OTORİTE HÜRRİYET DENGESİNİN 1982 ANAYASASINA YANSIMASI

The political and social conjuncture that was going through during the preparation of the 1982 Constitution formed the basic philosophy of the constitution. The 1982 Constitution, which was prepared bearing the traces of the September 12 military coup, created a tighter area for rights and freedoms as a reaction to the 1961 Constitution. In the study, the position of the 1982 Constitution in the balance of authority and freedom was questioned. In this context, it has been seen that in the balance of authority-freedom that every constitution wants to provide, it has been seen that the stance is in favor of the authority. The 1982 Constitution arranged the rights and freedoms on a level that prioritized the protection of the state against the individual, public order and national security, as well as bringing the state and executive body to the fore. The Constitution regulated rights and freedoms, but immediately afterwards, with expressions such as “but”, “but”, it tried to prevent the use of rights and freedoms in a way that would adversely affect public order, public interest and the state. The study also looked at the rights and freedoms of the 1982 Constitution from the perspective of social contract theories, one of the ideas that were effective in the development of constitutionalism. It has been seen that the 1982 Constitution is mostly in line with T. Hobbes and J. J.Rousseau among social contract theories. The desire of the constitution to be based on the state and its security and to protect the state against the individual showed that he was influenced by the ideas of T. Hobbes. The fact that concepts such as public order and national security are mentioned a lot in the Constitution reveals that the “General Will” of J. J. Rousseau, which is based on the idea of the common good that is good for everyone, was also influenced.

1982 Anayasası'nın hazırlanma sürecinde içinden geçilmekte olunan siyasi toplumsal konjonktür anayasanın temel felsefesini oluşturmuştur. 12 Eylül askeri darbesinin izlerini taşıyarak hazırlanan 1982 Anayasası 1961 Anayasası'na tepki olarak hak ve hürriyetler konusunda daha sıkı bir alan oluşturmuştur. Çalışmada esas olarak otorite hürriyet dengesinde 1982 Anayasası'nın konumunun ne olduğu sorgulanmıştır. Bu kapsamda her anayasanın sağlamak istediği otorite-hürriyet dengesinde otoriteden yana tavır alındığı görülmüştür. 1982 Anayasası hak ve hürriyetleri devleti bireye karşı koruma, kamu düzeni, milli güvenlik gibi devleti ve yürütme organını ön plana çıkarmaya öncelik verilen bir düzlemde düzenlemiştir. Anayasa hak ve hürriyetleri düzenlemiş fakat hemen ardından “ama”, “ancak” gibi ifadelerle hak ve hürriyetin kamu düzenini, kamu yararını ve devleti olumsuz yönde etkileyecek şekilde kullanılmasının engellemeye çalışmıştır. Çalışma 1982 Anayasası'nın hak ve hürriyetler temeline anayasacılığın gelişiminde etkili olan düşüncelerden biri olan toplumsal sözleşme teorileri gözünden bakmıştır. 1982 Anayasası toplumsal sözleşme teorileri içinde daha çok T. Hobbes ve J.J. Rousseau’nun çizgisinde olduğu görülmüştür. Anayasanın devleti ve onun güvenliğini esas alma, devleti bireye karşı koruma isteği T. Hobbes'un fikirlerinden etkilenildiğini göstermiştir. Anayasa da kamu düzeni, milli güvenlik gibi kavramların oldukça fazla zikredilmesi de J.J. Rousseau'nun temelde herkes için iyi olan ortak iyidir düşüncesine dayanan “Genel İrade”sinden de etkilenilmiş olunduğunu ortaya koymuştur.