Research Article

Ortaokul Türkçe Dersinde Konuşma Becerisi Sınavının Değerlendirilmesine Yönelik Fenomenolojik Bir İnceleme

Volume: 5 Number: 3 December 20, 2025
EN TR

Ortaokul Türkçe Dersinde Konuşma Becerisi Sınavının Değerlendirilmesine Yönelik Fenomenolojik Bir İnceleme

Abstract

Türkçe dersi dört temel dil becerisini öğretmede ve geliştirmede önemli bir yer tutmaktadır. Konuşma becerisi diğer becerilerden farklı olarak doğuştan edinilen bir beceri olsa da geliştirilebilir olma özelliği bulunmaktadır. Doğuştan edinilmesi iletişim unsuru olarak konuşmayı daha önemli bir hale getirmektedir. Sosyal çevreden sistemsiz bir şekilde öğrenilen konuşma becerisi okullarda sistemli ve planlı bir yapıyla geliştirilebilmektedir. Türkçe Öğretim programlarında öğrencilerin kendilerini ifade ederken etkili, doğru ve anlaşılır bir Türkçe kullanmaları amaçlanmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda kazanımların edinilmesi çeşitli ölçme değerlendirme araçlarını ortaya çıkarmıştır. Öğrenmenin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti ölçme değerlendirme yöntemleri ile anlaşılabilmektedir. Bu çalışmada amaç ortaokul Türkçe derslerinde değişen sınav sistemi ile konuşma becerisinin ölçme değerlendirmeye dâhil edilmesinin sınavın uygulayıcısı olan öğretmen ve sınavı deneyimleyen öğrenci açısından değerlendirerek sınava yönelik tespitler yapmaktır. Çalışmada önceki sınavın uygulama biçimi ile yeni sınav yönergesinin öğretmen ve öğrenciler açısından değerlendirilmesi ile meydana gelen değişiklikler iki yönlü olarak belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji kullanılmıştır. Çalışma Malatya ili Battalgazi ilçesinde görev yapan 5 Türkçe öğretmeni ve eğitim öğretim gören 12 ortaokul öğrencisi ile yürütülmüştür. Katılımcılar amaçlı örneklem yöntemiyle belirlenmiştir. Fenomenoloji deseni ile öğretmen ve öğrencilerin deneyimlerinin derinlemesine anlaşılması hedeflenmiştir. Elde edilen bulgulara göre katılımcı öğretmenler sınava geçerli ve genel bir ölçüt belirleyerek, konuşma becerisini sürece yayacak şekilde planlayarak kazandırmanın önemini belirtmişlerdir. Konuşma becerisinin etkinliklerle sınıf içi uygulamalarla sınırlı bir beceri olarak kalmaması gerektiği ve konuşma becerisinin öneminin bu değişiklikle sağlanabileceği ifade edilmiştir. Katılımcı öğrencilerin yapılan değişiklikle konuşma becerisi sınavının %25 katkısına odaklandıkları ve sınav puanını yükseltme sınavı olarak algıladıkları belirlenmiştir. Sosyalleşme ve kendini ifade etme noktasında sınavın olumlu etkileri olduğu gözlenmiştir. Çalışma sonunda Millî Eğitim Bakanlığı’na Türkçe öğretmenlerine ve öğrencilere yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Keywords

Ethical Statement

Inonu University Scientific Research and Publication Ethics Board, Date: 30.01.2025, Session Number: 3, Decision Number: 17

References

  1. Aksu, H. ve Uyar, Y. (2022). Ortaokul Türkçe derslerinde verilen konuşma eğitiminin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 10(1), 85–101.
  2. Akyol, H. (2019). Programa uygun Türkçe öğretim yöntemleri. Pegem Akademi.
  3. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (S. B. Demir, Çev.). Siyasal Kitabevi.
  4. Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). SAGE Publications.
  5. Delican, B. ve Temizyürek, F. (2016). İlkokul Türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerin tür ve tema açısından incelenmesi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(3), 842–856.
  6. Doğan, Y. (2009). Konuşma becerisinin geliştirilmesine yönelik etkinlik önerileri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(1), 185–204.
  7. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (8th ed.). McGraw Hill.
  8. Göçer, A. (2015). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde konuşma becerisinin gelişim durumunun belirlenmesi. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (Türkçe Öğretimi Özel Sayısı), 47–56.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Education

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 13, 2025

Publication Date

December 20, 2025

Submission Date

April 15, 2025

Acceptance Date

December 1, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 5 Number: 3

APA
Şahin, T. G., & Ercan, B. (2025). Ortaokul Türkçe Dersinde Konuşma Becerisi Sınavının Değerlendirilmesine Yönelik Fenomenolojik Bir İnceleme. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi, 5(3), 688-705. https://doi.org/10.5281/zenodo.17861167
AMA
1.Şahin TG, Ercan B. Ortaokul Türkçe Dersinde Konuşma Becerisi Sınavının Değerlendirilmesine Yönelik Fenomenolojik Bir İnceleme. (IJRTT). 2025;5(3):688-705. doi:10.5281/zenodo.17861167
Chicago
Şahin, Tuğrul Gökmen, and Bengü Ercan. 2025. “Ortaokul Türkçe Dersinde Konuşma Becerisi Sınavının Değerlendirilmesine Yönelik Fenomenolojik Bir İnceleme”. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi 5 (3): 688-705. https://doi.org/10.5281/zenodo.17861167.
EndNote
Şahin TG, Ercan B (December 1, 2025) Ortaokul Türkçe Dersinde Konuşma Becerisi Sınavının Değerlendirilmesine Yönelik Fenomenolojik Bir İnceleme. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi 5 3 688–705.
IEEE
[1]T. G. Şahin and B. Ercan, “Ortaokul Türkçe Dersinde Konuşma Becerisi Sınavının Değerlendirilmesine Yönelik Fenomenolojik Bir İnceleme”, (IJRTT), vol. 5, no. 3, pp. 688–705, Dec. 2025, doi: 10.5281/zenodo.17861167.
ISNAD
Şahin, Tuğrul Gökmen - Ercan, Bengü. “Ortaokul Türkçe Dersinde Konuşma Becerisi Sınavının Değerlendirilmesine Yönelik Fenomenolojik Bir İnceleme”. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi 5/3 (December 1, 2025): 688-705. https://doi.org/10.5281/zenodo.17861167.
JAMA
1.Şahin TG, Ercan B. Ortaokul Türkçe Dersinde Konuşma Becerisi Sınavının Değerlendirilmesine Yönelik Fenomenolojik Bir İnceleme. (IJRTT). 2025;5:688–705.
MLA
Şahin, Tuğrul Gökmen, and Bengü Ercan. “Ortaokul Türkçe Dersinde Konuşma Becerisi Sınavının Değerlendirilmesine Yönelik Fenomenolojik Bir İnceleme”. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi, vol. 5, no. 3, Dec. 2025, pp. 688-05, doi:10.5281/zenodo.17861167.
Vancouver
1.Tuğrul Gökmen Şahin, Bengü Ercan. Ortaokul Türkçe Dersinde Konuşma Becerisi Sınavının Değerlendirilmesine Yönelik Fenomenolojik Bir İnceleme. (IJRTT). 2025 Dec. 1;5(3):688-705. doi:10.5281/zenodo.17861167