Araştırma Makalesi

Yeni Keynesyen Teori Çerçevesinde Türkiye'de Enflasyon Dinamikleri: Dış Ticaret Dengesi, Kur ve Beklentiler Üzerine Yapısal VAR Analizi

Cilt: 11 Sayı: 2 1 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

Yeni Keynesyen Teori Çerçevesinde Türkiye'de Enflasyon Dinamikleri: Dış Ticaret Dengesi, Kur ve Beklentiler Üzerine Yapısal VAR Analizi

Öz

Son yıllarda kronikleşen enflasyon, Türkiye ekonomisinde makroekonomik istikrarı zayıflatan ve sürdürülebilir büyüme önündeki en büyük engel olarak öne çıkmıştır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de makroekonomik faktörlerin yanı sıra enflasyon beklentilerini de kapsayacak şekilde enflasyon dinamiklerini ampirik olarak açıklamaktır. Çalışma kapsamında 2013 birinci çeyrek ile 2025 ikinci çeyrek dönemi için Türkiye’ye ait makro zaman serileri kullanılarak, Yeni Keynesyen Kuram çerçevesindeki genişletilmiş Phillips eğrisi modeline dış ticaret dengesi, döviz kuru, petrol fiyatı ve işsizlik kanallarını da ekleyen yapısal VAR analizi tahmini gerçekleştirilmiştir. Cholesky ayrıştırmasıyla tanımlanan yapısal şoklar altındaki etki-tepki fonksiyonlarıyla işsizlik, cari denge, beklentiler, çıktı açığı, döviz kuru ve petrol fiyatının enflasyon üzerindeki kısa ve orta vadeli dinamikleri ayrıntılı biçimde ortaya konmuştur. Bulgular, tüm değişkenlerin enflasyon üzerinde anlamlı bir etkisi olduğunu fakat genellikle dört-altı çeyrek içinde sönümlendiğini göstermektedir. Türkiye ekonomisinde enflasyon şoklarının yayılma mekanizmalarının hem iç talep (işsizlik-çıktı açığı) hem de dışsal (kur-cari denge-emtia fiyat) bileşenlerce şekillenmekte olduğunu ampirik analizler kanıtlamaktadır. Politika yapıcılar için hem talep hem de dışsal şoklara yönelik eşgüdümlü önlemler ve beklenti yönetiminin önemli olduğu çıkarımı yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Almajali, A. A. Q., and Almubidin, R. F. (2022). Estimating the indirect effects of monetary policy on inflation, the output gap and foreign reserves in Jordan using the New Keynesian model. Jordan Journal of Economic Sciences, 9(2), 172-188.
  2. Alpağut, S. (2024). Investigation of expected inflation according to Adaptive Expectations Hypothesis using Koyck Transformation: a study on Türkiye. İzmir İktisat Dergisi, 39(3), 698-714.
  3. Aydoğan, E. (2004). 1980 den Günümüze Türkiye de enflasyon serüveni. Yönetim ve Organizasyon, 11(1), 91–110.
  4. Ball, L., Mankiw, N. G., Romer, D., Akerlof, G. A., Rose, A., Yellen, J., and Sims, C. A. (1988). The New Keynesian Economics and the output-inflation trade-off. Brookings Papers on Economic Activity, 1988(1), 1.
  5. Bastian, E. F., Charles, S., and Marie, J. (2024). Inflation regimes and hyperinflation: a Post-Keynesian/structuralist typology. Cambridge Journal of Economics, 48(4), 681-708.
  6. Braga, J., and Serrano, F. (2023). Post-Keynesian Economics: New foundations by Marc Lavoie Chapter 8: Inflation Theory. Review of Political Economy,35(4), 1096-1108).
  7. Çiçen, Y. (2024). Decoding Inflation: Role of institutional quality in Türkiye using advanced econometric techniques, İstanbul İktisat Dergisi, 74(1), 1-35.
  8. Dalziel, P. (1999). A Post Keynesian Theory of asset price inflation with endogenous money. Journal of Post Keynesian Economics, 22(2), 227-245.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uygulamalı Makro Ekonometri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

17 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

9 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

16 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ağaslan, E. (2025). Yeni Keynesyen Teori Çerçevesinde Türkiye’de Enflasyon Dinamikleri: Dış Ticaret Dengesi, Kur ve Beklentiler Üzerine Yapısal VAR Analizi. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 11(2), 679-699. https://doi.org/10.20979/ueyd.1761627

Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi

Karadeniz Teknik Üniversitesi, İİBF, İktisat Bölümü, 61080, Trabzon/Türkiye

https://dergipark.org.tr/en/pub/ueyd

33974

 This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.