Research Article

Tipografik Hatalar, Tipografik Mesaj ve Tipogramlar

Volume: 6 Number: 1 May 20, 2025
EN TR

Tipografik Hatalar, Tipografik Mesaj ve Tipogramlar

Öz

Tipografi, metinlerin yazı tipi, boyutu, satır aralığı ve hizalanması gibi görsel özelliklerinin tasarımıdır. Günlük hayatımızda reklam panolarından kitaplara, dijital platformlardan tabelalara kadar her yerde tipografik unsurlar bulunmaktadır. İletişim ise “paylaşmak, bildirmek, birleştirmek” sözcüğünden gelmektedir. İletişim esas olarak sosyal bir olgudur ve iletişimin niteliği sosyal yapı tarafından belirlenir. Bu nedenle iletişim, toplumsaldır, toplumsal bilgilerin aktarılmasıdır. İletişim için işaretler, semboller ve sözcükler kullanılmaktadır. Görsel işaretler dizgisi olarak yazı, günümüzde en yaygın iletişim araçlarından biridir. Ancak yazılan her yazı, okunur, anlaşılır ve net olmalıdır. Çünkü okunurluk (legibility), tipografinin en önemli görevidir. Okunurluğun önemini ortaya koyması açısından bu araştırma, sesleri tanımlayan işaretlerin her dizgisinin doğru olmayabileceğini ortaya koymaya çalışmıştır. Bu anlamda yazı, okunamıyor veya anlaşılamıyor ise, tipografik hata olarak tanımlanıp, mesajı kirlettiğini belirtmek gerekir. Bu makale ile yaygın tipografik hatalara yer verilmiş, örneklendirilmiş ve tipografik mesajı nasıl kirlettiği anlatılmaya çalışılmıştır. Özellikle tipogram ve logotaypelerde okunurluğun önemini ortaya konmuş, başarılı örneklere yer verilmiştir. Bu araştırma ile, tipogram veya logotaype gibi tasarımların, özgün yapısı kadar okunurluğun da ne derece önemli olduğunu ortaya koymaktadır. Tasarımcının, sanatçı edasıyla okunurluğu hiçe sayamayacağı, mesajı sadece sözcüklerin anlamlarıyla sınırlamamaları gerektiği örneklendirilmiş ve açıklanmıştır. Tipografinin asıl hedefinin sadece okunurluk olduğu hatırlatılarak tipografik hatalar ve başarılı tipografik mesaj örnekleri verilmiştir. Bu makale ile Bursa Uludağ Üniversitesi TBMYO Grafik Tasarım programı öğrencilerinin, tipografi dersinde tasarladıkları başarılı tipogramlara da yer verilmiştir. Doğru mesajın sadece sözcük anlamlarıyla sınırlandırılmadan, sözcüklerin yazılma şekliyle, deformasyonlar ve farklı dizilimler ile de verilebileceği örneklendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Özkan, İ. F. (2024). Investigation of the Visual-Semantic Relations in Typography. International Journal for Multidisciplinary Research (IJFMR), 1-12.
  2. Albayrak, E. M. (2024). Sinematik anlatıda tipografinin gücü: Irreversible film jeneriği analizi. Türkiye Film Araştırmaları Dergisi, 4(1), DOI: 10.59280/film.1472666, 91-103.
  3. Ambrose, G. A.-B. (2013). Grafik Tasarımda Dil ve Yaklaşım. İstanbul: Litaratür.
  4. Arseven, C. E. (1993). Sanat Ansiklopedisi. İstanbul: MEB Devlet Kitapları.
  5. Aydın, G. A. (2024). Futbolun Görsel Dili: Logolar ve Markalaşma Stratejileri. İ. A. Yusuf Bayraktutan içinde, A General Overview of the Syrian Economy (s. 107-127). İstanbul: Özgür Press.
  6. Baeyens R, M. (2002, 12 07). Tipografi Üzerine. Tipografi: www.aed.org.tr/tipografi.html, ET.07.12.2013 adresinden alındı
  7. Becer, E. (1997). İletişim ve Grafik Tasarım. İstanbul: Dost Kitabevi.
  8. Bektaş, D. (1992). Çağdaş Grafik Tasarımın Gelişimi. İstanbul: Yapı kredi yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Visual Communication Design (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

May 19, 2025

Publication Date

May 20, 2025

Submission Date

February 13, 2025

Acceptance Date

March 16, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 6 Number: 1

APA
Erdal, G. (2025). Tipografik Hatalar, Tipografik Mesaj ve Tipogramlar. Uluslararası Sanat Tasarım Ve Eğitim Dergisi, 6(1), 24-32. https://izlik.org/JA89RF28FK