EN
TR
ERGENLERDE DUYGU DÜZENLEME İLE DEPRESİF BELİRTİLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ: SİSTEMATİK BİR GÖZDEN GEÇİRME
Öz
Alanyazında duygu düzenleme ve kullanılan bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin (kendini suçlama, başkalarını suçlama, ruminasyon, felaketleştirme, kabul etme, planlamaya yeniden odaklanma, olumlu yeniden odaklanma, olumlu yeniden değerlendirme, perspektife koyma) depresif belirtiler ile ilişkili olduğu raporlanmıştır. Ayrıca pek çok çalışma daha spesifik olarak ergenlik döneminde deneyimlenen duygu düzenleme güçlüklerini depresif belirtiler için bir risk faktörü olarak değerlendirmiştir. Öte yandan söz konusu çalışmaların bulgularını sistematik bir biçimde bir arada değerlendiren bir çalışmanın bulunmadığı görülmüştür. Bu doğrultuda şimdiki çalışmada ergenlerde duygu düzenleme ve depresif belirtiler arasındaki ilişkileri inceleyen araştırmaların yöntemleri ve bulguları gözden geçirilerek sistematik olarak derlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla kapsadığı yıllar açısından herhangi bir sınırlama yapılmaksızın, PubMed, Springer Link, ScienceDirect, Wiley Online Library, YÖK Tez ve ULAKBİM veri tabanlarında “Cognitive emotion regulation and adolescent and depressive symptoms”, “Emotion regulation and depressive symptoms”, “Emotion regulation and adolescent” anahtar kelimeleri kullanılarak Nisan-Mayıs 2021 tarihleri arasında literatür taraması yapılmıştır. İncelenen araştırmaların bulguları, duyguları düzenlemede güçlük çeken ergenlerin, daha fazla depresif belirtiler bildirdiklerini göstermiştir. Bunun yanında, bilişsel duygu düzenleme stratejileri ile depresif belirtiler arasındaki ilişkinin anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak ruminasyon ve felaketleştirme, kendini suçlama gibi uyumsuz bilişsel duygu düzenleme stratejileri depresif belirtilerle pozitif yönde ilişkili iken; olumlu yeniden değerlendirme, olumlu yeniden odaklanma gibi uyumlu bilişsel duygu düzenleme stratejileri ise depresif belirtilerle negatif olarak ilişkili olduğu bulgularda belirtilmiştir. Ergenlerde duygu düzenleme ve depresif belirtiler arasındaki ilişkileri açıklamaya katkı sağlamaya çalışılmış ve ergenlikte depresyonun tedavisi ve önlenmesinde duygu düzenlemenin etkileri tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abela, J. R. Z.ve Benjamin L. Hankin. (2008). Handbook of depression in children and adolescents. In Guilford Press. New York: Guilford Press.
- Akça, S. Ö., Selen, F., Demir, E.ve Demir, T. (2018). Cinsiyet ve yaş farkllklarnn ergenlerin depresyon, anksiyete bozukluğu, kendine zarar verme, psikoz, travma sonras stres bozukluğu, alkol-uyuşturucu bağmllğ ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ile ilişkili sorunlara etkisi. Dicle Tp Dergisi, 45(3), 255–264.
- Alba, J., Calvete, E., Wante, L., Van Beveren, M. L.ve Braet, C. (2018). Early Maladaptive Schemas as Moderators of the Association between Bullying Victimization and Depressive Symptoms in Adolescents. Cognitive Therapy and Research, 42(1). https://doi.org/10.1007/s10608-017-9874-5
- Aldao, A.ve Nolen-Hoeksema, S. (2010). Specificity of cognitive emotion regulation strategies: A transdiagnostic examination. Behaviour Research and Therapy, 48(10), 974–983. https://doi.org/10.1016/j.brat.2010.06.002
- Alexa C. Curtis. (2015). Defining the adolescent. Journal of Adolescent and Family Health. Amerikan Psikiyatri Birliği. (2013) Ruhsal bozuklukların tanımsal ve sayımsal el kitabı (DSM-5). (E. Köroğlu, Çev.) Hekimler Yayın Birliği.
- Annagür, B. B.ve Savaş, H. A. (2011). Depresyonda ekhastalık, ekhastalık olarak depresyon: Türkiye’de yapılmış çalışmaların gözden geçirilmesi. Journal Of Mood Disorders, 1(2), 87–94. https://doi.org/10.5455/JMOOD.20110618110559
- Barrio, V. del, Capilla, M. L. R., Olmedo, M.ve Colodrón, F. (2002). First adaptation of the CDI-S for Spanish population. Acción Psicológica, 1(3), 263–272. https://doi.org/10.5944/AP.1.3.558
- BE, C., J, C.-S.ve SS, J. (2004). Temperament, stress reactivity, and coping:implications for depression in childhood and adolescence. Journal of Clinical Child and Adolescent Psychology : The Official Journal for the Society of Clinical Child and Adolescent Psychology, American Psychological Association, Division 53, 33(1), 21–31. https://doi.org/10.1207/S15374424JCCP3301_3
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2021
Gönderilme Tarihi
23 Eylül 2021
Kabul Tarihi
25 Aralık 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 5 Sayı: 4
APA
Celik, Y., & Ayna, Y. E. (2021). ERGENLERDE DUYGU DÜZENLEME İLE DEPRESİF BELİRTİLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ: SİSTEMATİK BİR GÖZDEN GEÇİRME. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 5(4), 1459-1485. https://doi.org/10.47525/ulasbid.999708
AMA
1.Celik Y, Ayna YE. ERGENLERDE DUYGU DÜZENLEME İLE DEPRESİF BELİRTİLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ: SİSTEMATİK BİR GÖZDEN GEÇİRME. UASBD. 2021;5(4):1459-1485. doi:10.47525/ulasbid.999708
Chicago
Celik, Yeter, ve Yunus Emre Ayna. 2021. “ERGENLERDE DUYGU DÜZENLEME İLE DEPRESİF BELİRTİLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ: SİSTEMATİK BİR GÖZDEN GEÇİRME”. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi 5 (4): 1459-85. https://doi.org/10.47525/ulasbid.999708.
EndNote
Celik Y, Ayna YE (01 Aralık 2021) ERGENLERDE DUYGU DÜZENLEME İLE DEPRESİF BELİRTİLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ: SİSTEMATİK BİR GÖZDEN GEÇİRME. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi 5 4 1459–1485.
IEEE
[1]Y. Celik ve Y. E. Ayna, “ERGENLERDE DUYGU DÜZENLEME İLE DEPRESİF BELİRTİLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ: SİSTEMATİK BİR GÖZDEN GEÇİRME”, UASBD, c. 5, sy 4, ss. 1459–1485, Ara. 2021, doi: 10.47525/ulasbid.999708.
ISNAD
Celik, Yeter - Ayna, Yunus Emre. “ERGENLERDE DUYGU DÜZENLEME İLE DEPRESİF BELİRTİLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ: SİSTEMATİK BİR GÖZDEN GEÇİRME”. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi 5/4 (01 Aralık 2021): 1459-1485. https://doi.org/10.47525/ulasbid.999708.
JAMA
1.Celik Y, Ayna YE. ERGENLERDE DUYGU DÜZENLEME İLE DEPRESİF BELİRTİLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ: SİSTEMATİK BİR GÖZDEN GEÇİRME. UASBD. 2021;5:1459–1485.
MLA
Celik, Yeter, ve Yunus Emre Ayna. “ERGENLERDE DUYGU DÜZENLEME İLE DEPRESİF BELİRTİLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ: SİSTEMATİK BİR GÖZDEN GEÇİRME”. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, c. 5, sy 4, Aralık 2021, ss. 1459-85, doi:10.47525/ulasbid.999708.
Vancouver
1.Yeter Celik, Yunus Emre Ayna. ERGENLERDE DUYGU DÜZENLEME İLE DEPRESİF BELİRTİLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ: SİSTEMATİK BİR GÖZDEN GEÇİRME. UASBD. 01 Aralık 2021;5(4):1459-85. doi:10.47525/ulasbid.999708