Research Article

ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ

Volume: 30 Number: 2 August 20, 2025
EN TR

ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ

Abstract

Bu çalışma literatürde iyi bilinen gezgin satıcı probleminin genişletilmiş bir versiyonu olan gezgin satın alıcı problemi (GSAP) dikkate almaktadır. GSAP’de merkezi bir depodan dolaşıma çıkan satın alıcı belirli ürün talebini karşılamak üzere farklı lokasyonlarda bulunan marketleri ziyaret ederek tekrar depoya geri dönmektedir. Problemde amaç satın alıcının toplam dolaşım ve satın alma maliyetini minimize edecek satın alma ve rota planının bulunmasıdır. Yapılan bu çalışmada GSAP, zincir marketlerin promosyon uygulamaları dikkate alınarak genişletilmiştir. Bu kapsamda, gezgin satın alıcı belirli zincir market grubundan belirli sayıda ve belirli miktarda satın alma işlemi yapması durumunda indirim kazanabilmektedir. Bu sayede satın alıcının toplam maliyetinde bir düşüş sağlanabilmektedir. Zincir market harcamalarında indirimli gezgin satın alıcı problemi (ZMHİ-GSAP) olarak adlandırılan problemin çözümü için bir tabu arama (TA) algoritması geliştirilmiştir. Geliştirilmiş olan TA’nın ZMHİ-GSAP’nin çözümünde etkinliğini test edebilmek için bir problem seti üretilmiştir. Yapılan sayısal çalışmalarda TA, GUROBI çözücüsü ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar, TA’nın kısa sürelerde daha etkin sonuçlar üretebildiğini göstermiştir.

Keywords

References

  1. Batista-Galván. M.. Riera-Ledesma. J. ve Salazar-González. J. J. (2013). The traveling purchaser problem. with multiple stacks and deliveries: A branch-and-cut approach. Computers & Operations Research. 40(8). 2103-2115. doi.org/10.1016/j.cor.2013.02.007
  2. Bianchessi. N.. Mansini. R. ve Speranza. M. G. (2014). The distance constrained multiple vehicle traveling purchaser problem. European Journal of Operational Research. 235(1). 73-87. doi.org/10.1016/j.ejor.2013.10.018
  3. Choi. M.J. ve Lee. S.H. (2011). The multiple traveling purchaser problem for maximizing system’s reliability with budget constraints. Expert Systems with Applications. 38(8). 9848-9853. doi.org/10.1016/j.eswa.2011.02.018
  4. Gendreau. M.. Manerba. D. ve Mansini. R. (2016). The multi-vehicle traveling purchaser problem with pairwise incompatibility constraints and unitary demands: A branch-and-price approach. European Journal of Operational Research. 248(1). 59-71. doi.org/10.1016/j.ejor.2015.06.073
  5. Glover. F. (1989) Tabu search – Part I. ORSA Journal on Computing. 1(3). 190-206.
  6. Glover. F. (1990). Tabu search – Part II. ORSA Journal on Computing. 2(1). 4-32.
  7. Gouveia. L.. Paias. A. ve Voß. S. (2011). Models for a traveling purchaser problem with additional side-constraints. Computers and Operations Research. 38(2). 550-558. doi.org/10.1016/j.cor.2010.07.016
  8. Hasanpour Jesri. Z.S.. Eshghi. K.. Rafiee. M. ve Van Woensel. T. (2022). The multi-depot traveling purchaser problem with shared resources. Sustainability. 14(16). 10190. doi.org/10.3390/su141610190

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Industrial Engineering

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

July 30, 2025

Publication Date

August 20, 2025

Submission Date

October 23, 2024

Acceptance Date

April 16, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 30 Number: 2

APA
Okumuş, Ö., & Küçükoğlu, İ. (2025). ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 30(2), 459-472. https://doi.org/10.17482/uumfd.1571735
AMA
1.Okumuş Ö, Küçükoğlu İ. ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ. UUJFE. 2025;30(2):459-472. doi:10.17482/uumfd.1571735
Chicago
Okumuş, Özlem, and İlker Küçükoğlu. 2025. “ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30 (2): 459-72. https://doi.org/10.17482/uumfd.1571735.
EndNote
Okumuş Ö, Küçükoğlu İ (August 1, 2025) ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30 2 459–472.
IEEE
[1]Ö. Okumuş and İ. Küçükoğlu, “ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ”, UUJFE, vol. 30, no. 2, pp. 459–472, Aug. 2025, doi: 10.17482/uumfd.1571735.
ISNAD
Okumuş, Özlem - Küçükoğlu, İlker. “ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30/2 (August 1, 2025): 459-472. https://doi.org/10.17482/uumfd.1571735.
JAMA
1.Okumuş Ö, Küçükoğlu İ. ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ. UUJFE. 2025;30:459–472.
MLA
Okumuş, Özlem, and İlker Küçükoğlu. “ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, vol. 30, no. 2, Aug. 2025, pp. 459-72, doi:10.17482/uumfd.1571735.
Vancouver
1.Özlem Okumuş, İlker Küçükoğlu. ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ. UUJFE. 2025 Aug. 1;30(2):459-72. doi:10.17482/uumfd.1571735

Announcements:

30.03.2021-Beginning with our April 2021 (26/1) issue, in accordance with the new criteria of TR-Dizin, the Declaration of Conflict of Interest and the Declaration of Author Contribution forms fulfilled and signed by all authors are required as well as the Copyright form during the initial submission of the manuscript. Furthermore two new sections, i.e. ‘Conflict of Interest’ and ‘Author Contribution’, should be added to the manuscript. Links of those forms that should be submitted with the initial manuscript can be found in our 'Author Guidelines' and 'Submission Procedure' pages. The manuscript template is also updated. For articles reviewed and accepted for publication in our 2021 and ongoing issues and for articles currently under review process, those forms should also be fulfilled, signed and uploaded to the system by authors.