Araştırma Makalesi

Rusya Uyruklu Ortaokul Öğrencilerinin "Türkçe" Kavramına İlişkin Metaforik Algıları

Cilt: 12 Sayı: 1 29 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Rusya Uyruklu Ortaokul Öğrencilerinin "Türkçe" Kavramına İlişkin Metaforik Algıları

Öz

Metaforlar, soyut kavramları somutlaştırmada önemli bir rol üstlenmektedir. Düşüncelerin ifade edilmesinde, algıları belirlemede metaforlar belirleyici niteliktedir. Bu çalışmada, Türkiye’de yaşayan Rus uyruklu öğrencilerin “Türkçe” kavramına yönelik algılarının metaforlar vasıtasıyla belirlenmesi amaçlanmıştır. Nitekim söz konusu çalışmada öğrencilerin algılarını metaforik ifadelerle yansıtması, bu algıların daha somut ve anlaşılır biçimde ortaya konulmasına olanak sağlamıştır. Öğrencilerin Türkçeye ilişkin algılarının belirlenmesi, yabancı dil olarak Türkçe öğretim sürecine katkı sağlayacak, niteliğini artıracaktır. Bu çalışmada nitel araştırma yaklaşımlarından olgu bilim(fenomenoloji) deseni temel alınmış, metaforların çözümlenmesinde içerik analizi yönteminden yararlanılmış, elde edilen bulguları desteklemek amacıyla betimsel analiz yönteminden de faydalanılmıştır. Çalışmaya 92 Rus uyruklu ortaokul öğrencisi katılmıştır. Öğrencilerin Türkçeye yönelik metaforları iki bölümlü bir veri toplama formu kullanılarak belirlenmiştir. “Türkçe … gibidir; çünkü …” ifadesini üç farklı cümle kurarak tamamlamaları istenmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin toplam 117 metafor ortaya koydukları belirlenmiştir. Metaforlar anlam özellikleri dikkate alınarak toplam 7 kategori altında doğa, eşya, yiyecek-içecek, kültür, eğitim, yaşam ve diğer kategorileri etrafında toplanmıştır. En çok kullanılan metaforların dağ, çiçek, çanta, deniz ve kitap olduğu belirlenmiştir. En çok metafor geliştirilen kategorinin doğa (f=70, %28,81), en az kategorinin ise diğer (f=11, %4,53) ve yaşam (f=11, %4,53) kategorileri olduğu tespit edilmiştir. Dil öğretim sürecinde metaforlar, sürecin gelişimine önemli ölçüde katkı sağlamakta, öğrencilerin hedef dile yönelik algı ve deneyimlerinin ortaya konulmasında etkili bir araç olarak değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi , metafor , dil algısı , Rus uyruklu öğrenciler

Kaynakça

  1. Akkaya, A. (2013). Suriyeli mültecilerin Türkçe algıları. EKEV Akademi Dergisi, 17(56), 179–190.
  2. Arıoğul, S., & Uzun, T. (2011). Metaphorical conceptualizations of Arab learners of Turkish. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 15, 2088–2091.
  3. Aydın, İ. S., & Pehlivan, A. (2010). Türkçe öğretmen adaylarının “öğretmen” ve “öğrenci” kavramlarına ilişkin kullandıkları metaforlar. Turkish Studies, 5(3), 818–842.
  4. Bayram, B. (2018). Öğretmen adaylarının ana dili eğitimi sürecinde okuma becerisine ilişkin algılarının metaforlar aracılığıyla belirlenmesi. Turkish Studies, 13(4), 99–116.
  5. Boylu, E., & Işık, Ö. F. (2017). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin Türkçeye yönelik algılarının metaforlar aracılığıyla belirlenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 5(3), 450– 471.
  6. Demirel, Ö. (2004). Yabancı dil öğretimi. Pegem A Yayıncılık.
  7. Eren, H. (1987). Balkan ülkelerinde ve Macaristan’da Türkoloji çalışmaları. Marmara Üniversitesi Yayınları.
  8. Göçer, A. (2013). Türkçe öğretmeni adaylarının “kültür–dil ilişkisi”ne yönelik metaforik algıları. Turkish Studies, 8(9), 253–263.
  9. Guerrero, M., & Villamil, O. (2002). Metaphorical conceptualizations of ESL teaching and learning. Language Teaching Research, 6(2), 95–120.
  10. Güngör, H., & Özalan, U. (2021). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen Finlandiyalı öğrencilerin Türkiye ve Türkçe algısı. Rumelide Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 25, 336–346. https://doi.org/10.29000/rumelide.1036554

Kaynak Göster

APA
Çağlayan, Z., & Bayram, B. (2026). Rusya Uyruklu Ortaokul Öğrencilerinin "Türkçe" Kavramına İlişkin Metaforik Algıları. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 12(1), 56-74. https://doi.org/10.47714/uebt.1920386