Türkiye’de Seçilmiş Büyükşehir Belediyelerinin 2020-2024 Stratejik Planlarında Akıllı Kent Temalarına İlişkin Anahtar Kelime Frekanslarının Geçiş Sıklığı Analizi
Öz
Özet
Bu çalışma, hızla artan kentleşme ve sürdürülebilir kent yönetimi ihtiyacına yanıt olarak geliştirilen “akıllı kent” yaklaşımını Türkiye özelinde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, 30 büyükşehir belediyesi statüsüne sahip belediyeler arasından seçilen 12 büyükşehir belediyelerinin (İzmir, Ankara, İstanbul, Antalya, Muğla, Balıkesir, Bursa, Gaziantep, Sakarya, Eskişehir, Samsun ve Kayseri) 2020-2024 stratejik planlarında yer alan akıllı kent temalarını sistematik olarak analiz ederek belediyelerin stratejik yaklaşımlarını karşılaştırmalı bir perspektifle değerlendirmektedir. Çalışma, amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen belediyelerin stratejik planlarının doküman incelemesi yoluyla yürütülmüş; Akıllı Vatandaş, Akıllı Yönetişim, Akıllı Ekonomi, Akıllı Hareketlilik, Akıllı Çevre ve Akıllı Yaşam bileşenleri temelinde anahtar kelime frekansları nitel içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışmanın temel problemi, akıllı kent yaklaşımının farklı sosyo-ekonomik, kurumsal ve finansal yapılara sahip şehirlerde eşit düzeyde uygulanabilir olup olmadığı ve bu stratejilerin sürdürülebilirlik, yönetişim ve toplumsal katılım açısından etkisidir. Bulgular, belediyelerin akıllı kent stratejilerini sosyal hizmetler, katılım ve yaşam kalitesi ekseninde yoğunlaştırdığını, teknoloji odaklı uygulamaların ise çoğunlukla altyapı ve veri yönetimi ile sınırlı kaldığını göstermektedir. Akıllı vatandaş ve akıllı yönetişim bileşenleri stratejik planlarda en sık vurgulanan temalar olurken; akıllı çevre ve akıllı yaşam boyutlarının uygulanabilirliği belediyelerin mali ve kurumsal kapasitesine bağlıdır. Sonuç olarak çalışma, Türkiye’deki büyükşehir belediyelerinin akıllı kent uygulamalarındaki güçlü ve zayıf yönleri ortaya koymakta; yönetişim ve politika geliştirme süreçlerinde bütünleşik bir yaklaşımın önemini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Akıllı Kent, Büyükşehir Belediyeleri, Stratejik Plan, Karşılaştırmalı Analiz
Anahtar Kelimeler
Akıllı Kent , Büyükşehir Belediyesi , Karşılaştırmalı Analiz , Stratejik Plan
References
- Akdamar, E. (2017). Akıllı Kent İdealine Ulaşmada Büyük Verinin Rolü. Kent Akademisi, 10(30), 200-215.
- Albino, V., Berardi, U., & Dangelico, R. M. (2015). Smart Cities: Definitions, dimensions, performance, and initiatives. Journal of Urban Technology, 22(1), 3–21. https://doi.org/10.1080/10630732.2014.942092
- Ansoff, H. I. (1988). The New Corporate Strategy-Hardcover.
- Balıkesir Büyükşehir Belediyesi. (2020). Balıkesir Büyükşehir Belediyesi 2020-2024 Stratejik Planı. https://balikesir.bel.tr/Dosyalar/DosyaListe/AF_btr_DosyaListeDetay_file_Dosya_2cfd84f2-39bd-4904-8d94-96c102f6bfb4/balikesir_buyuksehir_belediyesi_2020-2024_stratejik_plani.pdf Erişim Tarihi: 05.12. 2025.
- Bilici Z. ve Babahanoğlu V. (2018). Akıllı Kent Uygulamaları ve Konya Örneği. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 9(2), 124-139.
- Bozeman, B., & Straussman, J. D. (1990). Public management strategies: Guidelines for managerial effectiveness. Jossey-Bass.
- Bulut A. ve Adıgüzel Ş. (2023). Akıllı Kent Yaklaşımı ve Büyükşehir Belediyelerinde Uygulama İmkanları: Gaziantep ve Hatay Büyükşehir Belediyeleri Örnekleri. Uluslararası Akademik Birikim Dergisi, 6(2), 196-218.
- Bursa Büyükşehir Belediyesi. (2020). 2020-2024 Stratejik Planı. https://www.bursa.bel.tr/dosyalar/yayinlar/191011104504_0.0.0.BBB-2020-2024-Stratejik-Plani.pdf Erişim Tarihi: 05.12. 2025.
- Calderoni, L., Maio, D., & Palmieri, P. (2012). Location-aware Mobile Services for a Smart City: Design, Implementation and Deployment. Journal of theoretical and applied electronic commerce research, 7(3), 74-87. https://doi.org/10.4067/S0718-18762012000300008
- Caragliu, A., Del Bo, C., & Nijkamp, P. (2009). Smart cities in Europe. 3rd Central European Conference in Regional Science, 45-59. https://doi.org/10.1080/10630732.2011.601117