RUSYA FEDERASYONU’NUN ULUSAL ÇIKARLARI VE ÖZEL ASKERİ ŞİRKETLER

The use of Private Military Companies (PMC) to protect geopolitical and economic interests is not a new phenomenon for Russia. Russia has a set of experiences that goes back to the 16th century. During this period, Tsarist Russia, which wanted to establish dominance in the Baltic region, preferred to use mercenaries during the Livonian War, which lasted between 1558-1583. After this experience, which Tsarist Russia found it very useful, used non-military groups, especially Don Cossacks, in all of the major conflicts it was involved in. But unlike their Western counterparts, Russian PMC’s and mercenaries are illegal in Russia, even though they actually exist. Establishing an PMC and performing mercenary services in Russia is a crime with heavy penalties because the necessary regulations are not existing in the country's Constitution and Penal Code. In order to eliminate this problem, a number of legislative proposals have been prepared in the past. Although rumors circulated that some of them were supported by President Putin himself, none of them were successful and the bill that would give PMC’s a legal status was not granted. Despite this, Russian PMCs, which lack legal basis, have been growing continuously since 2013-2014 in terms of numbers and staff. Likewise, the flexibility of movement and use offered by PMCs, the very effective cost/benefit balance, their multifunctional structure, and the plausible deniability have made Russian PMCs indispensable for the Kremlin.

Özel Askeri Şirketlerin (ÖAŞ) jeopolitik ve ekonomik çıkarların korunması amaçlı olarak kullanımı Rusya açısından yeni bir olgu değildir. Rusya’nın bu konuda 16. yüzyıla kadar giden bir tecrübesi vardır. Bu dönemde Baltık bölgesinde hâkimiyet kurmak isteyen Çarlık Rusyası, 1558-1583 yılları arasında süren Livonya Savaşı sırasında paralı askerlerden de yararlanma yoluna gitmiştir. Çarlık Rusyası elde ettiği ve oldukça faydalı bulduğu bu tecrübe sonrasında ordu dışı grupları, bunlar içerisinde özellikle de Don Kazaklarını, müdahil olduğu tüm çatışmalarda kullanmıştır. 1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılması devlet kurumlarına olduğu gibi Rus toplumuna da ciddi zarar vermiştir. Devlet mekanizmasının işlevsizleşmesi yüzünden Rus devleti yetişmiş kadrolarından bir kısmını kaybetmiştir. Güvenlik örgütlerinden gelen bu yetişmiş ve profesyonel görevliler hayatını idame ettirebilmek için ya özel sektöre ya da organize suç örgütlerine katılma yoluna gitmiştir. Bu yüzden Rus özel askeri şirketlerinin ilk ortaya çıkışını bu döneme kadar götürmek uygun olacaktır. Ancak Batı’daki benzerlerinden farklı olarak Rus ÖAŞ’ları ve paralı askerleri fiilen mevcut olmalarına rağmen, Rusya’da kanunen illegaldirler. Ülkenin Anayasası ve Ceza Kanunu’nda gereken düzenlemeler yapılmadığı için Rusya’da ÖAŞ kurmak ve paralı askerlik yapmak ağır cezası olan bir suçtur. Bu sorunu ortadan kaldırmak adına bir dizi yasa teklifi hazırlanmıştır. Bunlardan bazılarını bizzat Putin’in desteklediği söylentisi yayılsa da hiçbiri başarılı olamamış ve ÖAŞ yasal statü kazandıracak yasa teklifi kanunlaşmamıştır. Bu duruma rağmen kanuni dayanaktan yoksun olan Rus ÖAŞ’larının sayıları hızla artmaktadır. Keza ÖAŞ’ların sunduğu hareket ve kullanım esnekliği, oldukça etkili olan fayda/maliyet dengesi, çok fonksiyonlu yapısı, faaliyetlerinden dolayı devletlerin doğrudan mesul tutulamaması gibi sebepler Rus ÖAŞ’larını Kremlin açısından vazgeçilemez hale getirmiştir.