ARİSTOTELES VE KINALIZADE ALİ EFENDİ'DE BİREYSEL VE SİYASAL BİR ERDEM OLARAK ADALET

Adalet’in ne olduğu konusunda yüzyıllardır çeşitli tanımlar yapılmaktadır. Yapılan tanımlarda bireysel, toplumsal, siyasal, hukuksal ve dini birçok faktörün etkili olduğu görülmektedir. Grek filozofu Aristoteles ve Türk İslâm düşünürü Kınalızade Ali Efendi’de adaletin ne olduğu hakkında birçok tanım yapmıştır. Her iki filozofunadalet hakkında yapmış oldukları tanımlarbenzerlik ve farklılıklar içermektedir. Aristoteles ve Kınalızade’nin adaletin ne olduğu hakkında aktardıkları düşünceler temelde adaletin bireysel, toplumsal ve siyasal bir erdem olduğudur. Bireysel bir erdem olarak adalet; bilgelik, cesaret ve ölçülülük erdemlerinin birleşiminden doğan ve aynı zamanda tüm erdemleri de içinde taşıyan bir erdemdir.Adaletin bireysel bir erdemden toplumsal ve siyasal bir erdeme doğru nasıl ilerlediğini incelediğimizde ise her iki filozofun da kendi ideal devlet tasarımlarında bunu nasıl yansıttıkları görülmektedir.Buna göre her iki filozofunda devlet tasarımlarında toplumda yaşayan insanları sahip oldukları niteliklere göre ayırmakta ve bu sınıfsal ayrımda her insanın belli görevlerinin, mesleklerinin vb. özelliklerinin olduğunu adaleti bu sınıfsal ayrımı yaparak sağladıkları görülmektedir. Aynı zamanda devlet yöneticisinin adaleti sağlamak adına siyasi, sosyal ve iktisadi görevleri bulunmaktadır. Bu çalışma Aristoteles ve Kınalızade’de adaletin bireysel bir erdemden toplumsal ve siyasi bir erdeme dönüşerek varlığını nasıl devam ettirdiğini açıklamak için yazılmıştır.