Research Article

Nft, Sanat ve Yapay Zeka: Dijital Yaratıcılık ve Sanatın Dönüşümü

Number: 17 March 25, 2025
TR EN

Nft, Sanat ve Yapay Zeka: Dijital Yaratıcılık ve Sanatın Dönüşümü

Abstract

“Değiştirilemez ve benzersiz varlıklar” şeklinde ifade edilen NFT’ler (Non-Fungible Token), kripto para teknolojisinin bir uzantısı olarak doğmuş olmasına rağmen kısa süre içerisinde sanat ve estetik konularıyla iç içe geçmiştir. Dijital sanatın bir göstergesi olan NFT’ler, sadece estetik ve etik açıdan değil, aynı zamanda orijinallik, koleksiyonerlik ve ticarileşme gibi pek çok açıdan incelenmeye değer bir konudur. Yapay zekâ destekli algoritmaların etken bir faktör olarak NFT’lerde yer alması, sanatçının rolünü birçok açıdan dönüştürmüştür. Bunun yanı sıra sanat eserlerinin mülkiyetinin dijitalleşmesi, eserden beklentilerin de değişmesine sebep olmuştur. Bu değişimde NFT’ler üzerinden sanatın ticarî bir meta hâline getirilmesinin büyük bir etkisi bulunmaktadır. Yapay zekâ desteğiyle üretilen sanat eserlerinin, yine yapay zekâ tarafından manipüle edilerek para piyasalarını kontrol altına alabilmesi pek çok spekülasyona yol açsa da Refik Anadol, Murat Pak, Selçuk Erdem, Cem Yılmaz gibi bazı öncü Türk NFT sanatçıları küresel ölçekte yeni bir sanat zemini oluşturmuştur. Bu çalışmada yapay zekâ ile desteklenen NFT’lerin sanat dünyasındaki yeri, Türk NFT sanatçıları örnekleminde değerlendirilecektir. Aynı zamanda sanatın doğuşundan kitlelere uzanan yolda yapay zekânın etkisi ve önemi ile yaratıcılık ve orijinallik kavramlarının nasıl değişime uğradığı tartışılacak, NFT’lerin sanatı yayma gücü ve potansiyeli irdelenirken, dijital teknolojilerin sanatçı ve sanatın alımlayıcısı arasındaki yeni ve doğrudan ilişkiyi nasıl dönüştürdüğü üzerinde de durulacaktır.

Keywords

References

  1. Alshurideh, M., Salloum, S. A., Al Kurdi, B., & Al-Emran, M. (2019, February). Factors affecting the social networks acceptance: an empirical study using PLS-SEM approach. In Proceedings of the 2019 8th International Conference on Software and Computer Applications (pp. 414-418).
  2. Brown, D., & Fiorella, S. (2013). Influencer Marketing: How to Create, Manage, and Measure Brand Influencers in Social Media Marketing. Que Publishing.
  3. Chae, J. (2018). Explaining Females’ Envy Toward Social Media Influencers. Media Psychology, 21(2), 246-262.
  4. Croes, E., & Bartels, J. (2021). Young adults’ motivations for following social influencers and their relationship to identification and buying behavior. Computers in Human Behavior, volume 124, 1-10.
  5. De Veirman, M., Cauberghe, V., & Hudders, L. (2017). Marketing through Instagram influencers: the impact of number of followers and product divergence on brand attitude. International Journal of Advertising, 36(5), 798-828
  6. Dhanesh, G. S., & Duthler, G. (2019). Relationship management through social media influencers: Effects of followers’ awareness of paid endorsement. Public Relations Review, 45(3), 101765.
  7. Djafarova, E., & Rushworth, C. (2017). Exploring the credibility of online celebrities' Instagram profiles in influencing the purchase decisions of young female users. Computers in Human Behavior, volüme 68, 1-7. Evans, D. (2008). Social Media Marketing: An Hour a Day. Sybex, New York, NY.
  8. Freberg, K., Graham, K., McGaughey, K., & Freberg, L. A. (2011). Who are the social media influencers? A study of public perceptions of personality. Public relations review, 37(1), 90-92.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Visual Cultures, Art Criticism

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

March 21, 2025

Publication Date

March 25, 2025

Submission Date

October 25, 2024

Acceptance Date

January 3, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 17

APA
Yaşa Toprak, T., & Toprak, M. (2025). Nft, Sanat ve Yapay Zeka: Dijital Yaratıcılık ve Sanatın Dönüşümü. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 17, 41-57. https://doi.org/10.47994/usbad.1573935
AMA
1.Yaşa Toprak T, Toprak M. Nft, Sanat ve Yapay Zeka: Dijital Yaratıcılık ve Sanatın Dönüşümü. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2025;(17):41-57. doi:10.47994/usbad.1573935
Chicago
Yaşa Toprak, Tuğçe, and Muhammed Toprak. 2025. “Nft, Sanat Ve Yapay Zeka: Dijital Yaratıcılık Ve Sanatın Dönüşümü”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, nos. 17: 41-57. https://doi.org/10.47994/usbad.1573935.
EndNote
Yaşa Toprak T, Toprak M (March 1, 2025) Nft, Sanat ve Yapay Zeka: Dijital Yaratıcılık ve Sanatın Dönüşümü. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 17 41–57.
IEEE
[1]T. Yaşa Toprak and M. Toprak, “Nft, Sanat ve Yapay Zeka: Dijital Yaratıcılık ve Sanatın Dönüşümü”, Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, no. 17, pp. 41–57, Mar. 2025, doi: 10.47994/usbad.1573935.
ISNAD
Yaşa Toprak, Tuğçe - Toprak, Muhammed. “Nft, Sanat Ve Yapay Zeka: Dijital Yaratıcılık Ve Sanatın Dönüşümü”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 17 (March 1, 2025): 41-57. https://doi.org/10.47994/usbad.1573935.
JAMA
1.Yaşa Toprak T, Toprak M. Nft, Sanat ve Yapay Zeka: Dijital Yaratıcılık ve Sanatın Dönüşümü. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2025;:41–57.
MLA
Yaşa Toprak, Tuğçe, and Muhammed Toprak. “Nft, Sanat Ve Yapay Zeka: Dijital Yaratıcılık Ve Sanatın Dönüşümü”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, no. 17, Mar. 2025, pp. 41-57, doi:10.47994/usbad.1573935.
Vancouver
1.Tuğçe Yaşa Toprak, Muhammed Toprak. Nft, Sanat ve Yapay Zeka: Dijital Yaratıcılık ve Sanatın Dönüşümü. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2025 Mar. 1;(17):41-57. doi:10.47994/usbad.1573935

Cited By

16494  16495  16496  16503  16570 16633  16823  16824 17564 19288 2273022803 23495  30847 24896 24899 24900  24902 24903 24904     

35540 24915  34832  25002

International Journal of Social Sciences Academy USBAD, Inonu University Faculty of Education Department of Turkish and Social Sciences Education Campus Battalgazi / MALATYA, Phone: 0533 5438933, https://dergipark.org.tr/tr/pub/usbad -- sdurukoglu@gmail.com -- usbaddergi@gmail.com