Research Article

X-RAY GÖĞÜS GÖRÜNTÜLERİNİN GÖRÜNTÜ DÖNÜŞTÜRÜCÜLER İLE SINIFLANDIRILMASI VE COVİD-19 TESPİTİ

Volume: 28 Number: 2 August 31, 2023
EN TR

X-RAY GÖĞÜS GÖRÜNTÜLERİNİN GÖRÜNTÜ DÖNÜŞTÜRÜCÜLER İLE SINIFLANDIRILMASI VE COVİD-19 TESPİTİ

Abstract

2019 yılında dünya çapında pandemi ilan edilmesine sebep olan COVİD-19 virüsü, bulaştığı bazı kişilerde hastalığın çok hızlı ilerlemesi sebebi ile çok ciddi sağlık problemlerine, hatta ölümlere neden olmuştur. Hastalığın hızlı teşhisi bu olumsuz durumların ortaya çıkmasını engellemek için büyük önem arz etmiştir. X-Ray göğüs görüntüleri, Bilgisayarlı Tomografi (BT) vb. gibi tıbbi görüntüleme yöntemleri covid-19 un tespit edilmesinde önemli rol oynamıştır. Derin öğrenme yöntemleri, insan faktörünü ve insandan kaynaklı hata payını minimuma indirerek üstün görüntü analizi yeteneğini kanıtlamıştır. Bu çalışmada, son dönemlerde bilgisayarlı görü uygulamalarında öne çıkan görüntü dönüştürücülerin (Vision Transformers, VIT) X-ray göğüs görüntüleri üzerinde Covid-19 tespiti için kullanılması önerilmiştir. Önerilen sistemin eğitim ve test performansı literatürde yaygın kullanılan bir Konvolüsyonel Sinir Ağı, Resnet50, ile ayrıntılı olarak karşılaştırılarak analiz edilmiştir. Ayrıca VİT mimarisinin etkinliği doğruluk, kesinlik, hassasiyet ve F1 skoru kriterleri aracılığı ile Resnet50’nin yanı sıra COVİD-19’un çok sınıflı veri kümelerinde başarı gösterdiği kaydedilen VGG16 ve InceptionV3 mimarileri ile de karşılaştırılmıştır. Deneyler sonucunda VİT mimarisinin öğrenme aktarımı yöntemi ile eğitilen Resnet50 ve VGG16 mimarilerinden daha iyi performans gösterdiği ve InceptionV3 ile başa baş sonuçlar elde ettiği gözlemlenmiş ve COVİD-19 tespitinde alternatif bir karar destek sistemi olarak kullanılabileceği tespit edilmiştir.

Keywords

References

  1. 1. Amyar, A., Modzelewski, R., Li, H., ve Ruan, S. (2020) Multi-task deep learning based CT imaging analysis for COVID-19 pneumonia: Classification and segmentation, Computers in Biology and Medicine, 126, 104037.
  2. 2. Ardakani, A. A., Kanafi, A. R., Acharya, U. R., Khadem, N., ve Mohammadi, A. (2020) Application of deep learning technique to manage COVID-19 in routine clinical practice using CT images: Results of 10 convolutional neural networks, Computers In Biology And Medicine, 121, 103795.
  3. 3. Bercovich, E. ve Javitt, M.C. (2018) Medical Imaging: From Roentgen to the Digital Revolution, and Beyond, Rambam Maimonides Medical Journal, 9(4):e0034. https://doi.org/10.5041/RMMJ.10355
  4. 4. Bozkurt, F., ve Yağanoğlu, M. (2021) Derin Evrişimli Sinir Ağları Kullanarak Akciğer X-Ray Görüntülerinden COVID-19 Tespiti, Veri Bilimi , 4(2), 1-8.
  5. 5. Calderon-Ramirez, S., Yang, S., Moemeni, A., Colreavy-Donnelly, S., Elizondo, D. A., Oala, L., ... ve Molina-Cabello, M. A. (2021) Improving uncertainty estimation with semi-supervised deep learning for covid-19 detection using chest x-ray images, IEEE Access, 9,85442-85454. doi:10.1109/ACCESS.2021.3085418
  6. 6. Demir, F.B., ve Yılmaz, E. (2021) X-Ray Görüntülerinden COVID-19 Tespiti için Derin Öğrenme Temelli Bir Yaklaşım, Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (32), 627-632. doi: 10.31590/ejosat.1039522
  7. 7. Dosovitskiy, A., Beyer, L., Kolesnikov, A., Weissenborn, D., Zhai, X., Unterthiner, T., ... ve Houlsby, N. (2020) An image is worth 16x16 words: Transformers for image recognition at scale, ArXiv Preprint, arXiv:2010.11929.
  8. 8. Güngör, S., Kaya,M. ve Alhajj, R. (2021) Görüntülerinden Covid-19 Tespiti İçin Derin Öğrenmeye Dayalı Bir Yöntem, Computer Science, Special: 391-399.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Artificial Intelligence

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 18, 2023

Publication Date

August 31, 2023

Submission Date

September 23, 2022

Acceptance Date

May 27, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 28 Number: 2

APA
Civil, D., & Oztimur Karadag, O. (2023). X-RAY GÖĞÜS GÖRÜNTÜLERİNİN GÖRÜNTÜ DÖNÜŞTÜRÜCÜLER İLE SINIFLANDIRILMASI VE COVİD-19 TESPİTİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 28(2), 349-364. https://doi.org/10.17482/uumfd.1179180
AMA
1.Civil D, Oztimur Karadag O. X-RAY GÖĞÜS GÖRÜNTÜLERİNİN GÖRÜNTÜ DÖNÜŞTÜRÜCÜLER İLE SINIFLANDIRILMASI VE COVİD-19 TESPİTİ. UUJFE. 2023;28(2):349-364. doi:10.17482/uumfd.1179180
Chicago
Civil, Dilek, and Ozge Oztimur Karadag. 2023. “X-RAY GÖĞÜS GÖRÜNTÜLERİNİN GÖRÜNTÜ DÖNÜŞTÜRÜCÜLER İLE SINIFLANDIRILMASI VE COVİD-19 TESPİTİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 28 (2): 349-64. https://doi.org/10.17482/uumfd.1179180.
EndNote
Civil D, Oztimur Karadag O (August 1, 2023) X-RAY GÖĞÜS GÖRÜNTÜLERİNİN GÖRÜNTÜ DÖNÜŞTÜRÜCÜLER İLE SINIFLANDIRILMASI VE COVİD-19 TESPİTİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 28 2 349–364.
IEEE
[1]D. Civil and O. Oztimur Karadag, “X-RAY GÖĞÜS GÖRÜNTÜLERİNİN GÖRÜNTÜ DÖNÜŞTÜRÜCÜLER İLE SINIFLANDIRILMASI VE COVİD-19 TESPİTİ”, UUJFE, vol. 28, no. 2, pp. 349–364, Aug. 2023, doi: 10.17482/uumfd.1179180.
ISNAD
Civil, Dilek - Oztimur Karadag, Ozge. “X-RAY GÖĞÜS GÖRÜNTÜLERİNİN GÖRÜNTÜ DÖNÜŞTÜRÜCÜLER İLE SINIFLANDIRILMASI VE COVİD-19 TESPİTİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 28/2 (August 1, 2023): 349-364. https://doi.org/10.17482/uumfd.1179180.
JAMA
1.Civil D, Oztimur Karadag O. X-RAY GÖĞÜS GÖRÜNTÜLERİNİN GÖRÜNTÜ DÖNÜŞTÜRÜCÜLER İLE SINIFLANDIRILMASI VE COVİD-19 TESPİTİ. UUJFE. 2023;28:349–364.
MLA
Civil, Dilek, and Ozge Oztimur Karadag. “X-RAY GÖĞÜS GÖRÜNTÜLERİNİN GÖRÜNTÜ DÖNÜŞTÜRÜCÜLER İLE SINIFLANDIRILMASI VE COVİD-19 TESPİTİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, vol. 28, no. 2, Aug. 2023, pp. 349-64, doi:10.17482/uumfd.1179180.
Vancouver
1.Dilek Civil, Ozge Oztimur Karadag. X-RAY GÖĞÜS GÖRÜNTÜLERİNİN GÖRÜNTÜ DÖNÜŞTÜRÜCÜLER İLE SINIFLANDIRILMASI VE COVİD-19 TESPİTİ. UUJFE. 2023 Aug. 1;28(2):349-64. doi:10.17482/uumfd.1179180

Announcements:

30.03.2021-Beginning with our April 2021 (26/1) issue, in accordance with the new criteria of TR-Dizin, the Declaration of Conflict of Interest and the Declaration of Author Contribution forms fulfilled and signed by all authors are required as well as the Copyright form during the initial submission of the manuscript. Furthermore two new sections, i.e. ‘Conflict of Interest’ and ‘Author Contribution’, should be added to the manuscript. Links of those forms that should be submitted with the initial manuscript can be found in our 'Author Guidelines' and 'Submission Procedure' pages. The manuscript template is also updated. For articles reviewed and accepted for publication in our 2021 and ongoing issues and for articles currently under review process, those forms should also be fulfilled, signed and uploaded to the system by authors.