Dağlık Karabağ Savaşı ve Güney Kafkasya’da Yeni Güç Dengeleri

Öz

Bu çalışmada uzun bir tarihi geçmişe sahip olan Dağlık Karabağ Sorununun geçmişten günümüze nasıl bir tarihi değişim ve dönüşümden geçtiği değerlendirilecektir. Daha sonra Dağlık Karabağ Sorununun 2020 yılında uluslararası ölçekteki küresel gelişmelerden ne oranda etkilendiği üzerinde durulacaktır. Özellikle 44 gün süreden çatışmalar sırasında küresel ve bölgesel aktörlerin Dağlık Karabağ Sorunu konusunda nasıl bir tutum izledikleri ve konuyla ilgili politikaları ele alınacaktır. Makalede çatışmalar sırasında başta Türkiye olmak üzere Rusya, ABD, İran, Fransa ve diğer ülkelerin konuya dair tutumları da incelenecektir. Ermenistan yönetimi ve Paşinyan’ın bu süreçte uyguladığı politikalar ile Ermenistan’daki protestoların da değerlendirileceği bu çalışmada bu sorunun bölge ülkelerine olan etikleri incelenecektir. Ayrıca makalede Dağlık Karabağ sorununda bölgede kalıcı bir çözüm sağlanması için gelecekte nasıl bir yol izlenmesi gerektiğine de yer verilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Dağlık Karabağ
• Kafkasya
• Azerbaycan
• Ermenistan
• Rusya

The Nagorno-Karabakh War and New Power Balances in South Caucasia

Öz

In this study, the historical change and transformation of the Nagorno-Karabakh problem, which has a long history, will be evaluated. Then, it will be dwelled on to what extent the Nagorno-Karabakh Problem is affected by global developments on an international scale in 2020. Especially, during the 44-day conflict, the attitude of global and regional actors on the Nagorno-Karabakh conflict and their policies regarding the issue will also be discussed. Mainly from Turkey during the conflict, Russia, USA, Iran, France and other countries of attitude on the subject will be examined in this article. In this study, in which the policies implemented by the Armenian administration and Pashinyan in this process and the protests in Armenia will also be evaluated, the effects of this problem on the countries of the region will also be examined. In addition, the article will include what kind of a traditional route should be followed in order to provide a permanent solution to the Nagorno-Karabakh problem in the region.

Anahtar Kelimeler

• Nagorno-Karabakh
• Caucasia
• Azerbaijan
• Armenia
• Russia

Kaynakça

1. Aslanlı, Araz (2015). Karabağ Sorunu ve Türkiye-Ermenistan İlişkiler. Ankara: Berikan Yayınları.
2. “Azerbaycan'dan Fransa'ya Karabağ tepkisi: Minsk Grubu'ndan çıkarılsın”. https://www.gazeteduvar.com.tr/azerbaycandan-fransaya-karabag-tepkisi-minsk-grubundan-cikarilsin-haber-1505634 (Erişim Tarihi: 26 Kasım 2020).
3. “Biden'a küstah çağrı: Karabağ meselesi için Türkiye'yi suçladılar”. https://www.haber7.com/dunya/haber/3034100-bidena-kustah-cagri-karabag-meselesi-icin-turkiyeyi-sucladilar (Erişim Tarihi: 15 Kasım 2020).
4. Deveci Bozkuş, Yıldız (2020). “Tarihten Günümüze Dağlık Karabağ”. https://iramcenter.org/tarihten-gunumuze-daglik-karabag/ (Erişim Tarihi: 14 Ekim 2020).
5. Deveci Bozkuş, Yıldız (2016). “Karabakh Problem in the Light of Global and Regional Developments”. Armenian Studies 33: 113-134.
6. Dilaver, Tutku (2020). “Dağlık Karabağ Sorununda Yeni Normal”. AVİM, Analiz No: 2020 / 42.
7. “Ermenistan Başbakanı'ndan Seferberlik Çağrısı”. Amerika’nın Sesi. (Erişim Tarihi: 5 Ekim 2020).
8. “Ermenistan'da üç bakan daha istifa etti”, https://www.dw.com/tr/ermenistanda-%C3%BC%C3%A7-bakan-daha-istifa-etti/a-55679156 (Erişim Tarihi: 20 Kasım 2020).

9. “Ermenistan vatandaşlarının büyük kısmı, Rusya’ya karşı olumlu bir tavır güdüyor”, https://tr.sputniknews.com/asya/202011191043252317-ermenistan-vatandaslarinin-buyuk-kismi-rusyaya-karsi-olumlu-bir-tavir-guduyor/ (Erişim Tarihi: 19 Kasım 2020).
10. “Eski Ermenistan Başbakanı Bagratyan: Paşinyan'ın korkaklığı yüzünden kaybettik, ordumuzun yüzde 80'i yok oldu”. https://www.haberler.com/eski-ermenistan-basbakani-bagratyan-savas-13760498-haberi/ (Erişim Tarihi: 26 Kasım 2020).
11. Ersöz, Seyfettin (2020). “Ermenistan Özel Kuvvetleri’ne ağır darbe”. Milliyet, (Erişim Tarihi: 8 Kasım 2020).
12. “Fransa Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mühll: Sözde 'Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'ni' tanımıyoruz” https://www.trthaber.com/haber/dunya/fransa-disisleri-bakanligi-sozcusu-muhll-sozde-daglik-karabag-cumhuriyetini-tanimiyoruz-534352.html (Erişim Tarihi: 27 Kasım 2020).
13. Gökçe, Mustafa (2011). “Yukarı Karabağ Sorunu Ve Türkiye-Ermenistan Ilişkileri Üzerine Bir Değerlendirme”. Turkish Studies 6/1:1111-1126.
14. İncekaya, Gülsüm (2020). “Nahçıvan koridoru ile Türkiye-Orta Asya hattı kurulmuş olacak”. Anadolu Ajansı. (Erişim Tarihi: 14 Kasım 2020).
15. “Kelbecer'i terk eden Ermeniler evleri ve ormanları yakıyor”. https://www.haberturk.com/kelbecer-i-terk-eden-ermeniler-evleri-ve-ormanlari-yakiyor-2869913 (Erişim Tarihi: 14 Kasım 2020).
16. Küçük, Bahtiyar (2020). “Ermenistan'da yönetim krizi: Muhalefet, Başbakan Paşinyan'ın istifasını istiyor”. https://tr.euronews.com/2020/11/11/ermenistan-da-yonetim-krizi-muhalefet-basbakan-pasinyan-n-istifas-icin-dugmeye-bast (Erişim Tarihi: 12 Kasım 2020).
17. Mustafayev, Şöhret (2015). “XVIII.-XX. Yüzyıllarda Tarihi Azerbaycan Toprağı-İrevan Hanlığı’nın Arazisine Ermenilerin Göç Ettirilme Politikası”. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 31/91: 93-130.
18. Özkul, Osman & Vermez, Hüseyin (2009). “Dağlık Karabağ Göçmenlerinin Sosyo-Ekonomik Sorunları”. Bilig Journal of Social Sciences of the Turkish World 51:139-170.
19. Öztürk, Ece Sevim (2020). “Dağlık Karabağ'da 'NATO'nun görünmeyen zaferi': Azerbaycan'ın küllerinden doğuşu”. https://tr.euronews.com/2020/11/18/dagl-k-karabag-da-nato-nun-zaferi-azerbaycan-n-kullerinden-dogusu-gorus (Erişim Tarihi: 18 Kasım 2020).
20. Palabıyık, Mustafa Serdar (2014). Ermeni Tehcirini Doğru Anlamak: Türkler ve Ermeniler. Ankara: AVİM Yayınları.
21. “Paşinyan'a suikast girişimi engellendi”. https://www.dw.com/tr/pa%C5%9Finyana-suikast-giri%C5%9Fimi-engellendi/a-55605751 (Erişim Tarihi: 15 Kasım 2020).
22. Sağlam, Mühdan (2014). “21. Yüzyılda Küresel Rekabetin Zemini Ukrayna”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi 69/2: 435-444.
23. “System Of A Down-ը 15 տարվա դադարից հետո հանուն Արցախի երգեր է թողարկել, 6 Kasım 2020, https://www.1lurer.am/, System Of A Down-ը նոր երգերով սատարում է Արցախին. https://www.azatutyun.am/a/30933790.html (Erişim Tarihi: 6 Kasım 2020).
24. “Tarihi anlar yaşanıyor! İstifa üstüne istifa, Fransa çıldırdı”. Milliyet. (Erişim Tarihi: 20 Kasım 2020).
25. Yeşilot, Okan (2008). “Türkmençay Antlaşması ve Sonuçları”, A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 14/36:187-199.