Araştırma Makalesi

Türk Eğitim Müfredatının Üvey Evladı: Popüler Roman ve Anti Kanon (“Para Roman”, “Yeraltı Edebiyatı” ve “Mafya Retoriği”)

Cilt: 6 Sayı: 11 28 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

Türk Eğitim Müfredatının Üvey Evladı: Popüler Roman ve Anti Kanon (“Para Roman”, “Yeraltı Edebiyatı” ve “Mafya Retoriği”)

Öz

Romanın edebi değerini göz ardı eden ve onu niyeti doğrultusunda kullanan yazarların eserleri, yazım aşamasından sonra isteyerek veya istemeyerek de olsa okurun, medya odaklarının ve mevcut iktidarın aracı durumuna gelir. İktidarın; edebiyatı şekillendirmede meta olarak kullandığı sanat eserleri, kitap listeleri ve kendi tespit ettiği ürünler, edebiyat kanonunu ortaya çıkarır. Edebiyat kanonu vasıtasıyla istenilen söylemin yaygınlaştırılması ve yeniden üretilmesi amaçlanır. İktidar; “100 Temel Eser”, “Yılın 100 Romanı” gibi listeler ve belirlenen müfredat ile söylemini yayar. Listeleme ve kategorize etme yöntemi ile sanat değeri yüksek eserler, popülerleştirilirken otoritenin söylemi nesilden nesile aktarılır. Böylelikle otoritenin kutsadığı bu metinlerin genç kuşaklara sunulmasıyla “kutsal kodlu bir kanon” oluşturulur. Kanona giremeyen yazar ve türler de, önemli estetik ve edebi yeniliğine rağmen, devrin edebiyat piyasasından iz bırakmadan silinip giderler. Kanona karşı varlığını sürdüren eserler, ‘kanon karşıtı’ veya ‘anti kanon’ denilen kesimi oluşturur. Bu cenahtan bakıldığında popüler romanların, kanonu oluşturan listelerde yer almadığı görülür. Toplumda itilen ve üvey evlat muamelesi gören kanon karşıtı romanlar, eğitim sisteminde yer alan iktidar anlayışına bir tepki olarak doğar. Bu tepkisel söylem, özellikle 2000’lerden sonra “para roman”, “yeraltı edebiyatı” ve “mafya retoriği” kavram alanlarında kendini gösterir. Kanon karşıtı tutum sergileyen popüler romanlar, çok satma kaygısıyla yazılan para roman, edebiyat dünyasının ‘karanlık ve asi çocuğu’ yeraltı edebiyatı ile anti bir söylem gelişir. Bu söylem, özellikle 2000’lerden sonra popüler kültürün etkisiyle bireysel kimlikte de kendini gösterir. Çoğunlukla milli kültürü ve Türk kimliğini ortaya çıkaran kanonların karşısında, yalnızlığı ve çöküşü anlatan bir söylem oluşur. Bu değişim, Tanzimat’tan bugüne ‘ideal insan portresi’nin farklı şekillerde yorumlanmasına yol açar. Çalışmanın amacı, 2000’lerden sonra anti-kanon oluşturan ve müfredat dışı kalan popüler romanların, Türk eğitim sisteminin belirlediği edebiyat kanonu ile ilişkisini “para roman”, “yeraltı edebiyatı” ve “mafya retoriği” kavramları üzerinden ortaya koymak ve onun bireysel kimlikteki yansımalarına dikkat çekmektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anar, Turgay (2013). “Türk Edebiyatında Edebiyat Kanonu: Kanon, Kanona Girmek ve Kanona Müdahale”, FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, S.1 s.40-78.
  2. Ateş, Nihat (2003). Çöküş Romanları, Papirüs Yay. İstanbul.
  3. Baki, Elif (2010).Ulusun İnşası ve Resmî Edebiyat Kanonu, Libra Kitap, İstanbul.
  4. Başcı, Pelin (2007-2008). “Yerli Edebiyat, Yurdun Edebiyatı; Herkes Onu Okumalı: Türk Edebiyatı Kanonu Ve Ulusal Kimliğin Sınırları”, Pasaj, No:6, Kasım-Mayıs, s.44-69.
  5. Belge, Murat - Keskin, Ferda (2011). “Hayat Sonsuz Değildir; Kanon Lazım”, (Söyleşenler: Mesut Varlık, Eda Çaça, Yunus Akbaba), Kült, S.1, Ocak-Mart, s.44-60.
  6. Belge, Murat (2004). “Türkiye ‘de Kanon”, Kitap-lık, S.68, s. 54-59.
  7. Caner, Fırat (2017). Kanon: “İyinin ve Kötünün Ötesinde”, I. Uluslararası Dil, Sanat ve İktidar Sempozyumu Bildirileri, Giresun.
  8. Çıkla, Selçuk (2008). “Selçuk Çıkla ile "Türkiye'de Edebiyat Kanonu" Sorununu Konuştuk”, Mavi Yeşil, Eylül-Ekim. S.53.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

26 Haziran 2023

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

29 Eylül 2020

Kabul Tarihi

31 Mart 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 6 Sayı: 11

Kaynak Göster

APA
Sayar, E. (2023). Türk Eğitim Müfredatının Üvey Evladı: Popüler Roman ve Anti Kanon (“Para Roman”, “Yeraltı Edebiyatı” ve “Mafya Retoriği”). Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, 6(11), 23-31. https://doi.org/10.35235/uicd.801937
AMA
1.Sayar E. Türk Eğitim Müfredatının Üvey Evladı: Popüler Roman ve Anti Kanon (“Para Roman”, “Yeraltı Edebiyatı” ve “Mafya Retoriği”). Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi. 2023;6(11):23-31. doi:10.35235/uicd.801937
Chicago
Sayar, Elif. 2023. “Türk Eğitim Müfredatının Üvey Evladı: Popüler Roman ve Anti Kanon (“Para Roman”, “Yeraltı Edebiyatı” ve ‘Mafya Retoriği’)”. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi 6 (11): 23-31. https://doi.org/10.35235/uicd.801937.
EndNote
Sayar E (01 Haziran 2023) Türk Eğitim Müfredatının Üvey Evladı: Popüler Roman ve Anti Kanon (“Para Roman”, “Yeraltı Edebiyatı” ve “Mafya Retoriği”). Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi 6 11 23–31.
IEEE
[1]E. Sayar, “Türk Eğitim Müfredatının Üvey Evladı: Popüler Roman ve Anti Kanon (“Para Roman”, “Yeraltı Edebiyatı” ve ‘Mafya Retoriği’)”, Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, c. 6, sy 11, ss. 23–31, Haz. 2023, doi: 10.35235/uicd.801937.
ISNAD
Sayar, Elif. “Türk Eğitim Müfredatının Üvey Evladı: Popüler Roman ve Anti Kanon (“Para Roman”, “Yeraltı Edebiyatı” ve ‘Mafya Retoriği’)”. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi 6/11 (01 Haziran 2023): 23-31. https://doi.org/10.35235/uicd.801937.
JAMA
1.Sayar E. Türk Eğitim Müfredatının Üvey Evladı: Popüler Roman ve Anti Kanon (“Para Roman”, “Yeraltı Edebiyatı” ve “Mafya Retoriği”). Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi. 2023;6:23–31.
MLA
Sayar, Elif. “Türk Eğitim Müfredatının Üvey Evladı: Popüler Roman ve Anti Kanon (“Para Roman”, “Yeraltı Edebiyatı” ve ‘Mafya Retoriği’)”. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, c. 6, sy 11, Haziran 2023, ss. 23-31, doi:10.35235/uicd.801937.
Vancouver
1.Elif Sayar. Türk Eğitim Müfredatının Üvey Evladı: Popüler Roman ve Anti Kanon (“Para Roman”, “Yeraltı Edebiyatı” ve “Mafya Retoriği”). Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi. 01 Haziran 2023;6(11):23-31. doi:10.35235/uicd.801937

2934214343   14336    16295  15505     14338      14339      

14340   14341        14342     14344     14345


Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.