A Phenomenological Analysis of the Evaluation of Speaking Skill Exams in Middle School Turkish Classes

Öz

Turkish courses play an important role in teaching and developing the four basic language skills. Although speaking is an innate skill unlike other skills, it is a competence that can be further developed. The fact that it is acquired naturally makes speaking more important as an essential element of communication. Speaking skill, which is learned informally within the social environment, can be also developed in schools in a systematic and planned structure. In Turkish curricula, it is aimed for students to use an effective, correct and comprehensible Turkish while expressing themselves. Achieving these objects has necessitated the use of various assessment tools. Whether learning has taken place can be identified through appropriate assessment methods. The aim of this study is to examine the inclusion of speaking skills in the assessment process within the changing exam system of secondary school Turkish courses, from the perspectives of teachers who administer the exam and students who experience it. The study investigates the changes that occurred by evaluating the implementation of the previous exam and the new exam directive from both viewpoints. To do this, a phenomenological design, as a qualitative research approach, was employed. The study was conducted with 5 Turkish teachers working in Battalgazi district of Malatya province and 12 secondary school students. Participants were selected through purposive sampling method. The study design aimed to understand the experiences of teachers and students in depth. According to the findings, the participating teachers emphasized the importance of establishing valid and comprehensive criteria for the exam and of planning speaking instruction as a skill to be developed throughout the entire process. They also highlighted that speaking should not remain a skill limited to classroom activities and practices, and that the importance of speaking could be reinforced through this change. The students, on the other hand, primarily focused on the 25% weight of the speaking exam and perceived it as an exam to increase their overall grade. It was observed that the exam had positive effects on socialization and self-expression. At the end of the study, recommendations were offered to the Ministry of National Education for Turkish teachers and students.

Anahtar Kelimeler

• Exam system
• measurement and evaluation
• phenomenology
• speaking skill
• Turkish lesson

Ortaokul Türkçe Dersinde Konuşma Becerisi Sınavının Değerlendirilmesine Yönelik Fenomenolojik Bir İnceleme

Öz

Türkçe dersi dört temel dil becerisini öğretmede ve geliştirmede önemli bir yer tutmaktadır. Konuşma becerisi diğer becerilerden farklı olarak doğuştan edinilen bir beceri olsa da geliştirilebilir olma özelliği bulunmaktadır. Doğuştan edinilmesi iletişim unsuru olarak konuşmayı daha önemli bir hale getirmektedir. Sosyal çevreden sistemsiz bir şekilde öğrenilen konuşma becerisi okullarda sistemli ve planlı bir yapıyla geliştirilebilmektedir. Türkçe Öğretim programlarında öğrencilerin kendilerini ifade ederken etkili, doğru ve anlaşılır bir Türkçe kullanmaları amaçlanmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda kazanımların edinilmesi çeşitli ölçme değerlendirme araçlarını ortaya çıkarmıştır. Öğrenmenin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti ölçme değerlendirme yöntemleri ile anlaşılabilmektedir. Bu çalışmada amaç ortaokul Türkçe derslerinde değişen sınav sistemi ile konuşma becerisinin ölçme değerlendirmeye dâhil edilmesinin sınavın uygulayıcısı olan öğretmen ve sınavı deneyimleyen öğrenci açısından değerlendirerek sınava yönelik tespitler yapmaktır. Çalışmada önceki sınavın uygulama biçimi ile yeni sınav yönergesinin öğretmen ve öğrenciler açısından değerlendirilmesi ile meydana gelen değişiklikler iki yönlü olarak belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji kullanılmıştır. Çalışma Malatya ili Battalgazi ilçesinde görev yapan 5 Türkçe öğretmeni ve eğitim öğretim gören 12 ortaokul öğrencisi ile yürütülmüştür. Katılımcılar amaçlı örneklem yöntemiyle belirlenmiştir. Fenomenoloji deseni ile öğretmen ve öğrencilerin deneyimlerinin derinlemesine anlaşılması hedeflenmiştir. Elde edilen bulgulara göre katılımcı öğretmenler sınava geçerli ve genel bir ölçüt belirleyerek, konuşma becerisini sürece yayacak şekilde planlayarak kazandırmanın önemini belirtmişlerdir. Konuşma becerisinin etkinliklerle sınıf içi uygulamalarla sınırlı bir beceri olarak kalmaması gerektiği ve konuşma becerisinin öneminin bu değişiklikle sağlanabileceği ifade edilmiştir. Katılımcı öğrencilerin yapılan değişiklikle konuşma becerisi sınavının %25 katkısına odaklandıkları ve sınav puanını yükseltme sınavı olarak algıladıkları belirlenmiştir. Sosyalleşme ve kendini ifade etme noktasında sınavın olumlu etkileri olduğu gözlenmiştir. Çalışma sonunda Millî Eğitim Bakanlığı’na Türkçe öğretmenlerine ve öğrencilere yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Fenomenoloji
• konuşma becerisi
• ölçme değerlendirme
• sınav sistemi
• Türkçe dersi

Kaynakça

1. Aksu, H. ve Uyar, Y. (2022). Ortaokul Türkçe derslerinde verilen konuşma eğitiminin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 10(1), 85–101.
2. Akyol, H. (2019). Programa uygun Türkçe öğretim yöntemleri. Pegem Akademi.
3. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (S. B. Demir, Çev.). Siyasal Kitabevi.
4. Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). SAGE Publications.
5. Delican, B. ve Temizyürek, F. (2016). İlkokul Türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerin tür ve tema açısından incelenmesi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(3), 842–856.
6. Doğan, Y. (2009). Konuşma becerisinin geliştirilmesine yönelik etkinlik önerileri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(1), 185–204.
7. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (8th ed.). McGraw Hill.
8. Göçer, A. (2015). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde konuşma becerisinin gelişim durumunun belirlenmesi. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (Türkçe Öğretimi Özel Sayısı), 47–56.

9. Göçer, A. (2024). Öğrencilerin dinleme ve konuşma becerilerinin uygulamalı sınavlarla ölçülüp değerlendirilmesine yönelik Türkçe öğretmenlerinin görüşleri. International Journal of Language Academy, 12(3), 120-144.
10. Karatay, H. ve Dilekçi, A. (2019). Türkçe öğretmenlerinin dil becerilerini ölçme ve değerlendirme yeterlikleri. Milli Eğitim Dergisi, 48(1), 685–716.
11. Kavcar, C., Oğuzkan, F. ve Sever, S. (1999). Türkçe öğretimi. Engin Yayınları.
12. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. SAGE Publications.
13. MEB. (2019). Türkçe dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı.
14. MEB. (2023). Millî Eğitim Bakanlığı yazılı ve uygulamalı sınavlar yönergesi. Web: https://odsgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2023_10/12115933_MEB_yazili_ve_uygulamali_sinavlar_yonergesi.pdf adresinden 15 Mart 2025 tarihinde alınmıştır.
15. Merriam, S. B., & Tisdell, E. J. (2016). Qualitative research: A guide to design and implementation (4th ed.). Jossey-Bass.
16. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage.
17. Özbay, M. (2005). Ana dili eğitiminde konuşma becerisini geliştirme teknikleri. Kafkas Üniversitesi Dergisi, 16, 177–184.
18. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods (4th ed.). Sage Publications.
19. Temizyürek, F., Erdem, İ. ve Temizkan, M. (2016). Konuşma eğitimi (sözlü anlatım). Pegem Akademi.
20. Topçuoğlu Ünal, F. ve Degeç, H. (2012). Öğretmen görüşlerine göre konuşma eğitiminde karşılaşılan sorunlar. International Journal of Social Science, 5(7), 735–750.