Çin Dış Politikasında Lider Profilleri ve Algılarının Karşılaştırmalı Analizi

Uluslararası ilişkilerde birey düzeyli yaklaşımlar ve karar verme mekanizmasında bulunan liderlerin algıları son dönem Uluslararası İlişkiler disiplininde en çok tartışılan meselelerdendir. Özellikle 1949’dan günümüze kadar Çin Halk Cumhuriyeti’nin dış politika strateji ve ilkelerinin belirlenmesinde liderlerin çok kilit bir konumda olduğu görülmektedir. Bu makalede beş farklı kuşağı temsil eden ve özgün strateji ve söylemleri ile Çin dış politikasını dönüştüren Mao, Deng, Jiang, Hu ve Xi örnekleri üzerinden Çin’in dış politika algısı ölçümlenmeye çalışılmıştır. Bu liderlerin dünyaya karşı geliştirdikleri perpektifleri/algıların analiz edilmesi Çin dış politikasının anlaşılmasında son derece önemlidir. Bu makalenin temel argümanı; 1949’dan günümüze Çin dış siyasetinin sabit bazı ilkeleri ve hedefleri olmasına rağmen karar vericilerin kendileri ve öteki aktörlerle ilgili geliştirdikleri algılar ve söylemler dış politika stratejilerini ve çıktılarını etkilemektedir. Nitekim hiyerarşik ve revizyonist liderlik tarzını temsil eden Mao ve Jinping dönemine karşın düşük liderlik profili ile Xaioping, Zemin ve Jintao uluslararası sisteme entegre olma motivasyonu ile dış politika çıktıları üretmişlerdir. Literatürde birincil ve ikincil kaynaklar taranarak bu beş liderin geliştirdiği temel dış politika söylemleri ve algıları analiz edilmeye çalışılmıştır. Temel hedef liderlerin Çin dış politikasını dönüştürücü rolünü karşılaştırmalı bir bağlamda sunmaktır.

Individual-level approaches in international relations and the perceptions of leaders in the decision-making mechanism are the most discussed issues in the recent International Relations discipline. It is seen that leaders have a very key position in determining the foreign policy strategies and principles of the People’s Republic of China, especially from 1949 to the present. In this article, China’s foreign policy perception has been tried to be measured through the examples of Mao, Deng, Jiang, Hu and Xi, who represent five different generations and transformed Chinese foreign policy with their original strategies and discourses. Analyzing the perspectives/perceptions of these leaders towards the world is extremely important in understanding Chinese foreign policy. The main argument of this article is; Although Chinese foreign policy has had some fixed principles and goals since 1949, the perceptions and discourses developed by decision-makers about themselves and other actors affect foreign policy strategies and outcomes. As a matter of fact, despite the Mao and Jinping era, which represented the hierarchical and revisionist leadership style, Xaioping, Zemin and Jintao, with their low leadership profile, produced foreign policy outputs with the motivation to integrate into the international system. By scanning primary and secondary sources in the literature, the basic foreign policy discourses and perceptions developed by these five leaders were tried to be analyzed. The main objective is to present the transformative role of leaders in Chinese foreign policy in a comparative context.