Research Article

İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler ve Etkinlik Analizi

Volume: 8 Number: 2 December 31, 2024
EN TR

İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler ve Etkinlik Analizi

Abstract

Az gelişmiş ülkelerde yaşanan doğal afetler, savaşlar, ekonomik darboğazlar ve diğer insani krizler geniş çaplı yıkıma ve can kayıplarına neden olabilmektedir. İnsani yardım operasyonlarının ana amacı az gelişmiş ülkelerde yaşanan krizlere gıda, su, barınma ve temel sağlık malzemelerinden oluşan acil yardımların temin edilmesidir. Bu bakımdan insani yardım lojistiği araştırmalarının odak noktalarından birisini etkinlik analizleri oluşturmaktadır. Bu araştırma az gelişmiş ülkelerde insani yardım lojistiğinin etkinliğinin ekonomik belirleyicilerini incelemiştir. Bu amaçla 20 az gelişmiş ülke için 2014-2019 dönemi veri zarflama ve panel veri analizi yöntemleri kullanılarak tahmin edilmiştir. Araştırma çerçevesinde ilk olarak insani yardım lojistiğinin etkinliği veri zarflama tekniği ve Malmquist toplam faktör verimliliği endeksi kullanılarak belirlenmiştir. Veri zarflama yöntemi, çok fazla girdi ve çıktı faktörünün analiz edilmesi sonucu karar birimlerinin etkinliğini ortaya koyan doğrusal bir programlama yöntemidir. Malmquist endeksi ise verimliliğin dönemsel değişimini tespit etmek amacıyla kullanılmaktadır. Araştırmada girdi parametrelerini HIV ile yaşayan yetişkinler ve çocuklar, nüfus oranı ve kişi başına düşen sağlık harcamaları oluşturmuştur. Çıktı birimlerini Antiretroviral tedavi ile tedavi edilen HIV'li kişiler, doğumda beklenen yaşam süresi, en azından temel içme suyu ve sanitasyon hizmetlerinden yararlanan toplam nüfus oluşturmuştur. Araştırmanın sonraki aşamasında ise seçilmiş ekonomik göstergelerin insani yardım lojistiğinin etkinliği üzerindeki etkileri panel regresyon tahmincileri kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma sonuçları üzerinden politika yapıcıları, pratisyenler ve araştırmacılar için çıkarımlarda bulunulmuştur.

Keywords

References

  1. Argollo da Costa, S., Campos, V., & Bandeira, R. (2012). 5th meeting of the EURO Working Group on Transportation Supply Chains in Humanitarian Operations: Cases and Analysis. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 54, 598-607. DOI: 10.1016/j.sbspro.2012.09.777
  2. Akan, E., Baştuğ, S., Kiraci, K., & Lai, K. (2024). The humanitarian logistics performance measurement model: A case study of COVID-19. Scientific Journals of the Maritime University of Szczecin. Scientific Journals of the Maritime University of Szczecin, 78(150), 56-78. DOI: 10.17402/607
  3. Akben, İ., & Taşdoğan, O. (2021). İnsanı Yardım Kuruluşlarının, Verimlilik, Etkinlik ve Lojistik Performans Değerlendirmesi. Journal of Transportation and Logistics, 61(1), 2-16. DOI: https://doi.org/ 10.26650/JTL.2021.910435
  4. Alda, E., & Cuesta, J. (2019). Measuring the efficiency of humanitarian aid. Economics Letters, 183(108618), 2-4. DOI: https://doi.org/10.1016/j.econlet.2019.108618
  5. ALNAP (2015). The state of the humanitarian system. ALNAP Study. London: ALNAP/ODI.
  6. Arellano, M. (1987). Computing robust standard errors for within-group estimators. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 49, 431-434. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1468-0084.1987.mp49004006.x
  7. Baki, B., & Abuasad, N. (2020). The evaluation of humanitarian supply chain performance based on Balanced Scorecard-DEMATEL approach. The Journal of Operations Research, Statistics, Econometrics and Management Information Systems, 8(2), 163-180. DOI: 10.17093/alphanumeric.736730
  8. Baki, B. (2020). The Evaluation of Humanitarian Supply Chain Performance Based On Balanced Scorecard-DEMATEL Approach. alphanumeric journal., 8(2), 164-180. DOI: 10.17093/alphanumeric.736730

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Policy and Administration (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2024

Submission Date

December 22, 2024

Acceptance Date

December 29, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 8 Number: 2

APA
Akyol, H., & Batu Ağırkaya, M. (2024). İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler ve Etkinlik Analizi. Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi, 8(2), 70-80. https://izlik.org/JA34EB49AP
AMA
1.Akyol H, Batu Ağırkaya M. İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler ve Etkinlik Analizi. Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi. 2024;8(2):70-80. https://izlik.org/JA34EB49AP
Chicago
Akyol, Hikmet, and Melahat Batu Ağırkaya. 2024. “İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler Ve Etkinlik Analizi”. Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi 8 (2): 70-80. https://izlik.org/JA34EB49AP.
EndNote
Akyol H, Batu Ağırkaya M (December 1, 2024) İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler ve Etkinlik Analizi. Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi 8 2 70–80.
IEEE
[1]H. Akyol and M. Batu Ağırkaya, “İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler ve Etkinlik Analizi”, Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi, vol. 8, no. 2, pp. 70–80, Dec. 2024, [Online]. Available: https://izlik.org/JA34EB49AP
ISNAD
Akyol, Hikmet - Batu Ağırkaya, Melahat. “İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler Ve Etkinlik Analizi”. Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi 8/2 (December 1, 2024): 70-80. https://izlik.org/JA34EB49AP.
JAMA
1.Akyol H, Batu Ağırkaya M. İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler ve Etkinlik Analizi. Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi. 2024;8:70–80.
MLA
Akyol, Hikmet, and Melahat Batu Ağırkaya. “İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler Ve Etkinlik Analizi”. Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi, vol. 8, no. 2, Dec. 2024, pp. 70-80, https://izlik.org/JA34EB49AP.
Vancouver
1.Hikmet Akyol, Melahat Batu Ağırkaya. İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler ve Etkinlik Analizi. Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi [Internet]. 2024 Dec. 1;8(2):70-8. Available from: https://izlik.org/JA34EB49AP
Ulisa: Journal of International Studies is published by the ULİSA Institute.