Research Article

Yatırımcı Psikolojisi Bağlamında Risk ve Belirsizlik Göstergelerinin Borsa İstanbul Üzerindeki Etkileri

Volume: 10 Number: 1 April 10, 2026
TR EN

Yatırımcı Psikolojisi Bağlamında Risk ve Belirsizlik Göstergelerinin Borsa İstanbul Üzerindeki Etkileri

Öz

Bu çalışma risk ve belirsizlik göstergelerinin yatırımcı psikolojisini yansıtan piyasa davranışları aracılığıyla Borsa İstanbul (BIST 100) üzerindeki etkilerini bütüncül bir perspektiften incelemektedir. Şubat 2018–Aralık 2024 dönemi için Kesirli frekanslı bootstrap Fourier ARDL metodolojisi ile yürütülen analizde, yalnızca piyasa riskini değil, yatırımcıların korku ve iyimserlik algısını da yansıtan göstergeler kullanılmıştır. Bulgular, ülke riskindeki ve küresel piyasa korkusundaki artışın hisse senedi getirilerini olumsuz etkilediğini; döviz kuru oynaklığı ve ekonomik politika belirsizliğinin bu negatif etkiyi güçlendirdiğini göstermektedir. Buna karşın, kripto para piyasalarındaki iyimserliğin piyasalara pozitif yönde yansıdığı saptanmıştır. Sonuçlar, Türk hisse senedi piyasasında yatırımcı davranışının risk ve belirsizlik dinamiklerine duyarlılığını ortaya koymakta; yatırımcı güveni ve finansal istikrar için risk primini düşürücü, kur istikrarını koruyucu ve öngörülebilir ekonomi politikalarının önemini vurgulamaktadır. Ayrıca, kripto para piyasasına ilişkin eğilimlerin hisse senedi piyasasına yayılım etkisi, hem politika yapıcılar hem de yatırımcılar tarafından karar süreçlerinde dikkate alınabilecek bir referans aracı olarak değerlendirilebilir.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

No funding was received for this study.

Ethical Statement

Ethics approval was not required for this study.

References

  1. Aggarwal, R. (1981). Exchange Rates And Stock Prices: A Study of The US Capital Markets Under Floating Exchange Rates. Akron Business and Economic Review, January, 7–12.
  2. Altınöz, B. ve Umut, A. (2022). Döviz Kuru ve Petrol Fiyatlarındaki Dalgalanmaların Hisse Senedi Getirileri İle İlişkisi: Borsa İstanbul Sektör Endeksleri İçin Bir Uygulama. İstanbul İktisat Dergisi, 72(1), 385–405.
  3. Astaíza-Gómez, J. G. (2025). Uncertainty, Risk, and Opaque Stock Markets. International Journal of Financial Studies, 13(1), 35.
  4. Bahmani-Oskooee, M. ve Saha, S. (2016). Do Exchange Rate Changes Have Symmetric or Asymmetric Effects on Stock Prices? Global Finance Journal, 31, 57–72. https://doi.org/10.1016/j.gfj.2016.06.005
  5. Baker, S. R. ve Bloom, N. ve Davis, S. J. (2016). Measuring Economic Policy Uncertainty. The Quarterly Journal of Economics, 131(4), 1593–1636. https://doi.org/10.1093/qje/qjw024
  6. Banerjee, P. ve Arčabić, V. ve Lee, H. (2017). Fourier ADL Cointegration Test to Approximate Smooth Breaks With New Evidence From Crude Oil Market. Economic Modelling, 67, 114–124.
  7. Barber, B. M. ve Odean, T. (2001). Boys Will Be Boys: Gender, Overconfidence, And Common Stock Investment. The Quarterly Journal of Economics, 116(1), 261–292. https://doi.org/10.1162/003355301556400
  8. Bektur, Ç. ve Malcıoğlu, G. (2017). Kredi Temerrüt Takasları ile BİST 100 Endeksi Arasındaki İlişki: Asimetrik Nedensellik Analizi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(3), 73–83.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Time-Series Analysis , Capital Market

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 10, 2026

Submission Date

October 12, 2025

Acceptance Date

April 3, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 10 Number: 1

APA
Güler, A. (2026). Yatırımcı Psikolojisi Bağlamında Risk ve Belirsizlik Göstergelerinin Borsa İstanbul Üzerindeki Etkileri. Uluslararası Ekonomi İşletme Ve Politika Dergisi, 10(1), 277-296. https://doi.org/10.29216/ueip.1801905

International Journal of Economics, Business and Politics

Recep Tayyip Erdogan University
Faculty of Economics and Administrative Sciences

Department of Economics

RIZE / TÜRKİYE