Research Article

Türkmence-Farsça İki Dilli Gençlerin Bireysel Dil Politikaları: Günbed-i Kavus Örneği

Volume: 5 Number: 2 August 25, 2025
EN TR

Türkmence-Farsça İki Dilli Gençlerin Bireysel Dil Politikaları: Günbed-i Kavus Örneği

Abstract

Bu çalışma, İran’ın Günbed-i Kavus şehrinde yaşayan Türkmence-Farsça iki dilli gençlerin bireysel dil politikalarını, aile, topluluk, okul ve daha geniş kamusal alanlarda nasıl inşa ettiklerini, sürdürdüklerini ve müzakere ettiklerini incelemektedir. Nguyen’in dil politikası modelinden hareketle, uygulanan, algılanan ve müzakere edilmiş dil politikası bileşenleri temelinde yapılandırılan bu araştırma, etnik azınlık gençlerinin gündelik yaşamlarında geliştirdikleri çok katmanlı dil kullanım stratejilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemiyle yürütülmüş, Günbed-i Kavus’ta yaşayan gençlerle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla veriler toplanmıştır. Araştırma bulguları, Türkmen gençlerin günlük iletişimlerinde çoğunlukla Farsçayı ancak aile içinde ya da etnik aidiyetin ön planda olduğu ortamlarda Türkmenceyi tercih ettiklerini göstermiştir. Cinsiyete bağlı olarak farklılaşan dil tercihleri dikkat çekicidir: Erkek katılımcılar Türkmenceye daha normatif ve korumacı bir tutumla yaklaşırken, kadın katılımcılar Farsçayı daha yaygın kullanmaktadır. Okul ise gençlerin bireysel dil politikalarını en çok etkileyen kamusal alandır. Eğitim kurumlarında Farsçanın zorunlu hâle gelmesi, ana dilin geri planda kalmasına neden olmakta ancak bazı gençler akran etkileşimlerinde iki dilli pratikler geliştirerek direnç göstermektedir. Katılımcılar, ana dillerini yalnızca iletişim aracı olarak değil, aynı zamanda kimliğin, kültürel aidiyetin ve topluluk dayanışmasının bir sembolü olarak görmektedir. Bu bağlamda, bireylerin geliştirdiği dil politikaları hem bütünleştirici hem de araçsal değerlere dayalı çok yönlü bir yapı sergilemektedir. Çalışmada gençlerin dış dilsel müdahalelere karşı benimsedikleri stratejiler uyum sağlama, yeniden yorumlama ve yeniden çerçeveleme başlıkları altında incelenmiştir. Sonuç olarak, Türkmen gençlerin dilsel pratikleri, bireylerin birer fail ve toplumsal aktör olarak sosyal bağlam, ideolojik yönelim ve dilsel tercihler arasındaki etkileşimle biçimlendirdikleri, dinamik ve müzakereye açık bireysel dil politikalarını yansıtmaktadır.

Keywords

Supporting Institution

This study was carried out within the scope of the 2219 International Postdoctoral Research Fellowship Program supported by TUBITAK.

Ethical Statement

Hacettepe University Social and Human Sciences Research Ethics Board, Date: 22.04.2025, Number: E-28297300-900-00004223274

Thanks

I would like to thank TÜBİTAK for its support.

References

  1. Baheri, L. A. (2008). Barrasi-ye negreş-e zebani ve moalefehaye hoviyat-e melli-ye daneş-amuzan-e dore-ye pişdaneşgahi-ye ostan-e Ardebil sal-e tahsili-ye 87-86. Daneşgah-e Peyam-e Nur.
  2. Bulut, Ch. (2018). The Turkic varieties of Iran. In G. Haig & G. Khan. The languages and linguistics of Western Asia: an areal perspective (pp. 398-444). De Gruyter.
  3. Dailey-O’Cain, J., & Liebscher, G. (2011). Language attitudes, migrant identities and space. International Journal of the Sociology of Language 212, 91-133.
  4. Deaux, K. (2000). Identity. A. Kazdin (Ed.), In Encyclopedia of psychology (Section IV, pp. 222-225). Oxford University Press.
  5. Dieji, A. (2011). İran Türkmenlerinin dil ve edebiyatına genel bir bakış. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, 29, 35-42.
  6. Doerfer, G., & Hesche, W. (1998). Türkmenische Materialien aus Gonbad-e Qābūs. Materialia Turcica 19, 77-125.
  7. Doğan, T. (2015). Günbed ağzından iki masal ve dil özellikleri. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, 39, 41-59.
  8. Dufva, H. (2006). Beliefs in dialogue: A Bakhtinian view. In P. Kalaja & A. M. F. Barcelos (Ed.), Beliefs about SLA: New research approaches (pp. 131-151). Springer.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Comparative Language Studies

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 23, 2025

Publication Date

August 25, 2025

Submission Date

April 9, 2025

Acceptance Date

July 24, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 5 Number: 2

APA
Güzel, H. (2025). Türkmence-Farsça İki Dilli Gençlerin Bireysel Dil Politikaları: Günbed-i Kavus Örneği. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi, 5(2), 380-403. https://doi.org/10.5281/zenodo.16905454
AMA
1.Güzel H. Türkmence-Farsça İki Dilli Gençlerin Bireysel Dil Politikaları: Günbed-i Kavus Örneği. (IJRTT). 2025;5(2):380-403. doi:10.5281/zenodo.16905454
Chicago
Güzel, Hasan. 2025. “Türkmence-Farsça İki Dilli Gençlerin Bireysel Dil Politikaları: Günbed-I Kavus Örneği”. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi 5 (2): 380-403. https://doi.org/10.5281/zenodo.16905454.
EndNote
Güzel H (August 1, 2025) Türkmence-Farsça İki Dilli Gençlerin Bireysel Dil Politikaları: Günbed-i Kavus Örneği. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi 5 2 380–403.
IEEE
[1]H. Güzel, “Türkmence-Farsça İki Dilli Gençlerin Bireysel Dil Politikaları: Günbed-i Kavus Örneği”, (IJRTT), vol. 5, no. 2, pp. 380–403, Aug. 2025, doi: 10.5281/zenodo.16905454.
ISNAD
Güzel, Hasan. “Türkmence-Farsça İki Dilli Gençlerin Bireysel Dil Politikaları: Günbed-I Kavus Örneği”. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi 5/2 (August 1, 2025): 380-403. https://doi.org/10.5281/zenodo.16905454.
JAMA
1.Güzel H. Türkmence-Farsça İki Dilli Gençlerin Bireysel Dil Politikaları: Günbed-i Kavus Örneği. (IJRTT). 2025;5:380–403.
MLA
Güzel, Hasan. “Türkmence-Farsça İki Dilli Gençlerin Bireysel Dil Politikaları: Günbed-I Kavus Örneği”. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi, vol. 5, no. 2, Aug. 2025, pp. 380-03, doi:10.5281/zenodo.16905454.
Vancouver
1.Hasan Güzel. Türkmence-Farsça İki Dilli Gençlerin Bireysel Dil Politikaları: Günbed-i Kavus Örneği. (IJRTT). 2025 Aug. 1;5(2):380-403. doi:10.5281/zenodo.16905454