EN
TR
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Göre Hazırlanan 9. Sınıf Matematik Ders Kitabının Çoklu Temsiller Açısından İncelenmesi
Abstract
Bu çalışmanın amacı 9. sınıf matematik ders kitabında kullanılan temsiller ve temsiller arası geçiş durumlarını incelemektir. Araştırmanın veri kaynağını Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne göre hazırlanan 9.sınıf matematik ders kitabında yer alan temaların Ön Değerlendirme (ÖD), Örnek (Ö), Sıra Sizde (SS), Alıştırmalar (A) ve Ölçme ve Değerlendirme (Ö&D) bölümlerinde yer alan 799 soru oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi benimsenmiştir. Verilerin analizi betimsel analiz yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. 9. sınıf matematik ders kitabında yer alan temsil türlerinin temalara göre dağılımına bakıldığında en fazla kullanılan temsil türünün sözel temsil olduğu görülmüştür. Sözel temsili sırasıyla cebirsel temsil ve model temsili izlemiştir. Ayrıca temsiller bulundukları bölüm itibariyle incelendiğinde her bölümde sözel temsil türünün baskın olduğu; cebirsel ve model temsillerin sıklıkla destekleyici olarak yer aldığı; grafik, tablo ve gerçek yaşam temsillerinin ise daha sınırlı oranlarda kullanıldığı görülmüştür. Kitapta yer alan 198 çözümlü örnekteki temsiller arası geçişin büyük çoğunluğu sözelden sözele ve sözelden cebirsele şeklinde gerçekleşmiştir. Bu geçişleri sırasıyla cebirselden cebirsele, cebirselden sözele, modelden cebirsele, modelden sözele, sözelden modele ve modelden modele geçişleri takip etmektedir. Buna karşılık cebirselden tabloya, cebirselden gerçek yaşama, tablodan gerçek yaşama, grafikten tabloya, grafikten modele, grafikten gerçek yaşama ve modelden gerçek yaşama geçiş durumlarına rastlanmamıştır. Ders kitaplarının temel kaynak olması ve matematik eğitiminde temsillerin kullanımının önemi göz önüne alındığında bu çalışmanın ilgili birimlere, kitap yazarlarına ve eğitimcilere destek sağlayarak literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Keywords
References
- Adu-Gyamfi, K. (2007). Connections among representations: The natüre of students’ coordinations on a linear function task. [Unpublished PhD Dissertation, North Carolina State University].
- Alkhateeb, M. (2019). Multiple representations in 8th grade mathematics textbook and the extent to which teachers implement them. International Electronic Journal of Mathematics Education, 14, 137–145. https://doi.org/10.12973/iejme/3982
- Ainsworth, S. (2006). DeFT: A conceptual framework for considering learning with multiple representations. Learning and instruction, 16(3), 183-198. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2006.03.001
- Baştürk, S., Taştepe M., & Uzun, P. (2022). Türkiye ve Fransa ders kitaplarında kesirler konusuyla ilgili geometrik temsillerin incelenmesi. International Journal of Educational Studies in Mathematics, 9(3), 161-176. https://doi.org/10.17278/ijesim.1115925
- Bayazit, İ., & Aksoy, Y. (2013). Fonksiyon kavramının matematiksel manası ve tarihsel gelişimi. İ. Ö. Zembat, M. F. Özmantar, E. Bingölbali, H. Şandır & A. Delice (Ed.ler). Tanımları ve tarihsel gelişimleriyle matematksel kavramlar içinde (s. 339-352). Pegem Akadem.
- Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
- Chang, B., Cromley, J.G., & Tran, N.K. (2015). Coordinating multiple representations in a reform calculus textbook. International Journal of Science and Mathematics Education, 14, 1475-1497.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Mathematics Education
Journal Section
Book Review
Authors
Publication Date
April 30, 2026
Submission Date
June 9, 2025
Acceptance Date
October 29, 2025
Published in Issue
Year 2026 Volume: 39 Number: 1
APA
Turan, S. B., & Balcı Şeker, H. (2026). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Göre Hazırlanan 9. Sınıf Matematik Ders Kitabının Çoklu Temsiller Açısından İncelenmesi. Journal of Uludag University Faculty of Education, 39(1), 231-252. https://doi.org/10.19171/uefad.1716203
AMA
1.Turan SB, Balcı Şeker H. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Göre Hazırlanan 9. Sınıf Matematik Ders Kitabının Çoklu Temsiller Açısından İncelenmesi. Journal of Uludag University Faculty of Education. 2026;39(1):231-252. doi:10.19171/uefad.1716203
Chicago
Turan, Selva Büşra, and Hatice Balcı Şeker. 2026. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Göre Hazırlanan 9. Sınıf Matematik Ders Kitabının Çoklu Temsiller Açısından İncelenmesi”. Journal of Uludag University Faculty of Education 39 (1): 231-52. https://doi.org/10.19171/uefad.1716203.
EndNote
Turan SB, Balcı Şeker H (April 1, 2026) Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Göre Hazırlanan 9. Sınıf Matematik Ders Kitabının Çoklu Temsiller Açısından İncelenmesi. Journal of Uludag University Faculty of Education 39 1 231–252.
IEEE
[1]S. B. Turan and H. Balcı Şeker, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Göre Hazırlanan 9. Sınıf Matematik Ders Kitabının Çoklu Temsiller Açısından İncelenmesi”, Journal of Uludag University Faculty of Education, vol. 39, no. 1, pp. 231–252, Apr. 2026, doi: 10.19171/uefad.1716203.
ISNAD
Turan, Selva Büşra - Balcı Şeker, Hatice. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Göre Hazırlanan 9. Sınıf Matematik Ders Kitabının Çoklu Temsiller Açısından İncelenmesi”. Journal of Uludag University Faculty of Education 39/1 (April 1, 2026): 231-252. https://doi.org/10.19171/uefad.1716203.
JAMA
1.Turan SB, Balcı Şeker H. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Göre Hazırlanan 9. Sınıf Matematik Ders Kitabının Çoklu Temsiller Açısından İncelenmesi. Journal of Uludag University Faculty of Education. 2026;39:231–252.
MLA
Turan, Selva Büşra, and Hatice Balcı Şeker. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Göre Hazırlanan 9. Sınıf Matematik Ders Kitabının Çoklu Temsiller Açısından İncelenmesi”. Journal of Uludag University Faculty of Education, vol. 39, no. 1, Apr. 2026, pp. 231-52, doi:10.19171/uefad.1716203.
Vancouver
1.Selva Büşra Turan, Hatice Balcı Şeker. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Göre Hazırlanan 9. Sınıf Matematik Ders Kitabının Çoklu Temsiller Açısından İncelenmesi. Journal of Uludag University Faculty of Education. 2026 Apr. 1;39(1):231-52. doi:10.19171/uefad.1716203