Research Article

Konya’daki Halk Kütüphanelerinin Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi ile Karşılaştırılması

Volume: 16 Number: 1 January 31, 2024
EN TR

Konya’daki Halk Kütüphanelerinin Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi ile Karşılaştırılması

Abstract

Veri zarflama analizi (VZA), veriler hakkında hiçbir varsayımda bulunmayan ve benzer özelliklere sahip karar verme birimlerinin (KVB) göreli etkinliklerini karşılaştıran bir uygulamadır. Bu çalışma, Konya'daki 24 halk kütüphanesinin etkinliğini VZA adı verilen bir yöntem kullanarak karşılaştırmıştır. VZA, halk kütüphanelerinin etkinliğini ölçmek için şu girdileri kullanmıştır: kitap sayısı, giren kitap sayısı ve personel sayısı. Ölçülen çıktılar ise okuyucu sayısı, ödünç verilen materyal sayısı ve kütüphane üye sayısıdır. Makalede matematiksel model olarak CCR modelinden yararlanılmıştır. Model MaxDEA yazılımı kullanılarak çözülmüştür. VZA tekniği dört halk kütüphanesinin etkili olduğunu ortaya koymuştur. Bu, bu kütüphanelerin çıktılarını üretmek için girdilerini mümkün olan en verimli şekilde kullandıkları anlamına gelmektedir. Diğer 20 halk kütüphanesi ise etkin değildir, yani girdilerini daha verimli kullanarak etkinliklerini artırabilirler. Konya'daki halk kütüphaneleri arasında verimlilik açısından önemli farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, kütüphane personelinin niteliği, kaynakların mevcudiyeti ve kütüphane hizmetlerine olan talep düzeyi gibi faktörlere bağlı olabilir. Bu çalışmanın sonuçları, kütüphanelerin verimliliklerini artırmak ve kullanıcılarına daha iyi hizmet sunmak için kullanılabilir. Verimli kütüphaneler, verimsiz kütüphaneler için bir model oluşturabilir. Verimsiz kütüphaneler, verimliliklerini artırabilecekleri alanları belirleyebilir ve gerekli değişiklikleri uygulayabilirler.

Keywords

Veri Zarflama Analizi (VZA), Performans, Etkinlik, Kütüphane

References

  1. Ahn, T., Charnes, A., & Cooper, W. W. (1988). Using data envelopment analysis to measure the efficiency of not-for-profit organizations: A critical evaluation-comment. Managerial and Decision Economics, 251-253. doi:10.1002/mde.4090090310
  2. Akdede, S. H., & Kazançoğlu, Y. (2006). Efficiency in Turkish state libraries a data envelopment analysis application. Human and Economic Resources Proceedings Book, 69-79.
  3. Aliyev, E. (2020). Türkiye’deki Lojistik Firmaların Finansal Performanslarının Veri Zarflama Analizi Ve Malmquist Toplam Faktör Verimlilik Endeksine Göre Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
  4. Altun, D. (2006). Türk Telekomünikasyon A.Ş. İl Telekom Müdürlüklerinin Veri Zarflama Analizi İle Etkinlik Ölçümü. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Ankara.
  5. Banker, R. D., Charnes, A., & Cooper, W.W. (1984). Some models for estimating technical and scale inefficiencies in data envelopment analysis. Management Science, 30(9), 1078–1092. doi:10.2307/2631725
  6. Baysal, M. E., & Toklu, B. (2001). Veri zarflama analizi ile bazı orta öğretim kurumlarının performanslarının değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 203-220. Baysal, M. E., Alçılar, B., Çerçioğlu, H., & Toklu, B. (2005). Türkiye'deki devlet üniversitelerinin 2004 yılı performanslarının veri zarflama analizi yöntemiyle belirlenip buna göre 2005 yılı bütçe tahsislerinin yapılması. Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(1), 67-73.
  7. Bedir, A. (2022). Veri Zarflama Analizi İle Bankacılık Sektöründe Etkinlik Ölçümü. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
  8. Charnes, A., Cooper, W. W., & Rhodes, E. (1978). Measuring the efficiency of decision-making units. European Journal of Operational Research, 2(6), 429–444. doi:10.1016/0377-2217(78)90138-8
  9. Charnes, A., Cooper, W., Lewin, A. Y., & Seiford, L. M. (1997). Data envelopment analysis theory, methodology and applications. Journal of the Operational Research society, 48(3), 332-333. doi:10.1057/palgrave.jors.2600342
  10. Chen, T. Y. (1997). A measurement of the resource utilization efficiency of university libraries. International Journal of Production Economics, 53(1), 71-80. doi:10.1016/S0925-5273(97)00102-3
APA
Duygu, U., & Toklu, B. (2024). Konya’daki Halk Kütüphanelerinin Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi ile Karşılaştırılması. International Journal of Engineering Research and Development, 16(1), 290-303. https://doi.org/10.29137/umagd.1361198
AMA
1.Duygu U, Toklu B. Konya’daki Halk Kütüphanelerinin Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi ile Karşılaştırılması. IJERAD. 2024;16(1):290-303. doi:10.29137/umagd.1361198
Chicago
Duygu, Utku, and Bilal Toklu. 2024. “Konya’daki Halk Kütüphanelerinin Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi Ile Karşılaştırılması”. International Journal of Engineering Research and Development 16 (1): 290-303. https://doi.org/10.29137/umagd.1361198.
EndNote
Duygu U, Toklu B (January 1, 2024) Konya’daki Halk Kütüphanelerinin Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi ile Karşılaştırılması. International Journal of Engineering Research and Development 16 1 290–303.
IEEE
[1]U. Duygu and B. Toklu, “Konya’daki Halk Kütüphanelerinin Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi ile Karşılaştırılması”, IJERAD, vol. 16, no. 1, pp. 290–303, Jan. 2024, doi: 10.29137/umagd.1361198.
ISNAD
Duygu, Utku - Toklu, Bilal. “Konya’daki Halk Kütüphanelerinin Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi Ile Karşılaştırılması”. International Journal of Engineering Research and Development 16/1 (January 1, 2024): 290-303. https://doi.org/10.29137/umagd.1361198.
JAMA
1.Duygu U, Toklu B. Konya’daki Halk Kütüphanelerinin Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi ile Karşılaştırılması. IJERAD. 2024;16:290–303.
MLA
Duygu, Utku, and Bilal Toklu. “Konya’daki Halk Kütüphanelerinin Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi Ile Karşılaştırılması”. International Journal of Engineering Research and Development, vol. 16, no. 1, Jan. 2024, pp. 290-03, doi:10.29137/umagd.1361198.
Vancouver
1.Utku Duygu, Bilal Toklu. Konya’daki Halk Kütüphanelerinin Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi ile Karşılaştırılması. IJERAD. 2024 Jan. 1;16(1):290-303. doi:10.29137/umagd.1361198