Research Article

Ana Dili Türkçe Olan Lisans Öğrencilerinin Akademik Okuma Deneyimleri

Volume: 5 Number: 3 December 20, 2025
EN TR

Ana Dili Türkçe Olan Lisans Öğrencilerinin Akademik Okuma Deneyimleri

Abstract

Bu araştırmanın amacı ana dili Türkçe olan lisans öğrencilerinin akademik okuma deneyimlerini detaylı bir şekilde incelemektir. Akademik okuma, bireylerin akademik metinleri anlama, yorumlama ve eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirme becerisini içerir ancak Türkiye’de akademik okuma süreçlerine yönelik araştırmalar sınırlıdır. Bu çalışmada, öğrencilerin akademik metin türleri, okuma stratejileri, önemli bilgileri belirleme ve organize etme biçimleri, karşılaştıkları zorluklar ve bu zorlukların üstesinden gelme yolları ele alınmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması modeliyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu 2022-2023 akademik yılında Batı Karadeniz’de bir üniversitede öğrenim gören 41 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler, gözlem ve günlükler aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, öğrencilerin en sık makale, ders kitabı ve ders notlarını okuduğunu ve akademik metinlere erişimde Google Akademik ve Google arama motorunu tercih ettiklerini göstermektedir. Akademik okuma süreçlerinde altını çizme, not alma, renkli vurgulama, açıklama balonları ve semboller kullanma gibi işaretleme stratejileri yaygın olarak kullanılmaktadır. Öğrenciler önemli bilgileri belirlerken sık tekrar edilen ifadeler, anahtar kavramlar, özet bölümleri ve sonuç ifadelerine odaklanmaktadır. Akademik okuma sürecinde öğrenciler terimlerin anlamını bilmemek, akademik dilin ağır olması, metinlerin uzunluğu ve motivasyon eksikliği gibi sorunlarla karşılaşmaktadır. Ek destek olarak Google Arama, TDK Sözlüğü, akademik veri tabanları ve dijital araçlardan yararlanmaktadırlar. Katılımcılar, akademik okuma becerilerini geliştirmek için akademik okuma eğitimi verilmesi, eleştirel okuma becerilerinin kazandırılması, akademik kelime bilgisinin artırılması ve düzenli okuma alışkanlığı edinmeye yönelik çalışmalar yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Araştırma, akademik okuma süreçlerinin daha verimli hâle getirilmesi için eğitim programlarında akademik okuma stratejilerine daha fazla yer verilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda akademik başarıyı desteklemek amacıyla öğrencilerin okuma becerilerini geliştirecek rehberlik ve yönlendirmelerin artırılması önerilmektedir.

Keywords

Ethical Statement

Zonguldak Bülent Ecevit University Human Research Ethics Committee, Date: 24.06.2022, Number: 183368

References

  1. Anderson, N. J. (2015). Academic reading expectations and challenges. N. W. Evans, N. J. Anderson ve W. G. Eggington (Ed.), ESL Readers and writers in higher education içinde (s. 95-109). Routledge.
  2. Bridgeman, B., & Carlson, S. B. (1984). Survey of academic writing tasks. Written Communication, 1(2), 247-280.
  3. Cheng, F. W. (2009). Task representation and text construction in reading-to-write. Journal of Pan-Pacific Association of Applied Linguistics, 13(2), 1-21.
  4. Chou, C. (2012). Understanding on-screen reading behaviors in academic contexts: A case study of five graduate English-as-a-second-language students. Computer Assisted Language Learning, 25(5), 411-433.
  5. Coady, J. (1993). Second language reading and vocabulary learning. In T. Huckin, M. Haynes, & J. Coady (Eds.), Second language reading and vocabulary learning (pp. 3-23). Ablex Publishing Corporation.
  6. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri (S. B. Demir & M. Bütün, Eds., 6. bs.). Siyasal.
  7. Creswell, J. W. (2019). Nitel araştırmacılar için 30 temel beceri (H. Özcan, Çev.). Anı Yayıncılık.
  8. Çelik, M. E. (2020). Akademik Türkçe öğretiminde okuma eğitimi. B. Tüfekçioğlu (Ed.), Akademik amaçlar için Türkçe öğretimi: Kuram ve uygulama içinde (ss. 131–163). Pegem Akademi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Education

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 13, 2025

Publication Date

December 20, 2025

Submission Date

February 14, 2025

Acceptance Date

June 12, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 5 Number: 3

APA
Karagöl, E., & Yıldırım Bilgen, D. (2025). Ana Dili Türkçe Olan Lisans Öğrencilerinin Akademik Okuma Deneyimleri. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi, 5(3), 472-500. https://doi.org/10.5281/zenodo.17850600
AMA
1.Karagöl E, Yıldırım Bilgen D. Ana Dili Türkçe Olan Lisans Öğrencilerinin Akademik Okuma Deneyimleri. (IJRTT). 2025;5(3):472-500. doi:10.5281/zenodo.17850600
Chicago
Karagöl, Efecan, and Dilek Yıldırım Bilgen. 2025. “Ana Dili Türkçe Olan Lisans Öğrencilerinin Akademik Okuma Deneyimleri”. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi 5 (3): 472-500. https://doi.org/10.5281/zenodo.17850600.
EndNote
Karagöl E, Yıldırım Bilgen D (December 1, 2025) Ana Dili Türkçe Olan Lisans Öğrencilerinin Akademik Okuma Deneyimleri. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi 5 3 472–500.
IEEE
[1]E. Karagöl and D. Yıldırım Bilgen, “Ana Dili Türkçe Olan Lisans Öğrencilerinin Akademik Okuma Deneyimleri”, (IJRTT), vol. 5, no. 3, pp. 472–500, Dec. 2025, doi: 10.5281/zenodo.17850600.
ISNAD
Karagöl, Efecan - Yıldırım Bilgen, Dilek. “Ana Dili Türkçe Olan Lisans Öğrencilerinin Akademik Okuma Deneyimleri”. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi 5/3 (December 1, 2025): 472-500. https://doi.org/10.5281/zenodo.17850600.
JAMA
1.Karagöl E, Yıldırım Bilgen D. Ana Dili Türkçe Olan Lisans Öğrencilerinin Akademik Okuma Deneyimleri. (IJRTT). 2025;5:472–500.
MLA
Karagöl, Efecan, and Dilek Yıldırım Bilgen. “Ana Dili Türkçe Olan Lisans Öğrencilerinin Akademik Okuma Deneyimleri”. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi, vol. 5, no. 3, Dec. 2025, pp. 472-00, doi:10.5281/zenodo.17850600.
Vancouver
1.Efecan Karagöl, Dilek Yıldırım Bilgen. Ana Dili Türkçe Olan Lisans Öğrencilerinin Akademik Okuma Deneyimleri. (IJRTT). 2025 Dec. 1;5(3):472-500. doi:10.5281/zenodo.17850600