Derginin tümnü pdf olarak indirmek için tıklayınız

Abstract

Keywords

• -

References

1. Abdülaziz Buhârî, Alâuddîn Abdülaziz b. Ahmed b. Muhammed (ö. 730/1330), Keşfu’l- esrâr an usûli Fahri’l-İslam el-Pezdevî, thk. Muhammed el-Mu’tasımbillah el- Bağdadî, 4 cilt, Beyrut, Daru’l-Kütübi’l-Arabî, 1994.
2. Ahsiketî (Ahsikesî), Ebû Abdillah Hüsamüddin Muhammed b. Muhammed b. Ömer (ö. 644/1246-47), el-Müntehab fî usuli’l-mezheb, thk. Ahmed Muhammed Nâsır Abbâs el-Avdî, Beyrut, Daru’l-Medâri’l-İslâmî, 2005.
3. Âmidî, Ebu’l-Hasen Seyfüddîn Ali b. Muhammed b. Sâlim es-Sa’lebî (ö. 631/1233), el- İhkâm fî usûli’l-ahkâm, 4 cilt, Riyad, Daru’s-Samî’î, 2003.
4. Aral, Vecdî, Hukuk ve Hukuk Bilimi Üzerine, İstanbul, Filiz Kitabevi, 1991.
5. Askerî, Ebû Hilâl el-Hasen b. Abdillah b. Sehl (ö. 400/1009), el-Furûku’l-luğaviyye, thk. Hüsâmüddîn El-Kudsî, Beyrut, Daru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1981.
6. Attâr, Hasan b. Muhammed, Hâşiyetü’l-allâme eş-Şeyh Hasan el-Attar ala Şerhi’l-Celâl el- Mahallî alâ Cem'i'l-cevâmi li’l-İmâm İbnü’s-Sübkî, yy., Daru’l-Bâz, ty.
7. Aybay, Rona – Aydın, Hukuka Giriş, İstanbul, Hukuk Araştırmaları Vakfı, 1991.
8. Babertî, Muhammed b. Mahmud b. Ahmed (ö. 786/1385), er-Rudûd ve’n-nukûd şerhu muhtasari İbnü’l-Hâcib, thk. Terhîb b. Rebî’ân ed-Devserî, 2 cilt, Riyad, Mektebetu’r-Rüşd, 2005.

9. Bâcî, Ebu’l-Velid Süleyman b. Halef b. Sa’d et-Tücîbî, İhkâmu’l-fusûl fî ahkâmi’l-usûl, thk. Abdullah Muhammed el-Cebbûrî, Beyrut, Müessesetü’r-Risale, 1989.
10. ……….. Kitabu’l-hudûd fi’l-usûl, thk. Nezîh Hammad, Kahire, 2000.
11. ……….. Kitabu’l-işâre fi ma’rifeti’l-usûl ve’l-vicâze fi ma’ne’d-delîl, thk. Muhammed Ali Ferkûs, Beyrut, Daru’l-beşâiri’l-İslamiyye, 1996.
12. Bâkıllânî, Kadı Ebu Bekr Bâkıllânî, Et-Takrîb ve’l-irşâdü’s-sağîr, thk. Abdülhamid b. Ali Ebu Zenîd, 3 cilt, Müessesetü’r-risale, 1993-1998.
13. Basrî, Ebu’l-Hüseyn Muhammed b. Ali b. Tayyib, El-Mu’temed fi usûli’l-fıkh, thk. Halil el-Meys, 2 cilt, Beyrut, Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1983.
14. Bedahşî, Muhammed b. Hasan, Şerhu’l-Bedahşî/Menâhicu’l-‘ukûl şerhu minhâci’l-vusûl, 3 cilt, Mısır, Matbaatu Muhammed Ali Sabih, ty.
15. Beydâvî, Nâsırüddin Ebû Saîd Abdullah b. Ömer b. Muhammed (ö. 685/1286) Minhâcu’l- vusûl fî ma’rifeti’l-usûl (Bedahşî ve İsnevî şerhleriyle birlikte basılmıştır), 3 cilt, Mısır, Matbaatu Muhammed Ali Sabih, ty.
16. Bilge, Necip, Hukuk Başlangıcı : Hukukun Temel Kavram ve Kurumları, Ankara, Turhan Kitabevi, 2007.
17. Cessâs, Ahmed b. Ali er-Râzî, el-Fusûl fi’l-usûl, thk. Uceyl Casim en-Neşmî, 3 cilt, Kuveyt, Vizaretu’l-evkâf ve’ş-şuûni’l-islamiyye, 1984.
18. Cevherî, İsmail b. Hammâd (ö. 400/1009), es-Sıhâh = Tacü’l-luğa ve Sıhâhu’l-Arabiyye, thk. Ahmed Abdülgafûr Attâr, 6 cilt, Beyrut, Daru’l-Alem lil Melayîn, 1990.
19. Cürcânî, Ebu’l-Hasen Ali b. Muhammed b. Ali es-Seyyid eş-Şerîf (ö. 816/1413), et- Ta’rîfât, yy., 1309.
20. Cüveynî, Ebü'l-Meâlî İmamü'l-Harameyn Rüknüddîn Abdülmelik b. Abdullah b. Yusuf et-Tâî en-Nîsâbûrî (ö.478), el-Burhân fi usûli’l-fıkh, thk. Abdülazim Mahmud ed- Dîb, Katar, 1399.
21. ………. Kitâbü't-telhîs fî usûli'l-fıkh = Telhis[Telhisü’t-Takrib], thk. Abdullah Cevlem Nibali, Şübeyr Ahmed Ömeri, 3 cilt, Beyrut, Dârü'l-Beşairi'l-İslâmiyye, 1996.
22. Debûsî, Ebû Zeyd Ubeydullah b. Ömer b. İsa (ö. 430), Takvîmu’l-edille fi usûli’l-fıkh, thk. Halil Muhyiddin el-Meys, Beyrut, Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2001.
23. Duman, Soner, Şâfiî’nin Kıyas Anlayışı, İSAM Yayınları, İstanbul, 2009.
24. El-Hasen, Halife Bâ Bekr, Menâhicü’l-usûliyyîn fî turuki delâlâti’l-elfâz ale’l-ahkâm, Kahire, Mektebetü Vehbe, 1989.
25. Emîr Padişah, Muhammed Emîn b. Mahmûd el-Huseynî el-Buhârî el-Mekkî (ö. 987/1579), Teysîru’t-Tahrîr, 4 cilt, [y.y.], Mustafa el-Babi el-Halebi, 1931.
26. Ensârî, Abdülalîy Muhammed b. Nizâmüddîn Muhammed es-Sehâlevî el-Ensarî el- Leknevî (ö. 1225/), Fevâtihu’r-rahamût, 2 cilt, Beyrut, Daru’l-Kutubi’l-İlmiyye, Esmendî, Alâuddîn Muhammed b. Abdülhamîd (ö. 552/1158), Bezlü’n-nazar fi’l-usûl, thk. Muhammed Zeki Abdülberr, Kahire, Mektebetü Dari’t-Türâs, 1992.
27. Ferrâ, Ebû Ya’lâ Muhammed b. el-Huseyn b. Muhammed b. Halef (ö. 458/1066), el-‘Udde fî usûli’l-fıkh, thk. Ahmed b. Ali el-Mubârekî, 5 cilt, Riyad, 1993.
28. Gazzâlî, Hüccetü’l-İslam Ebû Hamid Muhammed b. Muhammed b. Muhammed b. Ahmed et-Tûsî (ö. 505/1111), el-Müstasfâ min ‘ilmi’l-usûl, thk. Hamza b. Züheyr Hafız, 4 cilt, Medine, 1413.
29. …...…,. el-Menhûl min ta’lîkâti’l-usûl, thk. Muhammed Hasan Heyto, Dımeşk, Daru’l- Fikr, 1980.
30. ………. Şifâu’l-ğalîl fî beyâni’ş-şebeh ve’l-muhayyel ve mesâliki’t-ta’lîl, thk. Hamed el- Kebîsî, Bağdat, Matbaatü’l-İrşâd, 1971.
31. Güriz, Adnan, Hukuk Başlangıcı, Ankara, Siyasal Kitabevi, 2003.
32. Habbâzî, Celâlüddîn Ebî Muhammed Ömer b. Muhammed b. Ömer el-Hucendî (ö. 691/1292), el-Muğnî fî usûli’l-fıkh, thk. Muhammed Mazhar Beka, Mekke, Daru’l- Besâir, 1403.
33. Haffâf, Nebîl, el-İhtilâfu beyne cumhûri’l-usûliyyîn ve İbn Hazm fi’l-ihticâci bi’l-mefhûm ve eseruhu fi’l-furû’i’l-fıkhiyye, Beyrut, Daru İbn Hazm, 2006.
34. İbn Abdişşekûr, Muhibbullah el-Bihârî (ö. 1119/1707), Müsellemü’s-sübût (Ansarî’nin Fevâtihu’r-rahamût şerhiyle), 2. cilt, Beyrut, Daru’l-Kutubi’l-İlmiyye, ty.
35. İbn Akîl, Ebü’l-Vefâ Ali b. Akîl b. Muhammed el-Bağdadî (ö. 513/1119), el-Vâzıh fi Usûli’l-fıkh, thk. Abdullah b. Abdü’l-Muhsin et-Türkî, 5 cilt, Beyrut, Müessesetu’r- Risale, 1999.
36. İbn Cüzey, Ebu’l-Kasım Muhammed b. Ahmed b. Muhammed el-Kelbî el-Gırnâtî, (ö. 741/1340), Takrîbü’l-vusûl ilâ ‘ilmi’l-usûl, thk. Abdullah Muhammed el-Cebbûrî, Ürdün, Daru’n-Nefâis, 2002.
37. İbn Emîru’l-Hâcc, Ebû Abdillah Şemsüddîn Muhammed b. Muhammed el-Halebî (ö. 879/1474), et-Takrîr ve’t-tahbîr, 3 cilt, Beyrut, Daru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1983.
38. İbn Fûrek, Bekr Muhammed b. Hasan b. Furek el-Ensârî, el-Muhtasar, Dımeşk, Mektebetü Dari’l-Ğavsânî, 2002. Eser Muhammed Hassan İbrahim Avd’ın “İbn Fûrek ve asâruhu’l-usuliyye” isimli doktora tezinin bir parçası olarak neşredilmiştir.
39. ………. Kitabu’l-hudûd fi’l-usûl: el-Hudûd ve’l-muvâdaât, thk. Muhammed Süleymani, Beyrut, Dârü’l-Garbi’l-İslâmî, 1999.
40. İbn Hazm, Ebû Muhammed Ali b. Ahmed b. Saîd el-Endelüsî el-Kurtubî, el-İhkâm fî usûli’l-ahkâm, thk. Ahmet Muhammed Şakir, 8 cilt, Beyrut, Daru’l-Afâki’l-Cedide. İbn Kudâme, Ebû Muhammed Muvaffakuddîn Abdullah b. Ahmed b. Muhammed el- Makdîsî (ö. 620/1223), Ravdatü’n-nâzır ve cünnetü’l-münâzır fî usûli’l-fıkh alâ mezhebi’l-imâm Ahmed, Beyrut, Daru’l-Kutubi’l-ilmiyye, 1981.
41. İbn Manzur, Cemaluddin Ebu’l-Fadl Muhammed b. Mukarram (ö. 711/1311), Lisânu’l- Arab, Kahire, Daru’l-Maarıf, ty.
42. İbn Melek, İzzüddîn Abdullatif b. Abdülaziz Firişte (ö. 801/1398), Şerhu Menâri’l-envâr, İstanbul, Dârü't-tıbâati'l-âmire, 1292.
43. İbn Müflih, Ebû Abdillah Şemsüddin Muhammed b. Müflih b. Muhammed el-Makdisî er-Râmînî (ö. 763/1362), Usûlü’l-fıkh, thk. Fehd b. Muhammed es-Sedhân, 4 cilt, Riyad, Mektebetü’l-Abîkân, 1999.
44. İbn Nüceym, Zeynüddin Zeyn b. İbrâhim b. Muhammed Mısri Hanefi, Fethü’l-gaffâr bi- şerhi’l-Menâr = Mişkâtü’l-envâr fî usûli’l-menâr, 970/1563, havaşi Abdurrahman Bahravî, Beyrut, Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2001/1422.
45. İbn Reşîk, Ebû Ali el-Huseyn b. Ebi’l-Fedail Atîk b. el-Huseyn b. el-Huseyn b. Adillah er- Rab’î el-Cemâl (ö. 632/1234), Lübâbü’l-mahsûl fî ‘ilmi’l-usûl, thk. Muhammed Gazali Ömer Câbî, 2 cilt, Dubai, Daru’l-Buhûs li’d-Diraseti’l-İslamiyye, 2001.
46. İbn Rüşd, Ebu’l-Velîd Muhammed b. Ahmed b. Muhammed el-Kurtubî (ö. 595/1198), ed-Darûrî fî usûli’l-fıkh: Muhtasaru’l-Müstesfâ, thk. Cemalüddin el-Alevî, Beyrut, Dâru’l-Ğarbi’l-İslamî, 1994.
47. İbnü’l-Hâcib, Ebû Amr Cemâlüddîn Osman b. Ömer b. Ebî Bekr b. Yunus (ö.646/1249), Muhtasaru’l-Müntehe’l-usûlî (Adududdîn el-Îcî şerhi ve Teftâzânî ve Cürcânî haşiyesiyle), Beyrut, Daru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1983.
48. İbnü’l-Hümâm, Kemâlüddîn Muhammed b. Abdilvâhid b. Abdilhamîd es-Sivasî elİskenderî (ö. 861/1457), et-Tahrîr fî ‘ilmi’l-usûl (Emîr Padişah şerhi ile), Matbaatu Mustafa el-Babî el-Halebî ve evlâdühü bi Mısır, h. 1350.
49. İbnü’n-Neccâr, Ebû Bekr (Ebü’l-Bekâ) Takıyyüddîn Muhammed b. Ahmed b. Abdilazîz el-Fütûhî (ö. 972/1564), Şerhu’l-Kevbebi’l-münîr: el-Muhteberu’l-mübteker şerhu’l- muhtasar, thk. Muhammed ez-Zuhaylî – Nezîh Hammâd, 4 cilt, Riyad, Mektebetu’l-‘Ubeykân, 1993.
50. İbnü'l-Kassâr, Ebü'l-Hasan Ali b. Ömer, el-Mukaddime fi'l-usûl: dirâsât ve nusûs fî usûli'l- fıkhi'l-mâlikî, Beyrut, Dârü'l-Garbi'l-İslâmî, 1996.
51. İbnü’s-Sââtî, Ebû’l-Abbâs Muzafferüddîn Ahmed b. Ali b. Tağlib el-Ba’lebekkî el-Bağdadî (ö. 694/1295), Bedî’u’n-nizâm: Nihâyetü’l-vusûl ilâ ‘ilmi’l-usûl, neşr. Sa’d b. Ğarîr b. Mehdî, 2 cilt, Mekke, 1418.
52. Îcî, el-Kadî ‘Adudu’l-mille ve’d-din Abdurrahman b. Ahmed (ö.756/1355), Şerhu’l-‘adud alâ muhtasari’l-muntehâ’l-usûlî, Beyrut, Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2000.
53. İltaş, Davut, Fıkıh Usulünde Mütekillimin Yönteminin Delalet Anlayışı, (basılmamış doktora tezi), Kayseri, 2006.
54. İsnevî, Cemaluddin Abdurrahim b. el-Hasan (ö. 772/1370), Nihâyetu’s-sûl fi Şerh-i minhaci’l-usûl, 4 cilt, Beyrut, Alemu’l-Kutub, t.y.
55. İtkânî, Kıvâmüddîn Emîr Kâtib b. Emîr Ömer b. Emîr Gâzî el-Farâbî (ö. 758/1357), et- Tebyîn, thk. Sâbır Nasr Mustafa Osman, 2 cilt, Kuveyt, Vezâratü’l-Evkâf ve’ş- Şuûni’l-İslâmiyye, 1999.
56. İzmîrî, Süleyman b. Veli b. Resul el-Kırşehrî (ö. 1102/1690), Hâşiyetü’l-Fâzıl el-İzmîrî alâ Mir'âti'l-usûl fî şerhi Mirkâti'l-vüsûl, İstanbul, Matbaatü’l-Hac Muharrem Efendi el-Bosnevî, 1285.
57. Kadı Abdülcebbâr, Ebu’l-Hasen Kâdı’l-Kudât Abdülcebbâr b. Ahmed b. Abdilcebbâr El- Hemedânî (ö. 415/1025), el-Muğnî fî ebvâbi’t-tevhîd ve’l-adl, 16 cilt, Kahire, Matbaatu Dari’l-Kütüb, 1963.
58. Karâfî, Ebu’l-Abbâs Şihâbuddîn Ahmed b. İdris b. Abdirrahmân el-Mısrî (ö. 684/1285), el-Furûk,
59. hamişleriyle), 2 cilt, Beyrut, Alemu’l-Kutub, t.y.
60. ve’l-Kavâidu’s-seniyye
61. fi’l-esrâri’l-fıkhiyye …...…, el-‘İkdü’l-manzûm fi’l-husûs ve’l-umûm, thk. Ahmed el-Hatm Abdullah, Mekke, Dâru’l- Kütüb, 1999.
62. Kelvezânî, Ebu’l-Hattâb Mahfûz b. Ahmed b. el-Hasen el-Bağdadî (ö. 510/1116), et- Temhîd fî usûli’l-fıkh, thk. Müfid Muhammed Ebû Amşe, 4 cilt, Cidde, Daru’l- Medeni, 1985.
63. Komisyon, (İbrahim Mustafa, Ahmet Hasan ez-Zeyyât, Hamid Abdülkadir, Muhammed Ali en-Neccâr), el-Mu’cemu’l-Vesît, Kahire, Mektebetu’ş-Şurûki’d-Devliyye, 2004. Lâmişî, Ebu’s-Senâ Mahmûd b. Zeyd (ö. Hicri altıncı asrın ilk yarısı), Kitâbun fî usûli’l- fıkh, thk. Abdülmecid Türkî, Beyrut, Daru’l-Ğarbi’l-İslâmî, 1995.
64. Mahallî, Ebu Abdullah Celaleddin Muhammed b. Ahmed b. Muhammed Ensari Mahalli (864/1459), el-Bedrü’t-tâli’ fi halli Cem’i’l-cevâmi’/Şerhu Cem’i’l-cevâmi’; Daru’l- Bâz, t.y.
65. Mâzerî, Ebû Abdillah Muhammed b. Ali b. Ömer et-Temîmî es-Sıkıllî (ö. 536/1141), İzâhu’l-mahsûh min Burhâni’l-usûl, thk. Ammar et-Talibî, Beyrut, Daru’l- Ğarbi’lİslamî, 2001.
66. Merdâvî, Alauddîn Ebi’l-Hasen Ali b. Süleyman Ahmed b. Muhammed (ö. 885/1480), et- Tahbîr Şerhu’t-Tahrîr fî usûli’l-fıkh, thk. Abdurrahman b. Abdullah-Avd b. Muhammed-Ahmed b. Muhammed, 8 cilt, Riyad, Mektebetü’r-Rüşd, 2000.
67. Molla Husrev, Mehmed b. Ferâmurz b. Ali (ö. 885/1480), Mir’âtu’l-usûl fî şerhi Mirkâti’l- vusûl, neşr. Şirket Sahafiyye Osmaniye (Yusuf Diyauddin, Ahmed Nailî), İstanbul, Dersaadet, 1321.
68. Muhakkık Hıllî, Ebu’l-Kâsım Necmüddîn Ca’fer b. El-Hasen b. Ebî Zekeriyâ Yahyâ (ö. 676/1277), Meâricü’l-usûl, Kum, Müessesetü Âli’l-Beyt, 1403.
69. Muzaffer, Muhammed Rıza, Usulü'l-fıkh, Beyrut, Müessesetü’l-a’lâ li’l-matbuât, 1991.
70. Nesefî, Ebu’l-Berekât Hâfizüddîn Abdullah b. Ahmed b. Mahmûd (ö. 710/1310), Menâru’l-envâr (müellifin Keşfu’l-esrâr şerhi ile basılı), Beyrut, Dârü'l-Kütübi'l- İlmiyye, 1986.
71. …...…, Keşfu’l-esrâr, Menâru’l-envâr şerhi, Beyrut, Dârü'l-Kütübi'l-İlmiyye, 1986.
72. …...…, Şerhu’l-Müntehab, thk. Sâlim Öğüt, İstanbul, 2003.
73. Oğuzman, M. Kemal, Medeni hukuk dersleri, İstanbul, Filiz Kitabevi, 1994.
74. Özbilgen, Tarık, Eleştirisel Hukuk Başlangıcı Dersleri, İstanbul, 1976.
75. Pezdevî, Ebu’l-Usr Fahrulislâm Ebu’l-Hasen Ali b. Muhammed b. Huseyn (ö. 482/1090), Usûlü’l-Pezdevî: Kenzu’l-vusûl, Abdülaziz Buhari’nin Keşfu’l-esrâr şerhi ile, thk. Abdullah Mahmud Muhammed Ömer, 4 cilt, Beyrut, Daru’l-Kütübi’l-Arabî, 1997. Râcih, Abdüsselâm Ahmed, Delîlu’l-Hitâb - Mefhumu’l-muhâlefe ve eseru’l-ihtilafi fîhi fi’l- fıkhi ve’l-kanûn, Beyrut, Daru ibn Hazm, 2000.
76. Râhûnî, Ebû Zekeriyâ Yahyâ b. Mûsâ (ö. 773), Tuhfetü’l-mes’ûl fî şerhi Muhtasari’l- Müntehâ’s-sûl (thk. Dr. Yusuf el-Ehdar el-Kayyim), 4 cilt, Dubai, Daru’l-Buhûs, Râzî, Ebû Abdillah Fahrüddîn Muhammed b. Ömer b. Huseyn et-Taberistânî (ö. 606/1210), el-Mahsûl fî ilmi usûli’l-fıkh, thk. Taha Cabir Feyyaz el-Alvânî, 6 cilt, Beyrut, Müessesetü’r-Risale, 1992.
77. Sadruşşerîa’, Ubeydullah b. Mes’ûd el-Mahbûbî el-Buhârî (ö. 747/1346), et-Tavzîh fî halli ğavâmizi’t-Tenkîh, (Teftâzânî’nin Şerhu’t-telvîh’i ile birlikte), Beyrut, Daru’l- Kütübi’l-‘İlmiyye, ty.
78. Safiyyüddîn el-Urmevî, eş-Şeyh Muhammed b. Abdürrahim el-Urmevî el-Hindi (ö. 715/1315), Nihâyetü’l-vüsûl fî dirâyeti’l-usûl = Nihâyetü’l-vüsûl ilâ ilmi’l-usûl, thk. Salih b. süleyman el-Yusuf, Sa’d b. Salim es-Süveyh, Mekke, el-Mektebetu’t- Ticariyye, t.y.
79. Sâlih, Muhammed Edîb, Tefsîru’n-nusûs fi’l-fıkhi’l-İslamî, 2 cilt, Beyrut, el- Mektebetü’lİslamî, 1984.
80. Sem‘ânî, Ebu’l-Muzaffer Mansur b. Muhammed b. Abdulcabbâr (ö. 489), Kavâtı‘u’ledille fi’l-usûl, thk. Abdullah Hafız Ahmed el-Hükmî, 5 cilt, Riyad, Mektebetü’t-Tevbe, 1998.
81. Semerkandî, Alâuddîn Ebi Bekr Muhammed b. Ahmed (ö. 539), Mîzânu’l-usûl fî netâici’l- ‘ukûl, thk. Abdülmelik Abdurrahman es-Sa’dî, 2 cilt, Medine, Vezaratü’l-Evkâf ve’ş-Şuûni’d-Diniyye, 1987.
82. Serahsî, Ebu Bekr Muhammed b. Ahmed b. Ebî Sehl, Usûlü’s-Serahsî, thk. Ebu’l-Vefâ el- Afğanî, 2 cilt, Beyrut, Daru’l-Ma’rife, 1973.
83. Seyyid Şerif Murtezâ, Ebu’l-Kasım Ali b. el-Huseyn el-Musevî, ez-Zerî‘a fi’l-usûl, thk. Ebu’l-Kâsım el-Kercî, 2 cilt, Tahran, 1376.
84. Sığnâkî, Hüsâmüddîn Huseyn b. Ali b. Haccâc b. Ali (ö. 714), Kitâbu’l-vâfî fî usûli’lfıkh, thk. Ahmed Muhammed Hamûd el-Yemânî, 5 cilt, Kahire, Daru’l-Kahire, 2003.
85. Sübkî, Tâcüddîn Ebû Nasr Abdulvehhâb b. Ali b. Abdilkafî (ö. 771), Cem’u’l-cevâmi’ fi Usuli’l-fıkh, Beyrut, Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2003.
86. Sühreverdî, Şihabuddin Yahya b. Habeş (ö. 587), et-Tenkihât fi usûli’l-fıkh, thk. İyaz b. Namî es-Sülemî, Mektebetü’r-Rüşd, 2001.
87. Şâfiî, Ebû Abdillah Muhammed b. İdrîs, er-Risâle, thk. Ahmed Muhammed Şarik, Beyrut, Daru’l-kütbübi’l- ilmiye.
88. ………. el-Ümm, thk. Mahmûd Matarcî, Beyrut, Dâru'l-kütübi'l-'ilmiyye, 1993.
89. Şa’lân, Abdurrahman b. Abdullah, Usûlu fıkhi’l-İmâm Mâlik : ediletühü’n-nakliyye, Riyad, Câmiatu İmam Muhammed b. Suud el-İslâmiyye, 2003/1424.
90. Şevkânî, Muhammed b. Ali b. Muhammed (ö. 1250), İrşâdu’l-fuhûl ilâ tahkîki ‘ilmi’lusûl, thk. Ebu Hafs Sami b. ‘Azi el-Eşerî, 2 cilt, Riyad, Daru’l-Fadîle, 2000.
91. Şeyh Müfîd, Ebî Abdillah Muhammed b. Muhammed b. Nu’mân el-‘Ukberî en-Nu’mânî, Et-tezkire bi usûli’l-fıkh, thk. Şeyh Mehdi Necef, Beyrut, Daru’l-Müfid, 1993. Bu muhtasar, “Silsiletü müellefatı Şeyh Mühfid” adıyla 14 cilt olarak neşredilen eserin 9. cildinde neşredilmiştir.
92. Şîrâzî, Ebû İshâk İbrahim b. Ali b. Yusuf el-Fîrûzâbâdî (ö. 476), Şerhu’l-Lüma‘, thk. Abdülmecid Türkî, 2 cilt, Beyrut, Daru’l-Ğarbi’l-İslamî, 1988.
93. …...…,.. el-Lüma‘ fî usûli’l-fıkh, thk. Muhyiddîn Dîb-Yusuf Ali Bedîvî, Beyrut, 1995.
94. …...…,.. et-Tabsıra fî usûli’l-fıkh, thk. Muhammed Hasan Heyto, Dımeşk, Daru’l-Fikr, 1980.
95. Tehânevî, Muhammed b. Ali b. Ali (ö. 1158/1745), Keşşâfu ıstılâhâti’l-fünûn, 2 cilt, Beyrut, Mektebetu Lübnan Naşirûn, 1997.
96. Tilimsânî, Ebû Abdullah eş-Şerif Muhammed b. Ahmed b. Ali (771/1370), Miftahü'l- vüsûl ilâ binâi’l-furû’i ale’l-usûl; Kitâbu meşarâtü’l-galat fî’l-edille, thk. Muhammed Ali Ferkus, Mekke, el-Mektebetü'l-Mekkiyye, 1998.
97. Tûfî, Necmüddîn Ebi’r-Rebî’ Süleyman b. Abdilkavî b. Abdilkerîm (ö. 716), Şerhu Muhtasari’r-Ravda, thk. Abdullah b. Abdülmuhsin et-Türkî, 3 cilt, Beyrut, Müessesetü’r-Risâle, 1990.
98. Tûsî, Şeyhu’t-Tâife Ebû Cafer Muhammed b. El-Hasan, el-‘Udde fi usûli’l-fıkh, thk. Muhammed Rıza el-Ensarî el-Kummî, 2 cilt, Kum, Matbaatu’s-Sitâre, 1417.
99. Zebîdî, Muhammed b. Muhammed b. Abdürrezzâk el-Huseynî Ebu’l-Fayz el-Murtadâ (ö. 1205/1790), Tâcu’l-arûs min cevâhiri’l-kamûs, thk. Bir grup tahkikçi (Şamile’den), 40 cilt, Daru’l-Hidaye, ty.
100. Zerkeşî, Bedrüddîn Muhammed b. Bahâdır b. Abdillah (ö. 794), el-Bahru’l-muhît fî usûli’l-fıkh, neşr. Abdülkadir Abdullah el-Ânî, 6 cilt, Kuveyt, Vezaretü’l-Evkâf ve’şŞuûni’l- İslâmiyye, 1992.
101. …...…, Teşnîfü’l-mesâmi‘ bi Cem‘’i’l-cevâmi‘, thk. Seyyid Abdülaziz – Abdullah Rebî’, 4 cilt, Kahire, Mektebetu Kurtuba, 1999.
102. Abdülahad Nuri Efendi, “Risale fî devrâni's-sûfiyye”, (İsmail Erünsal özel kitaplığı).
103. Akgündüz, Murat, Osmanlı Devleti’nde Şeyhülislâmlık, İstanbul, Beyan Yay., 2002.
104. Akün, Ömer Faruk, “Vâsi Alisi”, İA., Ankara 1982,c. XIII, ss. 226-230.
105. Âşık Paşazâde, Osmanlı Tarihi, Matbaa-i Âmire, İstanbul, 1332.
106. Aşkar, Mustafa, “Bir Türk Tarikatı Olarak Halvetiyye’nin Tarihi Gelişimi ve Halvetiyye Silsilesinin Tahlili”, Ankara Üniv., İlahiyat Fak. Dergisi, c. XXXIX, ss. 49-80.
107. Molla Fenârî ve Vahdet-i Vücûd Anlayışı, Ankara 1993.
108. Atar, Fahrettin, “Fetva” DİA, İstanbul, 1995, c. XII, ss. 486-496.
109. Aydoğdu, Orhan, “İstanbul Hakkında Bilinmeyen Bir Mesnevi: İstanbulnâme”, Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Tur- kish or Turkic, Volume 4/7 Fall 2009, ss. 159-186.
110. Bâbertî, Ekmelüddin, “Tercihü’l-Mezhebi’l-Hanefi ala Gayrihi”, Slm. Ktp., Nafiz Paşa, 212.
111. Baltacı, Câhid, “Fahreddin-i Acemî” DİA, İstanbul, 1995, c. XII, ss. 82-83.
112. XV. Ve XVI. AsırlarOsmanlı Medreseleri, İrfan Yay., İstanbul 1976.
113. Baysun, M. Cavid, "Cemâlî'', İA, c. III, ss. 69-81.
114. Birgivî Takıyuddin Mehmed, et-Tarîkatü'l-Muhammediyye, yy., 1268.
115. Cebecioğlu, Ethem, Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü, Rehber Yay., Ankara, 1997. Çınar, Fatih, “İsmail es-Sivasi ve Sûfîlerin Raks/Devrânı Hakkında Verdiği Bir Fetvası”, C. Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, XIII/1 – 2009, ss. 323-340.
116. Çivizâde Muhyiddin Mehmed Efendi, “Risâle fi hakkı’d-devrân”, Pertev Paşa, 621.
117. Düzdağ, M. Ertuğrul, Şeyhülislâm Ebüssuûd Efendi’nin Fetvalarına Göre, Kanunî Dev- rinde Osmanlı Hayatı, Şûle Yay., İstanbul, 1998.
118. Ebussuûd, Mecmûatü’l-fetâvâ, (Derleyen Velî b. Yusuf), İstanbul Müftülüğü Kütüpha- nesi, 187.
119. Ebussuûd Müfti Alî Çelebî, er-Risâletü'l-Cinân, Milli Ktp. Ankara Adnan Ötü- ken İl Halk Kütüphanesi, Arşiv No: 06 Hk 169/18, vr. 114b-118a.
120. Gazzâlî, İhyâ-i ulûmi'd-dîn (nşr. Seyyid İbrahim), Dâru'l-Hadîs, Kahire 1412/1992.
121. Gel, Mehmet, “Birgivî Mehmed Efendi Araştırmalarına Bir Katkı: el-Kavlü’l-vasît beyne’l- ifrât ve’t-tefrît’in müellifi kimdir?”, İslâmî İlimler Dergisi, Yıl 7, Cilt 7, Sayı 2, Güz 2012, s. 59-74.Gribetz, Arthur, "The sama' controversy: Sûfî vs. Legalist", Studia Islamica, Paris, 1991, Sayı 74, s. 43-61.
122. Gürer, Dilaver, “Osmanlılar'da Sema, Devrân, Raks Tartışmaları ve İki Şeyhülislâm Risa- lesi”, Tasavvuf Dergisi, Ankara, 2oıo/2, Sayı: 26, s. 1-23.
123. Hasan Çelebi, Tezkiretüş’Şuarâ, Haz. İbrahim Kutluk, TTK, Ankara, 1989.
124. Uzunçarşılı, İ. Hakkı, Osmanlı Tarihi, , TTK Basımevi, 3. Baskı, Ankara, 1983.
125. İbn Bahâeddin, “Risâle alâ risâle Ali Çelebi fi’d-devrân ve’r-raks”, Milli Kütüphane, Tokat Zile İlçe Halk Kütüphanesi Koleksiyonu, Müstensih: Ahmed Karsî, İstinsah Yeri: Kızıldağ (Adana), Arşiv no: 60 Zile 114/3, 188b-191a.
126. İbn Batûta, İbn Batûta Seyahatnâmesinden Seçmeler, (Haz. İsmet Parmaksızoğlu), MEB Yay., İstanbul, 1971.
127. İbn Kemal, Fetâvây-ı Kemalpaşazâde, Dârü’l-Mesnevi, 118,
128. Fetâvâ’r-Raks, Slm. Ktp., Esad Ef., 696.
129. Fetâvây-ı İbn Kemal, Nuruosmaniye, 1967.
130. Risâle fî Duhûli Veledi’l-Bint fi’l-Mevkûf ala Evlâdi’l-Evlâd, Süleymaniye, 1049.
131. Risaletü’l-Münire, y.y., Cemal Matbaası, 1308.
132. “Fi Tahkiki’l-Hakk ve İbtâli Sâiri’l-Sûfîye fi’r-Raks ve’d-Deverân”, Slm.Ktp., M. Hafid Ef. 453.
133. İbn Manzûr, Lisanu'l-Arab, Dâru Sadr, Beyrut, t.y.
134. İbn Teymiyye, Mecmû-u fetâvâ Şeyhilislâm Ahmed b. Teymiyye (nşr. Abdurralıman b. Muhammed b. Kasım en-Necdî), y.y., Kahire, 1404
135. İnanır, Ahmet, Kanunî Devrinde Osmanlı’da Hukuki Hayat, OSAV, İstanbul, 2011.
136. “İbn Kemal’in Fetvaları Işığında Osmanlı’da İslâm Hukuku”, Basılmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2008.
137. İpşirli, Mehmet, “Çivizâde Muhyiddin Mehmed Efendi”, DİA, c. VIII, İstanbul, 1993, ss. 348-349.
138. ------ -"Bostanzâde Mehmed Efendi", DİA, c. VI, İstanbul, 1992, s 311.
139. Koca, Ferhat, "Osmanlı Fakihlerinin Semâ, Raks ve Devrân Hakkındaki Tartışma- ları", Tasavvuf Dergisi, Ankara, 2004, Sayı: 13,s. 25-74.
140. Konuk, Ahmed Avni, Fusûsu’l-Hikem Tercüme ve Şerhi, (Haz. Mustafa Tahralı-Selçuk Eraydın), M.Ü.İ.F. Yay.,İstanbul, 1999.
141. Küçükdağ, Yusuf, II. Bayezid, Yavuz ve Kanuni Devirlerinde Cemâlî Ailesi, Aksarayî Vakfı Yay.,İstanbul 1995.
142. Mecdi Efendi, Terceme-i Şakâyık, Matbaa-ı Âmire, İstanbul, 1269.
143. Mecdi Mehmed Efendi, Hadâiku'ş-Şekkâik (Nşr. Abdülkadir Özcan), Çağrı Yayınları, İs- tanbul 1989.
144. Mehmed Neşrî, Cihannûmâ, (Nşr. M. Altay Köymen), y.y., Ankara, 1957.
145. Müfti Ali Çelebi, Risale fi hakkı'd-devrân ve'r-raks, Süleymaniye Ktp., Harput, nr. 11, vr. Oktay, Ayşe Sıdıka, Kınalızâde Ali Çelebi ve Ahlâk-i Âlâî, İz yay. İstanbul, 2005.
146. Ömer Ziyâuddîn Dağıstânî, Tasavvuf ve Tarikatlarla İlgili Fetvalar, ( İrfan Gündüz-Yakup Çiçek), Seha Neşriyat,İstanbul 1986.
147. Öngören, Reşat, Osmanlılarda Tasavvuf, İz Yayıncılık, İstanbul, 2000.
148. Pakalın, M. Zeki, Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, MEB Yay.,İstanbul, 1983.
149. Süleyman Çelebi (eş-Şehir bi Geleryânî), Risaletün makbûletün ala reddi risaleti’l-Müftî Ali Çelebi, Süleymaniye Ktp., Harput, nr. 11, vr. 125b-127b
150. Sirajul Haq, "Sama' and Raqs of the Darvishes", Islamic Culture (The Hyderabad Quar- terly Review), XVIII (Hyderabad-Deccan 1944), s. 111–130.
151. Şentürk, Ahmet Atillâ, Klasik Osmanlı Edebiyatı Tiplerinden Sûfî Yahut Zâhid Hakkında, Enderun Kitabevi, İstanbul 1996.
152. Toprak, Mehmet Sait, “Cemâlî İshâk b. Mehmed el-Karamanî: Hayatı ve Eserleri”, D.E.Ü.İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: XXIV, İzmir, 2006, Yaz-Sonbahar, Telif ya- zılar (I), ss.127-160.
153. Uludağ, Süleyman, İslâm Açısından Mûsiki ve Semâ, İrfan Yayınevi, İstanbul, 1976.
154. Yaltkaya, Şerafettin, Simavnakadısıoğlu Şeyh Bedrettin, İstanbul, l966.
155. Yazıcı, Tahsin, "Mevlânâ Devrinde Semâ", Şarkiyat Mecmuası, V (İstanbul 1964), s. 135– ------- "Sema", İA, Ankara, 1971, c. X, ss. 464-466.
156. ------ “Fetihten Sonra İstanbul’da İlk Halvetî Şeyhleri: Çelebi Muhammed Cemaleddin, Sünbül Sinan ve Merkez Efendi”, İstanbul Enstitüsü Dergisi, 2 (1956), İstanbul, s. 87-113.
157. Yılmaz, Hasan Kamil, “Bulgaristan'dan Yetişen Müellif ve Mutasavvıflar”, http://hasan- kamilyilmaz.com/index.php?option=com_con
158. tent&task=view&id=471&Itemid=9,19.03.2013.
159. Yılmaz, Necdet, Osmanlı Toplumunda Tasavvuf, OSAV, İstanbul, 2001.
160. Hamdi Tayfur, Cemaat Diktatörlerinin Psikanalizi,
161. İstanbul: Mana Yayınları, 2012, 221 sayfa.
162. Doç. Dr. Muammer İSKENDEROĞLU1
163. Cemaatlerin yapısal özelliklerindeki akıl dışılıkları ele aldığı bölümde Tayfur, konuyu her toplumda karşımıza çıkan cemaat ve grupların düşünme üzerindeki olumsuz tesirleri olarak sınırlandırıyor, fakat bunların davranışlarının içinde bu- lundukları toplumun bazı özelliklerinin sivrilmiş örnekleri olduğunu da vurgulu- yor.
164. Cemaatlerin ortaya çıkışının birçok nedeni vardır, bunların detaylıca burada zikredilme gereği yoktur. Ama Tayfur’un modern dönemlerde cemaatlerin ortaya çıkmasına etki eden nedenlerle ilgili formülasyonu zikre değerdir: “Örse- lenme+hoşnutsuzluk+endişe+ideal geçmişin gelecekte yeniden inşası için hare- ket”. Bu nedenlerin mevcudiyeti şartların olgunlaştığının işaretidir. Bu şartların Sakarya Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Felsefe ve Din Bilimleri Öğretim Üyesi
165. mevcudiyetinde yetenekli bir lider harekete geçip yeni bir cemaatin ortaya çıkma- sını sağlayabilir.
166. Tayfur’a göre yukarıda sayılan nedenler insanların bazılarının niçin cemaat- lere koşarak gittiğini de açıklar. Bunlara ilaveten yazar, sorumluluktan kaçarak topluluk sorumluluğuna dahil olma, kişiliğini gizleme amacına dönük eşitlik ar- zusu, yeteneksizlik, zayıf toplumsal bağlar, güçsüzlüğün telafisi, prestij ve menfaat sağlamak, fanatikliğin tatmini, paranoyaklık, nevrotik hastalıklar gibi pek çok ne- denin de cemaatlere katılmada önemli birer etken olduğunu belirtiyor.
167. Tayfur’a göre cemaatin varlığını koruma dürtüsü, normal ilişkilerde ahlak dışı kabul edilen bazı davranışların grup merkezli yeni normlar üretilmesiyle ahlaki davranışlar haline dönüştürülmesine neden olur. Dolayısıyla normal şartlarda ahlaki hassasiyete sahip bir insan cemaat mensubu olunca, aldığı bu yeni ahlak aşısı ile her türlü ahlaksızlığı yapacak bir insana dönüşür.
168. Tayfur İslami cemaatlerin başarısızlığı asla sorgulamadığını, çünkü bu dün- yada ne olursa olsun, ahirette üstünlüklerinin ortaya çıkacağına inanan bir zihin yapısının, bu dünyada başarısızlığın sebeplerini araştırıp bundan ders çıkarıp ile- riye doğru buna göre tedbirler almasının beklenemeyeceğini belirtiyor.
169. Cemaat yapılanmalarındaki akıl dışılıklara dair Tayfur’un zikrettiği son örnek aforoz mekanizmasıdır. Grup içi cezalandırmanın en sert şekli uyumsuz mensu- bun cemaat içinde ilişkilerinin sınırlandırılması yoluyla uygulanan grup içi aforoz veya mensubun tamamen grubun dışına atılması yoluyla gerçekleştirilen aforoz- dur. Bu ikinci tür cemaatin sırlarının dışarı çıkmasına neden olacağı için tercih edilen bir yöntem olarak görülmez.
170. Tayfur’a göre liderlerin hastalıkları bununla da bitmez. Megalomani, para- noya ve narsizm birçok liderde rastlanan en bariz hastalıklardır. Cemaat liderle- rini bir tür diktatöre dönüştüren özellikler bunlarla da sınırlı değildir. Yazar bü- tün bu değerlendirmelerden sonra bütün cemaat liderlerini aynı kefeye koyma- makta, bazı liderlerin iyi işler yaptığını da teslim etmektedir. Ancak bu eserdeki asıl amacının cemaat tipi yapılanmaların bireyin düşünmesi ve kişilik özellikleri üzerindeki olumsuzluklara dikkat çekmek olduğunu vurgulamaktadır.
171. Özel olarak asr-ı saadeti, genelde de bütün İslam tarihini cemaat yapılanma- larının ürettiği ütopya tarih anlayışının ürünü eserlerden değil, Tayfur’un dikkat çekmek istediği bakış açısı ile okumak, hem geçmişi hem de günümüzü daha sağ- lıklı anlamaya büyük katkı sağlayacaktır. Bu bakış açısıyla yetişen fertler, yukarıda sözü edilen psikolojik rahatsızlıklardan en alt seviyede etkilenecek ve sağlıklı bir toplumun yapı taşları olacaklardır.
172. Türk Toplumunun Kur’ân-ı Kerim Kültürü,
173. Murat Sülün, İstanbul: Ayışığı Kitapları, 2005, 267 s. Şeyma Özdemir2
174. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi dördüncü sınıf öğrencisi
175. Eserin önsözünde Kur’ân’ın Türkler için, Türklerin de Kur’ân için önemine vurgu yapan yazar, Türklerin Kur’ân’ı yaşam biçimi haline getirme hususundaki gayretlerine dikkat çektikten sonra, İslamiyet’in ve Kur’ân’ın korunması için bü- yük çabalar sarf ettiklerini vurgulayarak, kitabın yazılış amacının bu etkileşimin sonuçlarını ortaya koymak olduğunu dile getirir.
176. Türkiye’nin laikleşme sürecinde rol alanların, eğitimlerinin her kademesinde Kur’ân dersi almış aydınlar olduğuna işaret eden yazar, nasıl olup da bu insanla- rın Kur’ân’a yabancılaştıklarını sorgular. Ona göre, Kur’ân ezberine ve kıraatine önem veren Mushafçı Kur’ân algısı, zamanla Kur’ân’ın anlamına yeterince önem verilmemesine yol açmıştır.
177. Konuyla ilgili olarak, Bakara 2/275’te geçen
178. ِّ َ ْا َ ِ ُن َ ْ ا ُ ُ َ َ َ يِ ا ibaresini, Kıyâme 75/24-30. ayetlerde geçen
179. ً ِ َ ُ ْ َ ا ِ ِّّ َ َ ْ َ ْا ِ ِ َ ِّ ُ ْوَأ ُضْرَ ا ِ ِ ْ َ ِّ ُ ْوَأ ُل َ ِ ْا ِ ِ ْتَ ِّ ُ ًآْ ُ ibaresini ve en önem- lisi de Bakara 2/102’deki
180. Bunun yanında eserin odaklandığı asıl konu gereği, bahsi geçen bölümde Kur’ân literatürü ortaya konulmakla yetinilmiştir. Bu literatürü değerlendirmeye tâbi tutmak ve bundan hareketle mevcut ihtiyaçları belirlemek, bu eserden yarar- lanarak yeni çalışmalar oluşturacak ilim taliplerine düşmektedir. Ayrıca atasözle- rinin sıralandığı bölümde, ilişkili ayetlerin bir kısmında ilişki yönlerinin ve ayet meallerinin verilmeyişi de aynı sebepten kaynaklanıyor gibi görünmektedir.
181. Sonuç olarak gerek Tefsir literatürüne sağladığı katkı gerekse de sosyolojik tahlilleriyle literatürde önemli bir yeri olduğunu düşündüğümüz ve yakın za- manda güncellenerek yeniden okuyucunun istifadesine sunulacak olan bu eser, toplumumuzun, Kur’ân çerçevesindeki tutum ve davranışlarını incelemesi hase- biyle her İlahiyatçının faydalanabileceği önemli bir kaynak niteliğindedir.
182. Bir Vaizenin Günlüğü,
183. Fatma Bayram, İstanbul: Kaknüs Yayınları, 2010, 256 s.
184. Arş. Gör. Ömer Faruk AKPINAR
185. Ülkemizde son zamanlarda pek çok hatırat kitabının yayınlanmış olması se- vindirici bir husustur. Çok fazla popüler olmasa da sıradan bir kişinin, hayatı kendi bakış açısıyla yorumlayarak tuttuğu notların satır aralarında çok şey gizlen- miş olabilir. Gök kubbe altında uzun süreli devam edecek bir ses bırakan mümtaz simaların hayat hikâyelerinde ise daha çok hikmetin bulunacağı açıktır. Yılların İzi’nden, Yılların Özü’ne kadar Ali Ulvi Kurucu, Ahmet Muhtar Büyükçınar, Ali Sakarya Ün. İlahiyat Fak. Hadis Ana Bilim Dalı, [e-mail]
186. İbrahim Kalın, İsam, İstanbul, 2008, 186 s.
187. Yrd. Doç. Dr. Abdullah İnce4
188. İslam ve Batı ilişkileri hem tarihi hem de güncel tartışma konuları içerisinde yoğunluğu olan bir konudur. İbrahim Kalın, bu çalışmasında İslam ve Batı ilişki- sini tarihi bir süreklilik ve felsefi arka plan içinde, değişen dönüşen yönleriyle, gerçeklik payı bulunan, algılar ve imajlar üzerine şekillenmiş sanal taraflarıyla in- celeniyor. Çalışma önsöz, giriş, on bölüm ve bir ekten oluşmaktadır.
189. Bir medeniyet olarak İslam ve Batı dendiğinde, bu iki medeniyetin kökleri ve tarihi seyrine bakmak gerekir. Dinlerin her iki medeniyete katkıları da göz ardı Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü Din Bilimleri Ana- bilimdalı
190. Medeniyet bir dünya görüşünün tarih ve coğrafya-zaman ve mekân boyu- tunda tecessüm etmiş halidir. Yazara göre toplumlar kendilerinden önceki dü- şünce birikimlerini hazmedip sentezleyebildikleri oranda üretim yapabilmiş, yeni bir medeniyet kurabilmişleridir. Bunun en tipik örneği İslam ve Batı medeniyeti- dir. Üçüncü bölümde yazar medeniyetlerin geçişgenliği bağlamında, Bizans İm- paratorluğu ile İslam medeniyetinin etkileşimi üzerinde dururken, bu geçişgenli- ğin iddiaların aksine İslam medeniyetini orijinal bir medeniyet olmaktan çıkar- mayacağını belirtiyor.
191. Omuzumda Hemençe Cumhuriyet Devrinde Bir
192. Medrese Talebesinin Hatıraları
193. Ali Kemal Saran, Timaş Yayınları, İstanbul, 2013, 512 s.
194. Yard. Doç. Dr. Abdullah İNCE
195. Dinin sosyal hayattaki yeri eserde ayrıntılarıyla ele alınmış. Yazara göre onca mahrumiyete rağmen bölgedeki huzur ortamının sağlanmasında baş aktörler böl- gedeki din görevlileri, âlimler ve 100 yılı aşkın süredir devam eden medrese gele- neğidir. Yazara göreeskidenköydeki birçok sosyal problem, hocalar ve ilmine saygı duyulan kişiler tarafından çözülür mahkemeye intikal eden olay çok az olurdu. Yeni kurulmuş, kurumları yeterince teşekkül edememiş bir devlet yapı- sından kaynaklanan zorluklar dikkate alınırsa, dinin bölgedeki toplumsal rolü daha yakından anlaşılabilir.
196. Medrese sisteminin yılların oluşturduğu geleneklere bağlı olarak kendine has bir öğretim metodu geliştirdiği bilinmektedir. Eserde öğretim metodu olarak uy- gulanan bir ayrıntıyı buraya da almak istiyoruz: Öğrencilere yaptırılan ezberler- den biri şöyle imiş;
197. Bir nedir? Allah, İki nedir? Teyemmümün farzları, Üç nedir? Guslün farzları, Dört nedir? Abdestin farzları, Beş nedir? İslam’ın şartları, Altı nedir? İmanın şart- ları, Yedi nedir? Cehennemin kapıları, Sekiz nedir? Cennetin kapıları, Dokuz ne- dir? Hz. Peygamberin hanımları, On nedir? Aşere-i Mübeşşere, Onbir nedir? Hz. Yakup’un oğulları, Oniki nedir? Namazın şartları, Müslümanlık ne ile olur? Otuz iki farzı bilip, işlemekle olur.
198. Oryantalistler ve Hadis
199. (Yaklaşımlar – Değerlendirmeler – Literatür)
200. Ahmet Yücel, İfav Yayıncılık, İstanbul, 2013, 464 s. Sümeyye BOZ
201. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Hadis Bilim Dalı Yüksek Lisans Öğrencisi
202. Yücel’in bu eseri önsöz ve dört bölümden meydana gelir. Her bölümün so- nunda değerlendirme yazıları mevcuttur. Yazar önsözünde, Batıdaki İslam adına yapılan çalışmaların ne zaman başladığı ve ivme kazandığı yüzyıllardan bahset- mektedir. Batıda yapılan çalışmaların olumsuz bir algıya sebep olmasına vurgu yapılmaktadır. Konuları kaç bölümde inceleyeceği belirtmektedir.