FÜTÜRİZM SANAT AKIMININ OLUŞUMUNDA FOTOĞRAFIN ÖNEMİ
Abstract
Bir sanat tarihi araştırması olan ve sanat eğitimine katkı sağlamayı amaçlayan
bu makalede, Fütürizm sanat akımına ve bu akımın oluşumunda fotoğrafın önemine
yönelik bir değerlendirme yapılmıştır. Fütürizm, 1909 yılında Marinetti tarafından
yayınlanan bir manifestoyla İtalya’da ortaya çıkan avangart bir sanat akımıdır. Etkisi
1944 yılında Marinetti’nin ölümüne kadar sürmüştür. Resim, heykel, müzik, şiir,
edebiyat, tiyatro, mimarlık, fotoğraf ve sinema gibi birНok farklı disiplin iНerisinde
etkisini göstermiş olan Fütürizm, Vortisizm, Konstrüktivizm, Süprematizm ve Dada
hareketlerine kaynaklık etmiştir. Dünyayı değiştirme amacı taşıyan Fütürist sanatНılar,
cesareti, saldırganlığı ve isyanı yücelterek, geçmişe ve geleneksel sanat anlayışına
meydan okumuşlardır. Teknolojinin makinelerle birlikte modern hayata getirdiği
hareketi, enerjiyi, değişimi, hızı ve dinamizmi yapıtlarına konu edinmişlerdir. Bu
anlamda bir makine tarafından üretilen fotografik görüntü, geleneksel olmayan
üslubu, hareket, hız ve enerji olgularını görselleştirme biçimiyle, Fütürizmin
oluşumunda etkili bir rol oynamıştır. Özellikle Fütürist ressamlar, Empresyonizm,
Puantilizm ve Kübizm’in resmetme tekniklerinin yanı sıra, fotoğraf makinesinin
yüksek enstanteneyle zamanın kısa bir anı’nı durdurabilme ve düşük enstanteneyle de
zamanın akışkanlığını hareket halinde gösterebilme özelliklerinden faydalanmışlardır.
Muybridge’in farklı duyarkatlar üzerinde kaydettiği hareket analizleri, Marey’in aynı
görüntüde bir araya getirdiği hareketin Нoklu katmanları, Bragaglia kardeşlerin
hareketi hayaletimsi bir görüntüye dönüştüren uzun pozlamaları, Fütürist sanatНılar
iНin Ъnemli bir ilham kaynağı olmuştur.
Keywords
References
- Batur, Enis. Modernizmin Serüveni. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2002.
- Frizot, Michel. A New History of Photography. Köln: Könemann, 1998.
- “Fütürizm: Avangardın Faşizm’le İttifakı”. Çev. Kuyaş Öz ve Mehmet Kabala.
- Arredamento Mimarlık Tasarım Kültür Dergisi 132 (Ocak 2001): 62-73.
- Genç, Adem. Dada. Yayımlanmamış doktora tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi, 1983.
- Guggenheim Foundation. “Italian Futurism 1909-1944: Photography” (1 Eylül 2014) 22 Ocak 2015. http://exhibitions.guggenheim.org/futurism/photography/
- Hannavy, John, ed. Encyclopedia of Nineteenth-Century Photography. New York: Routledge, 2008.
- Lynton, Norbert. Modern Sanatın Öyküsü. Çev. Cevat Çapan ve Sadi Öziş. İstanbul: Remzi Kitabevi Yayınları, 1991.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
M. Çağatay Göktan
*
Türkiye
Publication Date
April 15, 2015
Submission Date
January 1, 2015
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2015 Volume: 3 Number: 5