İletişimin Avangard Mecrası: Fanzin Mitine Fenomenolojik Bir Bakış

Abstract

Bu deneme, sanatsal avangardın bir mecrası olan fanzinlere fenomenolojik bir bakış açısı sunmaktadır. Fanzin miti, bilimkurguya merak salmış kişilerce yirminci yüzyılın başlarında ortaya çıkmış bir yayın türünü temsil etmektedir. Hektograf tekniği ile 1940’lı yıllarda ABD’de, bir bilimkurgu meraklısı olan Louis Russell Chauvenet tarafından üretilen Detours, fanzin kavramını kullanan ilk yayın olarak göze çarpar. ‘Zin’ [zine] olarak da kısaltılan bu akış, fotokopili, zımbalanmış, profesyonel ya da ticari anlamda birer ürün olarak görülemeyecek kadar değerlidir. Buradan hareketle, fanzin evrenine entelektüel bir bakış açısı ortaya konulması amaçlanmaktadır.

Keywords

• Fanzin
• Punk
• Kişisel Yayıncılık
• Camp

The Avant-garde Medium of Communication: A Phenomenological Perspective on the Myth of Fanzine

Abstract

This essay offers a phenomenological perspective on fanzines, a medium of the artistic avant-garde. The fanzine myth represents a genre of publication that emerged in the early twentieth century by science fiction enthusiasts. Detours, produced with the hectograph technique in the USA in the 1940s by Louis Russell Chauvenet, a science fiction enthusiast, stands out as the first publication using the concept of fanzine. This flow, which is also abbreviated as 'Zine' , is too valuable to be seen as photocopied, stapled, professional or commercial products. Based on this, it is aimed to present an intellectual perspective to the universe of fanzine.

Keywords

• Fanzine
• Punk
• Self-Publishing
• Camp

References

1. Arendt, H. (1994). İnsanlık Durumu (Çev. Bahadır Sina Şener). İstanbul: İletişim Yayınları.
2. Atton, C. (2014). Alternatif Medyaya Bakış: Kuram ve Metodoloji. (içinde) Yanıkkaya, B., Çoban B. (2014). Kendi Medyanın Yarat; Alternatif Medya, Kavramlar, Tartışmalar, Örnekler Cilt 1. İstanbul: Kalkedon Yayınları.
3. Beşer, M. (2016). Yoldan Çıkmış Simalar. İstanbul: İletişim Yayınları.
4. Boynik, S., Güldallı, T. (2007). Türkiye’de Punk ve Yeraltı Kaynaklarının Kesintili Tarihi 1978-1999. İstanbul: Bas Yayınları.
5. Cottington, D. (2019). Avangard (Çev. Nursu Özge). Ankara: Dost Yayınları.
6. Destici, O. (2019). Bir Grafik Ürün Olarak Üretim Biçimleri Bakımından Türkiye Fanzinleri. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, İzmir.
7. Downing J., D., H. (2017). Radikal Medya: İsyancıların İletişimi ve Toplumsal Hareketler. (Çev: Ülkü Doğanay). Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
8. Erdoğan, Ş. (2014). Hipster: Norman Mailer’ın Beyaz Zenci’si. İstanbul: Doxa Yayınları.

9. Gardiner, M. (2016). Gündelik Hayat Eleştirileri (Çev. Deniz Özçetin, Babacan Taşdemir, Burak Özçetin). Ankara: Heretik Yayıncılık.
10. Goffman, E. (2015), Tımarhaneler, Akıl Hastalarının ve Kapatılmış Diğer Kişilerin Toplumsal Durumu Üzerine Denemeler, Ankara: Heretik Yayıncılık.
11. Hebdige, D. (2004). Altkültür: Tarzın Anlamı. (Çev: Sinan Nişancı). İstanbul: Babil Yayınları.
12. Lefebvre, H. (2015). Mekânın Üretimi (Çev. Işık Ergüden). İstanbul: Sel Yayıncılık.
13. Schumpeter, J., A. (1942) Capitalism, Socialism and Democracy, 3rd edition, London: George Allen and Unwin.
14. Serbes, H., Güzel, M. (2020). Gençlik Altkültürleri: Punk Estetiğinin İkonografik Fanzinleri. TRT Akademi, 6 (10), 686-713.
15. Skidmore, M. (2020). Teal Triggs’in Fanzin Koleksiyonu (Çev. Hüseyin Serbes). Prekarya Dergi, 1 (2), 79-81.
16. Sontag, S. (2015). Yoruma Karşı (Çev. Osman Akınhay). İstanbul: Agora Kitaplığı.
17. Şan, E. (2017). Çağdaş Fransız Felsefesi ve Fenomenoloji Hareketi. İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
18. Triggs, T. (2006) Scissors and Glue: Punk Fanzines and the Creation of a DIY Aesthetic. Journal of Design History, 19 (1). pp. 69-83.
19. Triggs, T. (2010). Fanzines: The DIY Revolution. Thames & Hudson Publishing: London.
20. Todorov, T. (2019). Ya Sanat Ya Hayat (Çev. Aziz Ufuk Kılıç). İstanbul: Sel Yayıncılık.
21. Torlak, S. (Ed.) (2014). Mekân Meselesi. İstanbul: Tekin Yayınevi.
22. Tönnies, F. (1887). Gemeinschaft und Gesellschaft. Abhandlung des Communismus und des Socialismus als Empirischer Culturformen. Leipzig: Fues’s Verlag.
23. Wertham, F. (1973). The World of Fanzines: A Special Form of Communication. Carbondale, III.: Southern Illinois University Press.
24. Wilson, P., L. (2009). T.A.Z: Geçici Otonom Bölge (Çev: İnan Mayıs Aru). İstanbul: Altıkırkbeş Yayın.
25. Wozencroft, J. (2014). Yeraltından Sesler (Haz. Hira Doğrul). İstanbul: Altıkırkbeş Yayın.
26. Yanıkkaya, B., Çoban B. (2014). Kendi Medyanın Yarat; Alternatif Medya, Kavramlar, Tartışmalar, Örnekler Cilt 1. İstanbul: Kalkedon Yayınları.