Cumhuriyet Döneminde Türkiye’deki Ermenilerin Faaliyetleri (1923-1945)

Türkiye’de yaşayan Ermeniler, Cumhuriyet döneminde (1923-1945) ciddi anlamda zararlı bir faaliyet içerisinde olmamıştır. Aksine bazı olaylar karşısında olumlu tavır takınmışlardır. Bu dönemde başta Atatürk olmak üzere birçok Türk devlet adamına yapılan suikast girişimlerinde içerideki Ermenilerden ziyade dışarıdaki Ermenilerin rollerinin olduğu görülmüştür. Cumhuriyet ilân edildikten sonra ülkedeki bütün vatandaşlar için yeni bir dönem başlamış, “millet sistemi”ne son verilerek, “ulus devlet” ve “vatandaşlık” sistemine geçilmiştir. Cumhuriyet rejimi, Ermeniler için dîni ihtiyaçları karşılamanın yanında, sosyal ve eğitim alanında da kendi gelenek ve göreneklerine uygun bir şekilde ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri bir ortamı sağlamıştır. Ermenilerin Cumhuriyet döneminde Türk toplumu ile entegre olma gayretleri farklı şekillerde hızla devam etmiştir. Cumhuriyet döneminde Ermeni asıllı yurttaşlar Türk kültürüne, sanatına ve basın yayın hayatına önemli katkılar yapmıştır. Bu dönemde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görev alan Ermeni Milletvekilleri pek çok konuda çalışmalar yapmış, kanun teklifleri hazırlamış ve soru önergeleri vermiştir. Türkiye’de yaşayan Ermenilerin büyük çoğunluğu 1923-1945 döneminde devletin aleyhine olacak tavırlar içerisine girmemiş ve ülkede yaşayan diğer vatandaşlar gibi üzerine düşen sorumlulukları yerine getirerek ülkenin gelişmesine ve kalkınmasına önemli katkılar yapmıştır.