Türkiye’de Seçilmiş Büyükşehir Belediyelerinin 2020-2024 Stratejik Planlarında Akıllı Kent Temalarına İlişkin Anahtar Kelime Frekanslarının Geçiş Sıklığı Analizi

Özet Bu çalışma, hızla artan kentleşme ve sürdürülebilir kent yönetimi ihtiyacına yanıt olarak geliştirilen “akıllı kent” yaklaşımını Türkiye özelinde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, 30 büyükşehir belediyesi statüsüne sahip belediyeler arasından seçilen 12 büyükşehir belediyelerinin (İzmir, Ankara, İstanbul, Antalya, Muğla, Balıkesir, Bursa, Gaziantep, Sakarya, Eskişehir, Samsun ve Kayseri) 2020-2024 stratejik planlarında yer alan akıllı kent temalarını sistematik olarak analiz ederek belediyelerin stratejik yaklaşımlarını karşılaştırmalı bir perspektifle değerlendirmektedir. Çalışma, amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen belediyelerin stratejik planlarının doküman incelemesi yoluyla yürütülmüş; Akıllı Vatandaş, Akıllı Yönetişim, Akıllı Ekonomi, Akıllı Hareketlilik, Akıllı Çevre ve Akıllı Yaşam bileşenleri temelinde anahtar kelime frekansları nitel içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışmanın temel problemi, akıllı kent yaklaşımının farklı sosyo-ekonomik, kurumsal ve finansal yapılara sahip şehirlerde eşit düzeyde uygulanabilir olup olmadığı ve bu stratejilerin sürdürülebilirlik, yönetişim ve toplumsal katılım açısından etkisidir. Bulgular, belediyelerin akıllı kent stratejilerini sosyal hizmetler, katılım ve yaşam kalitesi ekseninde yoğunlaştırdığını, teknoloji odaklı uygulamaların ise çoğunlukla altyapı ve veri yönetimi ile sınırlı kaldığını göstermektedir. Akıllı vatandaş ve akıllı yönetişim bileşenleri stratejik planlarda en sık vurgulanan temalar olurken; akıllı çevre ve akıllı yaşam boyutlarının uygulanabilirliği belediyelerin mali ve kurumsal kapasitesine bağlıdır. Sonuç olarak çalışma, Türkiye’deki büyükşehir belediyelerinin akıllı kent uygulamalarındaki güçlü ve zayıf yönleri ortaya koymakta; yönetişim ve politika geliştirme süreçlerinde bütünleşik bir yaklaşımın önemini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Akıllı Kent, Büyükşehir Belediyeleri, Stratejik Plan, Karşılaştırmalı Analiz

Abstract This study aims to examine the "smart city" approach, developed in response to rapidly increasing urbanization and the need for sustainable urban management, specifically in Turkey. The study systematically analyzes the smart city themes included in the 2020-2024 strategic plans of 12 metropolitan municipalities (Izmir, Ankara, Istanbul, Antalya, Mugla, Balikesir, Bursa, Gaziantep, Sakarya, Eskisehir, Samsun, and Kayseri) selected from among 30 metropolitan municipalities, and evaluates their strategic approaches from a comparative perspective. The study was conducted through a document review of the strategic plans of the selected municipalities using a purposive sampling method; keyword frequencies based on the components of Smart Citizen, Smart Governance, Smart Economy, Smart Mobility, Smart Environment, and Smart Life were evaluated using qualitative content analysis. The main problem of the study is whether the smart city approach is equally applicable in cities with different socio-economic, institutional, and financial structures, and what is the impact of these strategies on sustainability, governance, and social participation. The findings show that municipalities focus their smart city strategies on social services, participation, and quality of life, while technology-focused applications are mostly limited to infrastructure and data management. While smart citizen and smart governance components are the most frequently emphasized themes in strategic plans, the feasibility of smart environment and smart living dimensions depends on the financial and institutional capacity of the municipalities. In conclusion, the study reveals the strengths and weaknesses of smart city applications in metropolitan municipalities in Turkey and emphasizes the importance of an integrated approach in governance and policy development processes. Keywords: Smart City, Metropolitan Municipalities, Strategic Plan, Comparative Analysis