single-case experimental design replicated across three families of children with autism spectrum disorder. J Autism Dev Disor, 47 (3), 564–578.
  9. Cruz-Torres, E., Duffy, M.L., Brady, M.P., Bennett, K.D., Goldstein, P. (2020). Promoting daily living skills for adolescents with autism spectrum disorder via parent delivery of video prompting. Journal of Autism and Developmental Disorders, 50 (1), 212–223.
  10. Erturk, B., Hansen, S.G., Machalicek, W., Kunze, M. (2020). Parent-implemented early social communication intervention for young children with autism spectrum disorder. Journal of Behavioral Education., https://doi.org/10.1007/s10864-020-09387-1

Kaynak Göster

APA
Bahçalı, T., & Odluyurt, S. (2021). Özel Gereksinimli Bireylerle Gerçekleştirilmiş Ebeveyn Koçluğu Uygulamalarına İlişkin Araştırmaların İncelenmesi: Bir Alanyazın Taraması. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi, 5(1), 189-209. https://doi.org/10.32960/uead.888966