Research Article

BURSA’DAKİ İÇ VE DIŞ ORTAM HAVASINDA ORGANOKLORLU PESTİSİTLER (OCP’LER): KONSANTRASYON DAĞILIMLARI, MUHTEMEL KAYNAKLARI VE SAĞLIK RİSKLERİ

Volume: 28 Number: 3 December 27, 2023
TR EN

BURSA’DAKİ İÇ VE DIŞ ORTAM HAVASINDA ORGANOKLORLU PESTİSİTLER (OCP’LER): KONSANTRASYON DAĞILIMLARI, MUHTEMEL KAYNAKLARI VE SAĞLIK RİSKLERİ

Abstract

Organoklorlu pestisitler (OCP’ler) fiziksel ve kimyasal özelliklere göre tüm çevrede bulunan ve dünyada en yaygın olarak kullanılan kimyasalların başında gelmektedir. Yaklaşık 40 yıldır kullanımları yasak olmasına rağmen hem kararlılıklarından hem de kaçak kullanımlarından dolayı günümüzde hala insan sağlığını tehdit etmektedir. Bu çalışmada, Bursa sınırları içerinde yer alan 15 iç ve 6 dış ortam havasında OCP konsantrasyonlarının seviyeleri, muhtemel kaynakları ve soluma yoluyla oluşabilecek kanser riski hesabı değerlendirilmiştir. Toplam 10 OCP bileşiğinin iç ortam havasındaki konsantrasyon değerlerinin 467,8±94,9 pg/m3, dış ortam havasındaki konsantrasyon değerlerinin ise 419,3±137,1 pg/m3 olduğu belirlenmiştir. Örnekleme noktalarındaki binaların yaşının yanı sıra dış ortam havasında da tarımsal alanların varlığı ve yakınlığı iç ortam OCP konsantrasyonlarının dağılımlarında önemli rol oynadığı belirlenmiştir. Muhtemel kaynakların değerlendirilmesinde izomer oranlarından yararlanılmıştır. Bu izomer oranlarına göre, Bursa’da OCP’lerin esas kaynaklarını lindanların oluşturduğu tespit edilmiştir. Ayrıca yine aynı oranlara göre günümüzde hala Bursa’da pestisit kullanıldığı sonucuna varılmıştır. Son olarak hem iç hem de dış ortam havasının solunması yoluyla oluşabilecek kanser riskleri artan yaşam boyu kanser riski (ILCR) yöntemine göre değerlendirilmiştir. Elde edilen hesaplamalara göre, Bursa’da hem iç hem de dış ortamda OCP’lerin solunması yoluyla oluşabilecek herhangi bir kanser riski tespit edilmemiştir.

Keywords

References

  1. 1. Arias, A.H., Oliva, A.L., Ronda, A.C., Tombesi, N.B., Macchi, P., Solimano, P., Abrameto, M. ve Migueles, N. (2023) Large-scale spatiotemporal variations, sources, and risk assessment of banned OCPs and PAHs in suspended particulate matter from the Negro river, Argentina, Environmental Pollution, 320, 121067. https://doi.org/10.1016/j.envpol.2023.121067
  2. 2. Audy, O., Melymuk, L., Venier, M., Vojta, S., Becanova, J., Romanak, K., Vykoukalova, M., Prokes, R., Kukucka, P., Diamond, M.L. ve Klanova, J. (2018) PCBs and organochlorine pesticides in indoor environments - A comparison of indoor contamination in Canada and Czech Republic, Chemosphere, 206, 622–631. https://doi.org/10.1016/j.chemosphere.2018.05.016
  3. 3. Carolin C, F., Kamalesh, T., Senthil Kumar, P. ve Rangasamy, G. (2023) An insights of organochlorine pesticides categories, properties, eco-toxicity and new developments in bioremediation process, Environmental Pollution, 333, 122114. https://doi.org/10.1016/j.envpol.2023.122114
  4. 4. Cetin, B. ve Odabasi, M. (2011) Polybrominated diphenyl ethers (PBDEs) in indoor and outdoor window organic films in Izmir, Turkey, Journal of the Hazardous Materials, 185, 784–791. https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2010.09.089
  5. 5. Cindoruk, S.S., Sakin, A.E. ve Tasdemir, Y. (2020) Levels of persistent organic pollutants in pine tree components and ambient air, Environmental Pollution, 256. https://doi.org/10.1016/j.envpol.2019.113418
  6. 6. Civan, M. (2023). PAH, PCB ve PBDE’lerin iç/dış toz oranlarının karşılaştırılması, Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Basımda. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1164032
  7. 7. Da, C., Liu, G. ve Yuan, Z. (2014) Analysis of HCHs and DDTs in a sediment core from the Old Yellow River Estuary, China, Ecotoxicology and Environmental Safety, 100, 171–177. https://doi.org/10.1016/j.ecoenv.2013.10.034
  8. 8. Esen, F. ve Kayıkçı, G. (2017) İç ve dış ortam hava örneklerinde poliaromatik hidrokarbonların (PAH’ların) incelenmesi: Bursa örneği, Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering, 22, 213– 224. https://doi.org/10.17482/uumfd.331620

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Chemical Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 2, 2023

Publication Date

December 27, 2023

Submission Date

July 20, 2023

Acceptance Date

October 9, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 28 Number: 3

APA
Sari, M. F., Esen, F., & Shanabo, S. (2023). BURSA’DAKİ İÇ VE DIŞ ORTAM HAVASINDA ORGANOKLORLU PESTİSİTLER (OCP’LER): KONSANTRASYON DAĞILIMLARI, MUHTEMEL KAYNAKLARI VE SAĞLIK RİSKLERİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 28(3), 705-720. https://doi.org/10.17482/uumfd.1330124
AMA
1.Sari MF, Esen F, Shanabo S. BURSA’DAKİ İÇ VE DIŞ ORTAM HAVASINDA ORGANOKLORLU PESTİSİTLER (OCP’LER): KONSANTRASYON DAĞILIMLARI, MUHTEMEL KAYNAKLARI VE SAĞLIK RİSKLERİ. UUJFE. 2023;28(3):705-720. doi:10.17482/uumfd.1330124
Chicago
Sari, Mehmet Ferhat, Fatma Esen, and Sündüz Shanabo. 2023. “BURSA’DAKİ İÇ VE DIŞ ORTAM HAVASINDA ORGANOKLORLU PESTİSİTLER (OCP’LER): KONSANTRASYON DAĞILIMLARI, MUHTEMEL KAYNAKLARI VE SAĞLIK RİSKLERİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 28 (3): 705-20. https://doi.org/10.17482/uumfd.1330124.
EndNote
Sari MF, Esen F, Shanabo S (December 1, 2023) BURSA’DAKİ İÇ VE DIŞ ORTAM HAVASINDA ORGANOKLORLU PESTİSİTLER (OCP’LER): KONSANTRASYON DAĞILIMLARI, MUHTEMEL KAYNAKLARI VE SAĞLIK RİSKLERİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 28 3 705–720.
IEEE
[1]M. F. Sari, F. Esen, and S. Shanabo, “BURSA’DAKİ İÇ VE DIŞ ORTAM HAVASINDA ORGANOKLORLU PESTİSİTLER (OCP’LER): KONSANTRASYON DAĞILIMLARI, MUHTEMEL KAYNAKLARI VE SAĞLIK RİSKLERİ”, UUJFE, vol. 28, no. 3, pp. 705–720, Dec. 2023, doi: 10.17482/uumfd.1330124.
ISNAD
Sari, Mehmet Ferhat - Esen, Fatma - Shanabo, Sündüz. “BURSA’DAKİ İÇ VE DIŞ ORTAM HAVASINDA ORGANOKLORLU PESTİSİTLER (OCP’LER): KONSANTRASYON DAĞILIMLARI, MUHTEMEL KAYNAKLARI VE SAĞLIK RİSKLERİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 28/3 (December 1, 2023): 705-720. https://doi.org/10.17482/uumfd.1330124.
JAMA
1.Sari MF, Esen F, Shanabo S. BURSA’DAKİ İÇ VE DIŞ ORTAM HAVASINDA ORGANOKLORLU PESTİSİTLER (OCP’LER): KONSANTRASYON DAĞILIMLARI, MUHTEMEL KAYNAKLARI VE SAĞLIK RİSKLERİ. UUJFE. 2023;28:705–720.
MLA
Sari, Mehmet Ferhat, et al. “BURSA’DAKİ İÇ VE DIŞ ORTAM HAVASINDA ORGANOKLORLU PESTİSİTLER (OCP’LER): KONSANTRASYON DAĞILIMLARI, MUHTEMEL KAYNAKLARI VE SAĞLIK RİSKLERİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, vol. 28, no. 3, Dec. 2023, pp. 705-20, doi:10.17482/uumfd.1330124.
Vancouver
1.Mehmet Ferhat Sari, Fatma Esen, Sündüz Shanabo. BURSA’DAKİ İÇ VE DIŞ ORTAM HAVASINDA ORGANOKLORLU PESTİSİTLER (OCP’LER): KONSANTRASYON DAĞILIMLARI, MUHTEMEL KAYNAKLARI VE SAĞLIK RİSKLERİ. UUJFE. 2023 Dec. 1;28(3):705-20. doi:10.17482/uumfd.1330124

Announcements:

30.03.2021-Beginning with our April 2021 (26/1) issue, in accordance with the new criteria of TR-Dizin, the Declaration of Conflict of Interest and the Declaration of Author Contribution forms fulfilled and signed by all authors are required as well as the Copyright form during the initial submission of the manuscript. Furthermore two new sections, i.e. ‘Conflict of Interest’ and ‘Author Contribution’, should be added to the manuscript. Links of those forms that should be submitted with the initial manuscript can be found in our 'Author Guidelines' and 'Submission Procedure' pages. The manuscript template is also updated. For articles reviewed and accepted for publication in our 2021 and ongoing issues and for articles currently under review process, those forms should also be fulfilled, signed and uploaded to the system by authors.