Research Article

Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Becerileri, Yaratıcı Okuma Algıları ve Okuma Öz Yeterlikleri Arasındaki İlişki

Volume: 37 Number: 3 December 31, 2024
EN TR

Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Becerileri, Yaratıcı Okuma Algıları ve Okuma Öz Yeterlikleri Arasındaki İlişki

Abstract

Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme becerileri, yaratıcı okuma algıları ve okuma öz yeterlik düzeylerini belirlemek ve aralarındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışma korelasyon araştırma desenine göre tasarlanmıştır. Çalışma grubunu Türkiye’nin kuzeydoğusunda yer alan Trabzon ilindeki resmî ortaokul ve imam hatip ortaokullarından seçilen 14 okulda öğrenim gören 641 öğrenci (Kız=349, Erkek=293) oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Eleştirel Düşünme Becerisi Testi, Yaratıcı Okuma Algı Ölçeği ve Okuma Öz Yeterliği Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme becerileri ile okuma öz yeterlikleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Öğrencilerin yaratıcı okuma algıları ile okuma öz yeterlikleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunurken eleştirel düşünme becerisi ile yaratıcı okuma algıları arasında anlamlı ilişki tespit edilmemiştir. Çalışmada aynı zamanda öğrencilerin eleştirel düşünme ve yaratıcı okuma puanlarının orta seviyelerde, okuma öz yeterliği puanlarının ise orta seviyenin üstünde olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet açısından tüm değişkenlerde kız öğrenciler lehine sonuçlara ulaşılırken sosyoekonomik durum açısından sadece eleştirel düşünme ve okuma öz yeterliğinde anlamlı farklılıklara ulaşıldığı ancak yaratıcı okuma algısında ise anlamlı bir farklılığa ulaşılamadığı tespit edilmiştir. Çalışmada elde edilen sonuçlar, öğrencilerin üst düzey düşünme becerileri ve bu becerilerin gelişimine katkı sağlayan okuma öz yeterliğine yeterince sahip olmadıklarını göstermektedir.

Keywords

Ethical Statement

Bu araştırmanın, Trabzon Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu tarafından 06.11.2023 tarihinde E-81614018-000-2300060774 sayılı kararıyla verilen etik kurul izni bulunmaktadır.

References

  1. Abraham A. (2016). Gender and creativity: an overview of psychological and neuroscientific literature. Brain imaging and behavior, 10(2), 609–618. https://doi.org/10.1007/s11682-015-9410-8
  2. Acar, S., Tadik, H., Uysal, R., Myers, D., & Inetas, B. (2023). Socio‐economic status and creativity: A meta‐analysis. The Journal of Creative Behavior, 57(1), 138-172. https://doi.org/10.1002/jocb.568
  3. Adair, J. E. (2007). The art of creative thinking: How to be innovative and develop great ideas. Kogan Page Publishers.
  4. Adams, P. J. (1968). Creative reading. International Reading Association.
  5. Afflerbach, P., Cho, B. Y., Kim, J. Y., Crassas, M. E., & Doyle, B. (2013). Reading: what else matters besides strategies and skills? The Reading Teacher, 66(6), 440–448. https://doi.org/10.1002/TRTR.1146
  6. Afifah, W., Soeharto, S., Budiwati, T. R., & Atmantika, Z. H. (2023). Enhancing reading abilities: Exploring the interrelationships among speed, critical, and creative reading through classroom-based action research. Lectura: Jurnal Pendidikan, 14(2), 314-326. https://doi.org/10.31849/lectura.v14i2.14926
  7. Alexander, A.P. (2005). The path to competence: A lifespan developmental perspective on reading. Journal of Literacy Research, 37(4), 413–436. https://doi.org/10.1207/s15548430jlr3704_1
  8. Amanvermez İncirkuş, F. (2021). Ortaokul öğrencilerinin Türkçe dersinde eleştirel düşünme becerilerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 10(3), 1261-1282. http://dx.doi.org/10.30703/cije.838035

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Education

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 28, 2024

Publication Date

December 31, 2024

Submission Date

April 30, 2024

Acceptance Date

October 16, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 37 Number: 3

APA
Kayhan, S., Eyüp, B., & Malkoç, E. (2024). Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Becerileri, Yaratıcı Okuma Algıları ve Okuma Öz Yeterlikleri Arasındaki İlişki. Journal of Uludag University Faculty of Education, 37(3), 1008-1036. https://doi.org/10.19171/uefad.1476061
AMA
1.Kayhan S, Eyüp B, Malkoç E. Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Becerileri, Yaratıcı Okuma Algıları ve Okuma Öz Yeterlikleri Arasındaki İlişki. Journal of Uludag University Faculty of Education. 2024;37(3):1008-1036. doi:10.19171/uefad.1476061
Chicago
Kayhan, Selvanur, Bircan Eyüp, and Emine Malkoç. 2024. “Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Becerileri, Yaratıcı Okuma Algıları Ve Okuma Öz Yeterlikleri Arasındaki İlişki”. Journal of Uludag University Faculty of Education 37 (3): 1008-36. https://doi.org/10.19171/uefad.1476061.
EndNote
Kayhan S, Eyüp B, Malkoç E (December 1, 2024) Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Becerileri, Yaratıcı Okuma Algıları ve Okuma Öz Yeterlikleri Arasındaki İlişki. Journal of Uludag University Faculty of Education 37 3 1008–1036.
IEEE
[1]S. Kayhan, B. Eyüp, and E. Malkoç, “Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Becerileri, Yaratıcı Okuma Algıları ve Okuma Öz Yeterlikleri Arasındaki İlişki”, Journal of Uludag University Faculty of Education, vol. 37, no. 3, pp. 1008–1036, Dec. 2024, doi: 10.19171/uefad.1476061.
ISNAD
Kayhan, Selvanur - Eyüp, Bircan - Malkoç, Emine. “Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Becerileri, Yaratıcı Okuma Algıları Ve Okuma Öz Yeterlikleri Arasındaki İlişki”. Journal of Uludag University Faculty of Education 37/3 (December 1, 2024): 1008-1036. https://doi.org/10.19171/uefad.1476061.
JAMA
1.Kayhan S, Eyüp B, Malkoç E. Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Becerileri, Yaratıcı Okuma Algıları ve Okuma Öz Yeterlikleri Arasındaki İlişki. Journal of Uludag University Faculty of Education. 2024;37:1008–1036.
MLA
Kayhan, Selvanur, et al. “Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Becerileri, Yaratıcı Okuma Algıları Ve Okuma Öz Yeterlikleri Arasındaki İlişki”. Journal of Uludag University Faculty of Education, vol. 37, no. 3, Dec. 2024, pp. 1008-36, doi:10.19171/uefad.1476061.
Vancouver
1.Selvanur Kayhan, Bircan Eyüp, Emine Malkoç. Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Becerileri, Yaratıcı Okuma Algıları ve Okuma Öz Yeterlikleri Arasındaki İlişki. Journal of Uludag University Faculty of Education. 2024 Dec. 1;37(3):1008-36. doi:10.19171/uefad.1476061

Cited By


Journal of Uludag University Faculty of Education ©2025 by Bursa Uludag University is licensed under CC BY-NC 4.0