Soğuk Savaş Sonrasında Teşkil Edilen Boşnak Milli Konseyi ve Kuzey Sancak Boşnaklarının Temsiliyet Sorunu

Zeyneb Yeniay; İbrahim Arslan

doi:10.52613/ujhc.1762557

EN TR

Soğuk Savaş Sonrasında Teşkil Edilen Boşnak Milli Konseyi ve Kuzey Sancak Boşnaklarının Temsiliyet Sorunu

Abstract

Bu makale, Sancak bölgesinde yükselen Sırp milliyetçiliğinin Boşnaklar üzerindeki etkilerini Sosyal İnşa Teorisi perspektifinden incelemektedir. Çalışma, Sancak’taki entegrasyon sorunlarını analiz etmek üzere Eş Toplumsalcılık Teorisi ve saha çalışması olarak yapılan röportajları çözümlemek için Söylem-Tarihsel Analiz metodu olmak üzere iki farklı teorik çerçeve kullanarak konunun çok boyutlu bir analizini sunmaktadır. Araştırmanın temel amacı, Sırp milliyetçiliğinin yarattığı sistematik sorunlara çözüm arayışında kurulan Boşnak Milli Konseyi’nin (Bošnjačko nacionalno vijeće-BNV) kuruluş aşamalarını, motivasyonlarını, ulusal ve uluslararası hukuktaki arka planını ortaya koymaktır. Çalışmada, ulusal ve uluslararası raporlar incelenerek Sancak’taki Boşnak nüfusunun özellikle eğitim alanında yaşadığı entegrasyon sorunları analiz edilmiştir. Bulgular, BNV’nin Sancak Boşnaklarının en üst temsil kurumu olduğu ve Konseyin, Kuzey Sancak Boşnaklarını temsil ettiği hipotezlerini doğrulamaktadır.

Keywords

Azınlık hakları, Boşnak, Entegrasyon, Kuzey Sancak, Sosyal inşacılık

References

Ağanoğlu, H. Y. (2008). Balkanlarda göç gerçeği ve bölgeden Türkiye’ye göçler. İçinde Balkanlarda gelecek tasavvuru: Kültür, siyaset, örgütlenme ve iş birliği alanları (ss. 161–177). İHH İnsani Yardım Vakfı.
Ağanoğlu, H. Y. (2023). Sancak ve Priyepolye: Sultan II. Abdülhamid’den günümüze. İz Yayıncılık.
Ağca, F. (2010). AB’nin güvenlik ve savunma politikası ve Türkiye’nin konumu. Papatya Yayıncılık.
Alakel, M. (2016). Avrupa bütünleşmesi sürecinde: Hukuk, devlet ve egemenlik tartışmaları. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 5(10), 59–99.
Alkan, N. (1995). Dağılan Yugoslavya mozaiğinde Bosna. Beyan Yayınları.
Almerovic, S. (2002). Sandzak—From a paradigm of political crises and a potential safety crisis-spot in Federal Republic of Yugoslavia to its possible role as an integrating area of Serbia and Montenegro. BMLV. https://www.bmlv.gv.at/pdf pool/publikationen/almer1.pdf
Alp, İ. (2017). Srebrenitsa soykırımı (Temmuz 1995). Avrasya Etüdleri, 52(2), 153–171.
Alp, İ. (2018). Soğuk Savaş sonrasında Sancak’taki gelişmelere dair bir değerlendirme. Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi, 6(2), 227–260.
Alpay, E. (2018). Sosyal inşacılık kuramı çerçevesinde Türk ve Bulgar kimliği. Hiperlink Yayınları.
Anadolu Ajansı. (2017, 13 Ekim). Sancak “Reis özlemini” giderdi. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/sancak-reis-ozlemini-giderdi-/934760

Arı, T. (2002). Uluslararası ilişkiler teorileri. Alfa Yayınları.
Armaoğlu, F. H. (1995). 20. yüzyıl siyasi tarihi: 1914–1995. Timaş Yayınları.
Asceric, E. (2018). Alija Izetbegovic and Sandzak.İçinde I. Uluslararası Bir Bilge Bir Ülke Sempozyumu:
Aliya İzzetbegoviç ve Bosna-Hersek bildiriler kitabı (ss. 212–226). Gümüşhane Üniversitesi Yayınları.
Aslantaş, S. (2009). Sırp isyanının uluslararası boyutu (1804–1813). Uluslararası İlişkiler Dergisi, 6(21), 109–136.
Aslantaş, S. (2013). Osmanlı-Rus ilişkilerinden bir kesit: 1826 Akkerman Andlaşması’nın müzakereleri. Uluslararası İlişkiler Dergisi, 9(36), 149–169.
Aydın-Düzgit, S., & Rumelili, B. (2019). Discourse analysis: Strengths and shortcomings. All Azimuth: A Journal of Foreign Policy and Peace, 8(2), 285–305. https://doi.org/10.20991/allazimuth.477300
B92. (2017, 11 Ekim). Serbian and Turkish presidents visit. https://www.b92.net/eng/news/politics.php?yyyy=2017&mm=10&dd=11&nav id=102532
Bora, T. (1994). Yeni dünya düzeninin av sahası: Bosna-Hersek. Birikim Yayınları.
Bosnjacko Nacionalno Vijece [BNV]. (2022). İzvestaj o radu 2022. https://www.bnv.org.rs/dokumenta/I Z V J E S T A J O R A D U - 2022.pdf
Bosnjacko Nacionalno Vijece [BNV]. (t.y.-a). Ovlastenja u oblasti informisanja. https://bnv.org.rs/informisanje.php
Bosnjacko Nacionalno Vijece [BNV]. (t.y.-b). Ovlaˇstenja u oblasti kulture. https://bnv.org.rs/kultura.php
Bosnjacko Nacionalno Vijece [BNV]. (t.y.-c). Ovlastenja u oblasti obrazovanja. https://bnv.org.rs/obrazovanje.php
Bosnjacko Nacionalno Vijece [BNV]. (t.y.-d). Sluzbena upotreba jezika i pisma. https://bnv.org.rs/sluzbena upotreba jezika.php
Bozkurt, G. S. (2010). Tito sonrası dönemde Eski Yugoslavya bölgesindeki Türkler ve Müslümanlar. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 10(2), 51–95.
Burr, V. (2012). Sosyal inşacılık (S. Arkonaç, Çev.). Nobel Yayıncılık. (Orijinal eser 1995’te yayımlandı)
Center for Eurasian Studies (AVİM). (2021, September 13). Geostrategical importance of Sandzak region as a bridge and heartland that connects several countries in Balkan region. https://avim.org.tr/UEPRapor/
Council of Europe. (1995). Framework convention for the protection of national minorities. https://www.coe.int/tr/web/impact-convention-human-rights/framework-convention-for-the-protection-of-national-minorities
Council of Europe, Advisory Committee on the Framework Convention for the Protection of National Minorities. (2025, May 5). Fifth opinion on Serbia (ACFC/OP/V(2025)001). https://rm.coe.int/acfc-op-v-2024-5-5th-cycle-opinion-on-serbia-en/488028728e
Çaputlu, Ö. (2020). Bosna Savaşı’nda kadınlara yönelik cinsel şiddet: Feminist bir analiz [Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
Dedeiç-Kırbaç, A. (2013). Boşnakların Türkiye’ye göçleri. Akademik Bakış Dergisi, 35, 1–14.
Duran, N. (2024). Miloş Obrenoviç’in Sırp özerkliğine giden süreçteki rolü (1815–1830). MarmaraTürkiyat Araştırmaları Dergisi, 11(1), 100–116.
Ekinci, M. U. (2014). Sırbistan siyasetini anlama kılavuzu. SETA Yayınları.
Emgili, F. (2012). Bosna-Hersek trajedisinde (1992–1995) Türk birliği. Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergisi, 21, 57–87.
Emgili, F. (2020). Yugoslavya döneminde Boşnak göçleri (1919–1929). Tarih ve Günce, 6, 5–34.
Emgili, F., & Kahramanyol, M. (2012). Sırbistan’ın Osmanlı tarihindeki istihbarat ve teşkilatlanma çalışmaları (1898–1912). Cedit Neşriyat.
European Commission against Racism and Intolerance (ECRI). (2024). ECRI report on Serbia (sixth monitoring cycle). Council of Europe. https://rm.coe.int/ecri-report-on-serbia-sixth-monitoring-cycle/1680b06413
Güven, İ. F. (2016). Yugoslavya’nın dağılması bağlamında Josip Broz Tito ve Slobodan Milosevic’in söylem ve politikalarının incelenmesi. Uluslararası Suçlar ve Tarih, 17, 101–128.
Hacısalihoğlu, M. (2009). Sırbistan. İçinde TDV İslˆam Ansiklopedisi (Cilt 37, ss. 121–126). Türkiye Diyanet Vakfı. https://islamansiklopedisi.org.tr/sirbistan
İnalcık, H. (2003). Osmanlı İmparatorluğu klasik çağ (1300–1600) (R. Sezer, Çev.). Kronik Kitap.
Jelavich, B. (2017). Balkan tarihi: 20. yüzyıl (Cilt 2, Z. Savran Uğur, Çev.). Küre Yayınları.
Kahramanyol, M. (2023). Yeni Pazar Sancağı’na dair tarih, gelenek, medeniyet, siyaset, savaşlar, Boşnak seçkinleri ile sohbetler. Kalem Kitap.
Karpat, K. H. (2004). Balkanlarda Osmanlı mirası ve ulusçuluk (R. Boztemur, Çev.). İmge Kitabevi.
Kurt Güveloğlu, G. (2019). Sırp Hırvat Sloven Krallığı’ndan Yugoslavya’ya: Yugoslavya’nın siyasi hayatı ve Türkiye ile diplomatik ilişkileri (1918–1941). Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları.
Nuriler, D. (2019). Sancak’ın asırlık hak mücadelesi. Motto Yayınları.
Republicki zavod za statistiku [RZS]. (2023, April). 2022 census of population, households and dwellings: Ethnicity – Data by municipalities and cities. https://publikacije.stat.gov.rs/G2023/PdfE/G20234001.pdf
Sancaktar, C. (2015). Osmanlı’dan günümüze Sancak bölgesi ve Boşnakları. ResearchGate.
Sancaktar, C. (2017, April 20–22). 1980 sonrası Kosova krizi: Milliyetçiliğin hakimiyet mücadelesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Kongresi (USAK).
Sancaktar, C. (2020). 1878–1945 döneminde Sancak sorunu: Avusturya, Sırbistan, Karadağ ve Boşnaklar. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 7–17.
Sancaktar, C. (2022). 2. Dünya Savaşı döneminde Yugoslavya’da iç savaş. Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi, 5(9), 279–307. https://doi.org/10.32953/abad.1058182
Sarınay, Y., Budak, M., Bayır, Ö., & Ovalıoğlu, İ. (2006). Gökkubbe altında birlikte yaşamak: Belgelerin diliyle Osmanlı hoşgörüsü. T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü. https://archive.org/ details/gokkubbealtndabi0000unse/page/n9/mode/2up
T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü. (1992). Bosna-Hersek ile ilgili arşiv belgeleri (1516–1919) (Yayın No: 7).
Turan, Ş. (1951). 1829 Edirne Antlaşması. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 9(1–2), 111–151.
Türk, F., & Bajraktarevic, D. (2023). Sırbistan’daki Türk dernekleri ve politikaları (2002–2021). Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(2), 567–588. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.1387650
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK). (2024, 11 Temmuz). Srebrenitsa soykırımı anma günü basın açıklaması. https://www.tihek.gov.tr/11-temmuz-srebrenitsa-soykirimini-uluslararasi-dusunme-ve-anma-gunune-iliskin-basin-aciklamasi
United Nations. (1966). International covenant on civil and political rights. Office of the High Commissioner for Human Rights. https://www.ohchr.org/sites/default/files/ccpr.pdf
United Nations. (1969). International convention on the elimination of all forms of racial discrimination. https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/international-convention-elimination-all-forms-racial
United Nations Security Council. (1993, August 9). Resolution 855 (1993). UN Digital Library. https://digitallibrary.un.org/record/170810
Unrepresented Nations and Peoples Organization (UNPO). (2018, June 6). Sanjak. https://unpo.org/sanjak/
Uygun, S. (2011). Sırp isyanı ve Hurşit Ahmet Paşa. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(17), 416–436.
Ülger, İ. K. (2003). Yugoslavya neden parçalandı? Balkan dramının perde arkası. Seçkin Yayıncılık.
Vijece Kongresa Bossnjackih Intelektualaca. (t.y.-a). Par rijeci o Vijecu Kongresa bosnjackih intelektualaca. https://vkbi.ba/?p=3066
Vijece Kongresa Bosnjackih Intelektualaca. (t.y.-b). Ured za koordinaciju bosnjackih vijeca. https://vkbi.ba/?p=2995
Wachtel, A. B. (2022). Balkanlar tarihi (E. C. Petek, Çev.). İnkılap Yayınları.
Wendt, A. (2012). Uluslararası siyasetin sosyal teorisi (H. S. Ertem & S. G. Öner, Çev.). Küre Yayınları.
Yarar, A. (2010). Osmanlı’dan günümüze Sancak bölgesi [Yüksek lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp? id=Z7ltOQ1cIQiHn 6IEME5tA&no=-2i7O60a9WaY5crXpEq FA
Yeniay, Z. (2025). Soğuk Savaş sonrasında teşkil edilen Boşnak Milli Konseyi ve Kuzey Sancak Boşnaklarının temsiliyet sorunu [Yüksek lisans tezi, Üsküdar Üniversitesi].
Yesevi, Ç. G. (2021). Uluslararası ilişkiler bilim dalında sosyal inşacılık yaklaşımının incelenmesi. Elektronik Siyaset Bilimi Araştırmaları Dergisi, 12(1), 52–74.
Yılmaz, M. (2004). Sancak Drina’nın öbür yakası: Kimlik oluşumu ve otonomi sorunu. İHH Kitap.
Zakon o Nacionalnim Savetima Nacionalnih Manjina. (2018). Sluzbeni glasnik RS (br. 72/2009, 20/2014 ve 55/2014). Bosnjacko Nacionalno Vijece. https://www.paragraf.rs/propisi/zakon o nacionalnim savetima nacionalnih manjina.html

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Late Modern Balkan History

Journal Section

Research Article

Authors

Zeyneb Yeniay ^*
0009-0000-9053-9285
Türkiye

İbrahim Arslan
0000-0001-5606-5610
Türkiye

Early Pub Date

April 4, 2026

Publication Date

May 29, 2026

Submission Date

August 11, 2025

Acceptance Date

March 17, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 8 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.52613/ujhc.1762557

IZ

https://izlik.org/JA66RA34WE

APA

Yeniay, Z., & Arslan, İ. (2026). Soğuk Savaş Sonrasında Teşkil Edilen Boşnak Milli Konseyi ve Kuzey Sancak Boşnaklarının Temsiliyet Sorunu. Universal Journal of History and Culture, 8(1), 19-37. https://doi.org/10.52613/ujhc.1762557

AMA

1.Yeniay Z, Arslan İ. Soğuk Savaş Sonrasında Teşkil Edilen Boşnak Milli Konseyi ve Kuzey Sancak Boşnaklarının Temsiliyet Sorunu. Universal Journal of History and Culture. 2026;8(1):19-37. doi:10.52613/ujhc.1762557

Chicago

Yeniay, Zeyneb, and İbrahim Arslan. 2026. “Soğuk Savaş Sonrasında Teşkil Edilen Boşnak Milli Konseyi Ve Kuzey Sancak Boşnaklarının Temsiliyet Sorunu”. Universal Journal of History and Culture 8 (1): 19-37. https://doi.org/10.52613/ujhc.1762557.

EndNote

Yeniay Z, Arslan İ (May 1, 2026) Soğuk Savaş Sonrasında Teşkil Edilen Boşnak Milli Konseyi ve Kuzey Sancak Boşnaklarının Temsiliyet Sorunu. Universal Journal of History and Culture 8 1 19–37.

IEEE

[1]Z. Yeniay and İ. Arslan, “Soğuk Savaş Sonrasında Teşkil Edilen Boşnak Milli Konseyi ve Kuzey Sancak Boşnaklarının Temsiliyet Sorunu”, Universal Journal of History and Culture, vol. 8, no. 1, pp. 19–37, May 2026, doi: 10.52613/ujhc.1762557.

ISNAD

Yeniay, Zeyneb - Arslan, İbrahim. “Soğuk Savaş Sonrasında Teşkil Edilen Boşnak Milli Konseyi Ve Kuzey Sancak Boşnaklarının Temsiliyet Sorunu”. Universal Journal of History and Culture 8/1 (May 1, 2026): 19-37. https://doi.org/10.52613/ujhc.1762557.

JAMA

1.Yeniay Z, Arslan İ. Soğuk Savaş Sonrasında Teşkil Edilen Boşnak Milli Konseyi ve Kuzey Sancak Boşnaklarının Temsiliyet Sorunu. Universal Journal of History and Culture. 2026;8:19–37.

MLA

Yeniay, Zeyneb, and İbrahim Arslan. “Soğuk Savaş Sonrasında Teşkil Edilen Boşnak Milli Konseyi Ve Kuzey Sancak Boşnaklarının Temsiliyet Sorunu”. Universal Journal of History and Culture, vol. 8, no. 1, May 2026, pp. 19-37, doi:10.52613/ujhc.1762557.

Vancouver

1.Zeyneb Yeniay, İbrahim Arslan. Soğuk Savaş Sonrasında Teşkil Edilen Boşnak Milli Konseyi ve Kuzey Sancak Boşnaklarının Temsiliyet Sorunu. Universal Journal of History and Culture. 2026 May 1;8(1):19-37. doi:10.52613/ujhc.1762557

29162

The published articles in UJHC are licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Soğuk Savaş Sonrasında Teşkil Edilen Boşnak Milli Konseyi ve Kuzey Sancak Boşnaklarının Temsiliyet Sorunu

The Bosniak National Council Established After the Cold War and the Representation Problem of Northern Sandzak Bosniaks

Abstract

Keywords

Soğuk Savaş Sonrasında Teşkil Edilen Boşnak Milli Konseyi ve Kuzey Sancak Boşnaklarının Temsiliyet Sorunu

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Early Pub Date

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite