Research Article

Yeni Keynesyen Teori Çerçevesinde Türkiye'de Enflasyon Dinamikleri: Dış Ticaret Dengesi, Kur ve Beklentiler Üzerine Yapısal VAR Analizi

Volume: 11 Number: 2 October 1, 2025
EN TR

Yeni Keynesyen Teori Çerçevesinde Türkiye'de Enflasyon Dinamikleri: Dış Ticaret Dengesi, Kur ve Beklentiler Üzerine Yapısal VAR Analizi

Abstract

Son yıllarda kronikleşen enflasyon, Türkiye ekonomisinde makroekonomik istikrarı zayıflatan ve sürdürülebilir büyüme önündeki en büyük engel olarak öne çıkmıştır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de makroekonomik faktörlerin yanı sıra enflasyon beklentilerini de kapsayacak şekilde enflasyon dinamiklerini ampirik olarak açıklamaktır. Çalışma kapsamında 2013 birinci çeyrek ile 2025 ikinci çeyrek dönemi için Türkiye’ye ait makro zaman serileri kullanılarak, Yeni Keynesyen Kuram çerçevesindeki genişletilmiş Phillips eğrisi modeline dış ticaret dengesi, döviz kuru, petrol fiyatı ve işsizlik kanallarını da ekleyen yapısal VAR analizi tahmini gerçekleştirilmiştir. Cholesky ayrıştırmasıyla tanımlanan yapısal şoklar altındaki etki-tepki fonksiyonlarıyla işsizlik, cari denge, beklentiler, çıktı açığı, döviz kuru ve petrol fiyatının enflasyon üzerindeki kısa ve orta vadeli dinamikleri ayrıntılı biçimde ortaya konmuştur. Bulgular, tüm değişkenlerin enflasyon üzerinde anlamlı bir etkisi olduğunu fakat genellikle dört-altı çeyrek içinde sönümlendiğini göstermektedir. Türkiye ekonomisinde enflasyon şoklarının yayılma mekanizmalarının hem iç talep (işsizlik-çıktı açığı) hem de dışsal (kur-cari denge-emtia fiyat) bileşenlerce şekillenmekte olduğunu ampirik analizler kanıtlamaktadır. Politika yapıcılar için hem talep hem de dışsal şoklara yönelik eşgüdümlü önlemler ve beklenti yönetiminin önemli olduğu çıkarımı yapılmıştır.

Keywords

References

  1. Almajali, A. A. Q., and Almubidin, R. F. (2022). Estimating the indirect effects of monetary policy on inflation, the output gap and foreign reserves in Jordan using the New Keynesian model. Jordan Journal of Economic Sciences, 9(2), 172-188.
  2. Alpağut, S. (2024). Investigation of expected inflation according to Adaptive Expectations Hypothesis using Koyck Transformation: a study on Türkiye. İzmir İktisat Dergisi, 39(3), 698-714.
  3. Aydoğan, E. (2004). 1980 den Günümüze Türkiye de enflasyon serüveni. Yönetim ve Organizasyon, 11(1), 91–110.
  4. Ball, L., Mankiw, N. G., Romer, D., Akerlof, G. A., Rose, A., Yellen, J., and Sims, C. A. (1988). The New Keynesian Economics and the output-inflation trade-off. Brookings Papers on Economic Activity, 1988(1), 1.
  5. Bastian, E. F., Charles, S., and Marie, J. (2024). Inflation regimes and hyperinflation: a Post-Keynesian/structuralist typology. Cambridge Journal of Economics, 48(4), 681-708.
  6. Braga, J., and Serrano, F. (2023). Post-Keynesian Economics: New foundations by Marc Lavoie Chapter 8: Inflation Theory. Review of Political Economy,35(4), 1096-1108).
  7. Çiçen, Y. (2024). Decoding Inflation: Role of institutional quality in Türkiye using advanced econometric techniques, İstanbul İktisat Dergisi, 74(1), 1-35.
  8. Dalziel, P. (1999). A Post Keynesian Theory of asset price inflation with endogenous money. Journal of Post Keynesian Economics, 22(2), 227-245.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Applied Macroeconometrics

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

September 17, 2025

Publication Date

October 1, 2025

Submission Date

August 9, 2025

Acceptance Date

September 16, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 11 Number: 2

APA
Ağaslan, E. (2025). Yeni Keynesyen Teori Çerçevesinde Türkiye’de Enflasyon Dinamikleri: Dış Ticaret Dengesi, Kur ve Beklentiler Üzerine Yapısal VAR Analizi. Uluslararası Ekonomi Ve Yenilik Dergisi, 11(2), 679-699. https://doi.org/10.20979/ueyd.1761627
AMA
1.Ağaslan E. Yeni Keynesyen Teori Çerçevesinde Türkiye’de Enflasyon Dinamikleri: Dış Ticaret Dengesi, Kur ve Beklentiler Üzerine Yapısal VAR Analizi. UEYD. 2025;11(2):679-699. doi:10.20979/ueyd.1761627
Chicago
Ağaslan, Erkan. 2025. “Yeni Keynesyen Teori Çerçevesinde Türkiye’de Enflasyon Dinamikleri: Dış Ticaret Dengesi, Kur Ve Beklentiler Üzerine Yapısal VAR Analizi”. Uluslararası Ekonomi Ve Yenilik Dergisi 11 (2): 679-99. https://doi.org/10.20979/ueyd.1761627.
EndNote
Ağaslan E (October 1, 2025) Yeni Keynesyen Teori Çerçevesinde Türkiye’de Enflasyon Dinamikleri: Dış Ticaret Dengesi, Kur ve Beklentiler Üzerine Yapısal VAR Analizi. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi 11 2 679–699.
IEEE
[1]E. Ağaslan, “Yeni Keynesyen Teori Çerçevesinde Türkiye’de Enflasyon Dinamikleri: Dış Ticaret Dengesi, Kur ve Beklentiler Üzerine Yapısal VAR Analizi”, UEYD, vol. 11, no. 2, pp. 679–699, Oct. 2025, doi: 10.20979/ueyd.1761627.
ISNAD
Ağaslan, Erkan. “Yeni Keynesyen Teori Çerçevesinde Türkiye’de Enflasyon Dinamikleri: Dış Ticaret Dengesi, Kur Ve Beklentiler Üzerine Yapısal VAR Analizi”. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi 11/2 (October 1, 2025): 679-699. https://doi.org/10.20979/ueyd.1761627.
JAMA
1.Ağaslan E. Yeni Keynesyen Teori Çerçevesinde Türkiye’de Enflasyon Dinamikleri: Dış Ticaret Dengesi, Kur ve Beklentiler Üzerine Yapısal VAR Analizi. UEYD. 2025;11:679–699.
MLA
Ağaslan, Erkan. “Yeni Keynesyen Teori Çerçevesinde Türkiye’de Enflasyon Dinamikleri: Dış Ticaret Dengesi, Kur Ve Beklentiler Üzerine Yapısal VAR Analizi”. Uluslararası Ekonomi Ve Yenilik Dergisi, vol. 11, no. 2, Oct. 2025, pp. 679-9, doi:10.20979/ueyd.1761627.
Vancouver
1.Erkan Ağaslan. Yeni Keynesyen Teori Çerçevesinde Türkiye’de Enflasyon Dinamikleri: Dış Ticaret Dengesi, Kur ve Beklentiler Üzerine Yapısal VAR Analizi. UEYD. 2025 Oct. 1;11(2):679-9. doi:10.20979/ueyd.1761627

International Journal of Economics and Innovation

Karadeniz Technical University, Department of Economics, 61080, Trabzon/Türkiye

https://dergipark.org.tr/en/pub/ueyd


33974

 This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.