Kur’ân’ı Anlamada Mantık Sorunsalı

Bir anlama objesi olarak Kur’ân’ın, farklı ekoller ve yönelişler tarafından yorumlandığı fakat yapılan bu yorumların bir kısmının sorunlu olduğu ve eleştirildiği biliniyor. Yapılan bu eleştirilerin, özellikle Kur’ân’ı anlama sorunları ve yöntemleri üzerinde odaklandığı fakat Kur’ân’ı anlamada kullanılan mantık türünün sorunsallığına ilişkin sorgulama, eleştiri veya değerlendirmenin yeterince yapılmadığı da görülüyor. Kısmen de olsa yapılan değerlendirmelerde, Kur’ân’ın anlaşılmasında karşılaşılan kimi sorunların temelinde, iki değerli Aristo mantığının bulunduğu, yorumcuları etkilediği ve bu etkinin Kur’ân yorumlarına yansıtıldığı anlaşılıyor. Nitekim bazı âyetler arasında zahiren varmış gibi gözüken çelişkileri gidermek için nesih gibi çözüm yolları aranması, böyle bir etkinin sonucudur. Bu nedenle doğru bir anlama için Aristo mantığı yerine, Kur’ân mantığı ile âyetleri anlama ve yorumlama, Kur’ân’ın ruhuna ve genel muhtevasına daha uygun bir nitelik arz edecektir.

Abstract: It is known that as an object, the issue of understanding the Qur'an has been interpreted by various schools and trends. However, it’s well known that some of these interpretations are problematic and have been criticised. The criticism has been always focused on the issue of understanding the Qur'an and the methods. But the questioning, criticism or the evaluation with regard to the typology of logical problems have not been  observed so often. In some evaluations, it is understood that two crucial Aristotelian logics have been applied, and this logic clearly affects interpreters and has reflected in some interpretations of the Qur'an. That the idea of the theory of Naskh might be a solution for the contradictory verses in appearance can be the outcome of this influence. For that reason, instead of Aristotelian Logic, Qur'anic way of reasoning must be used for the correct understanding of the Qur'an itself.