TÜRK DIŞ POLİTİKASI VE ULUSLARARASI ÖRGÜTLER

20. yüzyıl dünya tarihinde sosyo-ekonomik ve siyasal alanlarda son derece önemli olayların ve değişimlerin yaşandığı bir dönem olmuştur. Ulaşım ve iletişimin artmasıyla küreselleşme dönemi başlamış, I. ve II. Dünya Savaşları ile Soğuk Savaş dönemi yaşanmıştır. Tüm dünyayı derinden etkileyen bu olaylar uluslararası sistemde, ulus devletlerin yanı sıra uluslararası örgütlerin de yer aldığı çok aktörlü bir yapının oluşmasını beraberinde getirmiştir. Millletler Cemiyeti ve Birleşmiş Milletler ile modern anlamda ilk uluslararası örgütler kurulmuştur. Karşılıklı bağımlılığın giderek arttığı ve merkez bir gücün olmadığı yeni dünya düzeninde uluslararası örgütlerin sayısında artış yaşanırken Türkiye’de birçok ittifakta kurucu ya da taraf ülke olarak yer almıştır. Uluslararası örgütlerin uluslararası sistemde devletlerden sonra ikinci aktör haline gelmesi, uluslararası örgütleri Türk dış politikasında gündemde tutan temel etken olmuştur. Devletler arasında çok yönlü ilişkilerin geliştirilebilmesine olanak sağlayan uluslararası örgütler aracılığıyla Türkiye, bölgede ve dünyada etki gücünü artırmayı hedeflemiştir. Cumhuriyetin kuruluşundan itibaren Türk dış politikasına bakıldığında, Batı yönelimli bir dış politika izlenerek Batılı kurum ve kuruluşlara üyeliğe öncelik verildiği görülmüş ancak bu durum zamanla değişmiştir. Özellikle AK Parti dönemiyle birlikte Ortadoğu, Afrika ve Asya'ya yönelik de bir açılım geliştirilerek pro-aktif bir dış politika stratejisi benimsenmiştir. 2002 sonrası Türkiye’nin üye olduğu uluslararası örgütler incelendiğinde, bunların büyük çoğunluğunun Batı dışında kurulan ittifaklar olduğu ve Türk dış politikasında bir eksen kayması yaşandığı görülmüştür. Temel amacı; Türk dış politikasında uluslararası örgütlerin yeri ve öneminin tartışılması olan bu çalışmada; uluslararası örgütlerin Türk dış politikasına etkileri araştırılmıştır.