Endüstriyel Hangar Tipi Çelik Yapıda Farklı Makas ve Çapraz Türlerinin Yapısal Sistem Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi
Abstract
Teknoloji geliştikçe ve dünya koşulları değiştikçe, yapısal alandaki ihtiyaçlar ve çözümler bilim alanındaki güncel yöntemlere göre değişmekte ve gelişmektedir. Alternatif yapı metotlarına kıyasla, çelik yapı sistemleri daha dayanıklıdır ve çeşitli geometrideki yapı ihtiyaçlarına güvenli çözümler sunabilmektedir. Bu çalışmada, endüstriyel hangar tipi çelik yapının, örgü düzeni ve stabilite durumları değiştirilerek yapısal analizler gerçekleştirilmiş ve elde edilen sonuçlar karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Sabit bir lokasyon üzerinde aynı boyutlara sahip toplam 24 farklı endüstriyel hangar tipi çelik yapının, farklı 3 makas ve 6 çapraz sistemi için sabit ve hareketli yükler altında yapısal analizleri gerçekleştirilmiş, elde edilen sınır değerler uygulama şartnamelerine göre incelenmiştir. TS EN 1991-1-4 ve TS EN 1991-1-3 standartları, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY) ve Çelik Yapıların Tasarım, Hesap ve Yapımına Dair Esaslar (ÇYTHYDE) yönetmeliği dikkate alınmıştır. Yapılara, sismik yükler zaman-tanım alanında mod birleştirme yöntemi kapsamında etkitilmiş ve 1992 yılında meydana gelen 6,8 Ms büyüklüğündeki Erzincan depreminden elde edilen sismik ivme kayıtları kullanılarak dinamik analizler yapılmıştır. Çelik elemanların tasarımında ÇYTHYDE'deki Yük ve Dayanım Katsayıları ile Tasarım (YDKT) hesap yöntemi kullanılmıştır. Yapılarda sadece kapasite tasarımı sınırlandırılarak her tip yapı elemanından en az birinin minimum %80 kapasitede çalışması sağlanıp diğer yapısal tepkiler elde edilmiştir. Yapısal analizlerden elde edilen taban kesme kuvveti, yapı ağırlığı, kolon üst nokta ötelenmesi, tepe noktası ötelenmesi ve maksimum deplasman sonuçları yapısal analiz programına göre karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, dışmerkez çaprazlı yapıların yapısal ağırlık açısından, merkezi çaprazlı yapıların ise öteleme açısından daha avantajlı yapısal tepkiler verdiği gözlemlenmiştir.
Keywords
Endüstriyel hangar tipi çelik yapı, Merkezi ve dışmerkez çapraz, Kafes yapı sistemi
Thanks
Bu çalışmada, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği ABD’da tamamlanmış olan “Hangar türü çelik sanayi yapısında farklı makas ve çapraz tiplerinin yapısal sistem üzerindeki etkilerinin incelenmesi” başlıklı yüksek lisans tez çalışmasında yer alan sonuçların ve bulguların bir bölümü sunulmuştur.
References
- AFAD. (2018). Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://www. tdth.afad.gov.tr.
- Akgönen, A. İ. (2017). Yüksek Sünek Merkezi Çaprazlı Çelik Çerçevelerin Yatay Yükler Altında Davranışının İncelenmesi. KSU Mühendislik Bilimleri Dergisi, 20(3), 16-23.
- Alıcıoğlu, M. (2011). Merkezi Çelik Çaprazlı Yapılarda Uygun Çapraz Kesiti Geometrisinin ve Çapraz Türünün Belirlenmesi. Sakarya Üniversitesi.
- Altan, Y. (2020). Merkezi ve Dışmerkez Çaprazlı Çelik Bina Yapılarında Deprem Performansının Belirlenmesi. İstanbul Gelişim Üniversitesi.
- Arıbaş, S., Sancıoğlu, S. ve Çarbaş, S. (2019). Dışmerkez V Çaprazların Çelik Bir Yapı Üzerinde İncelenmesi. KMÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi, 1(1), 79-97.
- Bayram, B., Sancıoğlu, S. ve Çarbaş, S. (2019). Çelik Bir Yapıda Dışmerkez Diyagonal Çaprazların Etkisi. KMÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi, 1, 128-145.
- Can, M. (2008). Süneklik Düzeyi Yüksek Merkezi Çelik Çaprazlı Perdeler ile İlgili Tasarım Kurallarının Değerlendirilmesi. İstanbul Teknik Üniversitesi.
- Civelek, O. (2010). Süneklik Düzeyi Yüksek Çok Katlı Bir Çelik Yapının Tasarımı. İstanbul Teknik Üniversitesi.
- Çelik, B. (2003). Çelik Yapılarda Çaprazlı Çerçevelerin Süneklik Düzeyini Belirleyen Tasarım Kuralları. İstanbul Teknik Üniversitesi.
- Çileli, E. (2008). Çok Katlı Çelik Yapılarda Çaprazlı Çerçeve Sistemlerin DBYBHY 2007’ye Göre Tasarımı ve Süneklilik Düzeylerinin Karşılaştırılması. Sakarya Üniversitesi.