Araştırma Makalesi

İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler ve Etkinlik Analizi

Cilt: 8 Sayı: 2 31 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler ve Etkinlik Analizi

Öz

Az gelişmiş ülkelerde yaşanan doğal afetler, savaşlar, ekonomik darboğazlar ve diğer insani krizler geniş çaplı yıkıma ve can kayıplarına neden olabilmektedir. İnsani yardım operasyonlarının ana amacı az gelişmiş ülkelerde yaşanan krizlere gıda, su, barınma ve temel sağlık malzemelerinden oluşan acil yardımların temin edilmesidir. Bu bakımdan insani yardım lojistiği araştırmalarının odak noktalarından birisini etkinlik analizleri oluşturmaktadır. Bu araştırma az gelişmiş ülkelerde insani yardım lojistiğinin etkinliğinin ekonomik belirleyicilerini incelemiştir. Bu amaçla 20 az gelişmiş ülke için 2014-2019 dönemi veri zarflama ve panel veri analizi yöntemleri kullanılarak tahmin edilmiştir. Araştırma çerçevesinde ilk olarak insani yardım lojistiğinin etkinliği veri zarflama tekniği ve Malmquist toplam faktör verimliliği endeksi kullanılarak belirlenmiştir. Veri zarflama yöntemi, çok fazla girdi ve çıktı faktörünün analiz edilmesi sonucu karar birimlerinin etkinliğini ortaya koyan doğrusal bir programlama yöntemidir. Malmquist endeksi ise verimliliğin dönemsel değişimini tespit etmek amacıyla kullanılmaktadır. Araştırmada girdi parametrelerini HIV ile yaşayan yetişkinler ve çocuklar, nüfus oranı ve kişi başına düşen sağlık harcamaları oluşturmuştur. Çıktı birimlerini Antiretroviral tedavi ile tedavi edilen HIV'li kişiler, doğumda beklenen yaşam süresi, en azından temel içme suyu ve sanitasyon hizmetlerinden yararlanan toplam nüfus oluşturmuştur. Araştırmanın sonraki aşamasında ise seçilmiş ekonomik göstergelerin insani yardım lojistiğinin etkinliği üzerindeki etkileri panel regresyon tahmincileri kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma sonuçları üzerinden politika yapıcıları, pratisyenler ve araştırmacılar için çıkarımlarda bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Argollo da Costa, S., Campos, V., & Bandeira, R. (2012). 5th meeting of the EURO Working Group on Transportation Supply Chains in Humanitarian Operations: Cases and Analysis. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 54, 598-607. DOI: 10.1016/j.sbspro.2012.09.777
  2. Akan, E., Baştuğ, S., Kiraci, K., & Lai, K. (2024). The humanitarian logistics performance measurement model: A case study of COVID-19. Scientific Journals of the Maritime University of Szczecin. Scientific Journals of the Maritime University of Szczecin, 78(150), 56-78. DOI: 10.17402/607
  3. Akben, İ., & Taşdoğan, O. (2021). İnsanı Yardım Kuruluşlarının, Verimlilik, Etkinlik ve Lojistik Performans Değerlendirmesi. Journal of Transportation and Logistics, 61(1), 2-16. DOI: https://doi.org/ 10.26650/JTL.2021.910435
  4. Alda, E., & Cuesta, J. (2019). Measuring the efficiency of humanitarian aid. Economics Letters, 183(108618), 2-4. DOI: https://doi.org/10.1016/j.econlet.2019.108618
  5. ALNAP (2015). The state of the humanitarian system. ALNAP Study. London: ALNAP/ODI.
  6. Arellano, M. (1987). Computing robust standard errors for within-group estimators. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 49, 431-434. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1468-0084.1987.mp49004006.x
  7. Baki, B., & Abuasad, N. (2020). The evaluation of humanitarian supply chain performance based on Balanced Scorecard-DEMATEL approach. The Journal of Operations Research, Statistics, Econometrics and Management Information Systems, 8(2), 163-180. DOI: 10.17093/alphanumeric.736730
  8. Baki, B. (2020). The Evaluation of Humanitarian Supply Chain Performance Based On Balanced Scorecard-DEMATEL Approach. alphanumeric journal., 8(2), 164-180. DOI: 10.17093/alphanumeric.736730

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Politika ve Yönetim (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

22 Aralık 2024

Kabul Tarihi

29 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Akyol, H., & Batu Ağırkaya, M. (2024). İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler ve Etkinlik Analizi. Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi, 8(2), 70-80. https://izlik.org/JA34EB49AP
AMA
1.Akyol H, Batu Ağırkaya M. İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler ve Etkinlik Analizi. Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi. 2024;8(2):70-80. https://izlik.org/JA34EB49AP
Chicago
Akyol, Hikmet, ve Melahat Batu Ağırkaya. 2024. “İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler ve Etkinlik Analizi”. Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi 8 (2): 70-80. https://izlik.org/JA34EB49AP.
EndNote
Akyol H, Batu Ağırkaya M (01 Aralık 2024) İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler ve Etkinlik Analizi. Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi 8 2 70–80.
IEEE
[1]H. Akyol ve M. Batu Ağırkaya, “İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler ve Etkinlik Analizi”, Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi, c. 8, sy 2, ss. 70–80, Ara. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34EB49AP
ISNAD
Akyol, Hikmet - Batu Ağırkaya, Melahat. “İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler ve Etkinlik Analizi”. Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi 8/2 (01 Aralık 2024): 70-80. https://izlik.org/JA34EB49AP.
JAMA
1.Akyol H, Batu Ağırkaya M. İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler ve Etkinlik Analizi. Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi. 2024;8:70–80.
MLA
Akyol, Hikmet, ve Melahat Batu Ağırkaya. “İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler ve Etkinlik Analizi”. Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi, c. 8, sy 2, Aralık 2024, ss. 70-80, https://izlik.org/JA34EB49AP.
Vancouver
1.Hikmet Akyol, Melahat Batu Ağırkaya. İnsani Yardım Lojistiğinde Ekonomik Belirleyiciler ve Etkinlik Analizi. Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2024;8(2):70-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34EB49AP
ULİSA: Uluslararası Çalışmalar Dergisi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi ULİSA Enstitüsü tarafından yayımlanmaktadır.