Research Article

Lise öğrencilerinde Gölge Eğitim Algısı Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması

Volume: 8 Number: 15 October 15, 2026
EN TR

Lise öğrencilerinde Gölge Eğitim Algısı Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması

Abstract

Araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin gölge eğitime ilişkin algılarını ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırma metodolojik bir ölçek geliştirme çalışması olarak tasarlanmıştır. Alan yazın incelemesi sonucunda oluşturulan 30 maddelik taslak form, uzman görüşleri doğrultusunda 25 maddeye indirilmiş ve 85 öğrenciyle yapılan pilot uygulamada maddelerin anlaşılır olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla 307 öğrenciden elde edilen veriler üzerinde açımlayıcı faktör analizi (AFA), yapının doğrulanması amacıyla ise 327 öğrenciden oluşan bağımsız bir örneklem üzerinde doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. AFA sonucunda ölçeğin akademik fayda algısı, baskı ve zorunluluk algısı, eğitimde eşitsizlik algısı, sosyal ve psikolojik maliyet ile okuldan uzaklaşma etkisi olmak üzere beş faktör ve 22 maddeden oluştuğu belirlenmiştir. Beş faktör toplam varyansın %62.33’ünü açıklamıştır. DFA ve güvenirlik analizleri, ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir.

Keywords

References

  1. Altundal, A. Ö. (2024). Ortaöğretim kurumlarında gölge eğitimin rolü ve etkileri [Yüksek lisans tezi, Düzce Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü].
  2. Boateng, G. O., Neilands, T. B., Frongillo, E. A., Melgar‐Quiñonez, H. R., & Young, S. L. (2018). Best practices for developing and validating scales for health, social, and behavioral research: A primer. Frontiers in Public Health, 6, 149. https://doi.org/10.3389/fpubh.2018.00149
  3. Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. G. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (pp. 241-258). Greenwood Press.
  4. Bray, M. (1999). The shadow education system: Private tutoring and its implications for planners. UNESCO International Institute for Educational Planning.
  5. Bray, M. (2010). Researching shadow education: Methodological challenges and directions. Asia Pacific Education Review, 11(1), 3-13. https://doi.org/10.1007/s12564-009-9056-6
  6. Bray, M., & Lykins, C. (2012). Shadow education: Private supplementary tutoring and its implications for policy makers in Asia. Asian Development Bank.
  7. Bray, M. (2020). Shadow education in Europe: Growing scale and complex implications. European Educational Research Journal, 19(4), 409-431. https://doi.org/10.1177/1474904120925112
  8. Brown, T. A. (2015). Confirmatory factor analysis for applied research (2nd ed.). Guilford Press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Specialist Studies in Education (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 15, 2026

Submission Date

June 21, 2026

Acceptance Date

August 16, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 8 Number: 15

APA
Kılıç, V. A., & Doğan, S. (2026). Lise öğrencilerinde Gölge Eğitim Algısı Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Sosyal Bilimler Ve Eğitim Dergisi, 8(15), 461-484. https://doi.org/10.67567/usbed.1975588
AMA
1.Kılıç VA, Doğan S. Lise öğrencilerinde Gölge Eğitim Algısı Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. USBED. 2026;8(15):461-484. doi:10.67567/usbed.1975588
Chicago
Kılıç, Volkan Alparslan, and Sümeyye Doğan. 2026. “Lise öğrencilerinde Gölge Eğitim Algısı Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik Ve Güvenirlik çalışması”. Uluslararası Sosyal Bilimler Ve Eğitim Dergisi 8 (15): 461-84. https://doi.org/10.67567/usbed.1975588.
EndNote
Kılıç VA, Doğan S (October 1, 2026) Lise öğrencilerinde Gölge Eğitim Algısı Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi 8 15 461–484.
IEEE
[1]V. A. Kılıç and S. Doğan, “Lise öğrencilerinde Gölge Eğitim Algısı Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması”, USBED, vol. 8, no. 15, pp. 461–484, Oct. 2026, doi: 10.67567/usbed.1975588.
ISNAD
Kılıç, Volkan Alparslan - Doğan, Sümeyye. “Lise öğrencilerinde Gölge Eğitim Algısı Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik Ve Güvenirlik çalışması”. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi 8/15 (October 1, 2026): 461-484. https://doi.org/10.67567/usbed.1975588.
JAMA
1.Kılıç VA, Doğan S. Lise öğrencilerinde Gölge Eğitim Algısı Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. USBED. 2026;8:461–484.
MLA
Kılıç, Volkan Alparslan, and Sümeyye Doğan. “Lise öğrencilerinde Gölge Eğitim Algısı Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik Ve Güvenirlik çalışması”. Uluslararası Sosyal Bilimler Ve Eğitim Dergisi, vol. 8, no. 15, Oct. 2026, pp. 461-84, doi:10.67567/usbed.1975588.
Vancouver
1.Volkan Alparslan Kılıç, Sümeyye Doğan. Lise öğrencilerinde Gölge Eğitim Algısı Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. USBED. 2026 Oct. 1;8(15):461-84. doi:10.67567/usbed.1975588

www.dergipark.org.tr/usbed

Editor in Chief:  Prof. Dr. Aytekin DEMİRCİOĞLU