Türkiye’de Kullanılan Deprem Yönetmeliklerinin Özellikleri ve Deprem Hesabının Değişimi

Depreme dayanıklı yapı tasarımı kavramı son yıllarda meydana gelen depremler sonrasında yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Türkiye’nin sıklıkla deprem oluşturan fay hatları üzerinde olması sebebiyle her büyük deprem sonrası ağır can kayıpları yaşanmıştır. Tarihsel olarak incelendiğinde 1940 yılında yayınlanan ilk deprem yönetmeliğinden, 2018 yılında yayınlanan son deprem yönetmeliğine kadar birçok yönetmelik kullanılmıştır. Bu yönetmelikler kendi çağının teknolojik gelişmişlik seviyesine göre hazırlanmıştır. Türkiye’deki nüfusun yoğun olarak deprem tehlikesi altında yaşaması mevcut yapıların değerlendirilmesini gerektirmektedir. Türkiye’de kullanılan yapıların Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY-2018) altında incelenmesi çok emek ve süre gerektirmektedir. Ayrıca mevcut yapıların değerlendirilmesinde veya güçlendirilmesinde yapıldığı dönemin deprem yönetmeliğinin özelliklerinin bilinmesi gerekir. Bu çalışma kapsamında 80 yıllık süreçte hazırlanan deprem yönetmeliklerindeki deprem hesabının değişimi ve yönetmeliklerin özellikleri araştırılmıştır.

The concept of earthquake resistant building design has been widely used after earthquakes in recent years. Since Turkey is on fault lines that frequently cause earthquakes, heavy casualties have been experienced after each major earthquake. When examined historically, many seismic codes have been used, from the first earthquake code published in 1940 to the last earthquake code published in 2018. These codes have been prepared according to the technological development level of their age. The fact that the population in Turkey lives under the intense risk of earthquakes requires the evaluation of existing structures. Examining the structures used in Turkey under the Turkey Building Earthquake Code (TBDY-2018) requires a lot of effort and time. In addition, when evaluating or strengthening existing structures, the characteristics of the earthquake code of the period should be known. Within the scope of this study, the changes in the earthquake calculation in the earthquake codes prepared in the 80-year period and the characteristics of the codes were investigated.