Araştırma Makalesi

ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ

Cilt: 30 Sayı: 2 20 Ağustos 2025
PDF İndir
EN TR

ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ

Öz

Bu çalışma literatürde iyi bilinen gezgin satıcı probleminin genişletilmiş bir versiyonu olan gezgin satın alıcı problemi (GSAP) dikkate almaktadır. GSAP’de merkezi bir depodan dolaşıma çıkan satın alıcı belirli ürün talebini karşılamak üzere farklı lokasyonlarda bulunan marketleri ziyaret ederek tekrar depoya geri dönmektedir. Problemde amaç satın alıcının toplam dolaşım ve satın alma maliyetini minimize edecek satın alma ve rota planının bulunmasıdır. Yapılan bu çalışmada GSAP, zincir marketlerin promosyon uygulamaları dikkate alınarak genişletilmiştir. Bu kapsamda, gezgin satın alıcı belirli zincir market grubundan belirli sayıda ve belirli miktarda satın alma işlemi yapması durumunda indirim kazanabilmektedir. Bu sayede satın alıcının toplam maliyetinde bir düşüş sağlanabilmektedir. Zincir market harcamalarında indirimli gezgin satın alıcı problemi (ZMHİ-GSAP) olarak adlandırılan problemin çözümü için bir tabu arama (TA) algoritması geliştirilmiştir. Geliştirilmiş olan TA’nın ZMHİ-GSAP’nin çözümünde etkinliğini test edebilmek için bir problem seti üretilmiştir. Yapılan sayısal çalışmalarda TA, GUROBI çözücüsü ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar, TA’nın kısa sürelerde daha etkin sonuçlar üretebildiğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Batista-Galván. M.. Riera-Ledesma. J. ve Salazar-González. J. J. (2013). The traveling purchaser problem. with multiple stacks and deliveries: A branch-and-cut approach. Computers & Operations Research. 40(8). 2103-2115. doi.org/10.1016/j.cor.2013.02.007
  2. Bianchessi. N.. Mansini. R. ve Speranza. M. G. (2014). The distance constrained multiple vehicle traveling purchaser problem. European Journal of Operational Research. 235(1). 73-87. doi.org/10.1016/j.ejor.2013.10.018
  3. Choi. M.J. ve Lee. S.H. (2011). The multiple traveling purchaser problem for maximizing system’s reliability with budget constraints. Expert Systems with Applications. 38(8). 9848-9853. doi.org/10.1016/j.eswa.2011.02.018
  4. Gendreau. M.. Manerba. D. ve Mansini. R. (2016). The multi-vehicle traveling purchaser problem with pairwise incompatibility constraints and unitary demands: A branch-and-price approach. European Journal of Operational Research. 248(1). 59-71. doi.org/10.1016/j.ejor.2015.06.073
  5. Glover. F. (1989) Tabu search – Part I. ORSA Journal on Computing. 1(3). 190-206.
  6. Glover. F. (1990). Tabu search – Part II. ORSA Journal on Computing. 2(1). 4-32.
  7. Gouveia. L.. Paias. A. ve Voß. S. (2011). Models for a traveling purchaser problem with additional side-constraints. Computers and Operations Research. 38(2). 550-558. doi.org/10.1016/j.cor.2010.07.016
  8. Hasanpour Jesri. Z.S.. Eshghi. K.. Rafiee. M. ve Van Woensel. T. (2022). The multi-depot traveling purchaser problem with shared resources. Sustainability. 14(16). 10190. doi.org/10.3390/su141610190

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Endüstri Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

20 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

23 Ekim 2024

Kabul Tarihi

16 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 30 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Okumuş, Ö., & Küçükoğlu, İ. (2025). ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 30(2), 459-472. https://doi.org/10.17482/uumfd.1571735
AMA
1.Okumuş Ö, Küçükoğlu İ. ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ. UUJFE. 2025;30(2):459-472. doi:10.17482/uumfd.1571735
Chicago
Okumuş, Özlem, ve İlker Küçükoğlu. 2025. “ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30 (2): 459-72. https://doi.org/10.17482/uumfd.1571735.
EndNote
Okumuş Ö, Küçükoğlu İ (01 Ağustos 2025) ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30 2 459–472.
IEEE
[1]Ö. Okumuş ve İ. Küçükoğlu, “ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ”, UUJFE, c. 30, sy 2, ss. 459–472, Ağu. 2025, doi: 10.17482/uumfd.1571735.
ISNAD
Okumuş, Özlem - Küçükoğlu, İlker. “ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30/2 (01 Ağustos 2025): 459-472. https://doi.org/10.17482/uumfd.1571735.
JAMA
1.Okumuş Ö, Küçükoğlu İ. ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ. UUJFE. 2025;30:459–472.
MLA
Okumuş, Özlem, ve İlker Küçükoğlu. “ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 30, sy 2, Ağustos 2025, ss. 459-72, doi:10.17482/uumfd.1571735.
Vancouver
1.Özlem Okumuş, İlker Küçükoğlu. ZİNCİR MARKET HARCAMALARINDA İNDİRİMLİ GEZGİN SATIN ALICI PROBLEMİ. UUJFE. 01 Ağustos 2025;30(2):459-72. doi:10.17482/uumfd.1571735

DUYURU:

30.03.2021- Nisan 2021 (26/1) sayımızdan itibaren TR-Dizin yeni kuralları gereği, dergimizde basılacak makalelerde, ilk gönderim aşamasında Telif Hakkı Formu yanısıra, Çıkar Çatışması Bildirim Formu ve Yazar Katkısı Bildirim Formu da tüm yazarlarca imzalanarak gönderilmelidir. Yayınlanacak makalelerde de makale metni içinde "Çıkar Çatışması" ve "Yazar Katkısı" bölümleri yer alacaktır. İlk gönderim aşamasında doldurulması gereken yeni formlara "Yazım Kuralları" ve "Makale Gönderim Süreci" sayfalarımızdan ulaşılabilir. (Değerlendirme süreci bu tarihten önce tamamlanıp basımı bekleyen makalelerin yanısıra değerlendirme süreci devam eden makaleler için, yazarlar tarafından ilgili formlar doldurularak sisteme yüklenmelidir).  Makale şablonları da, bu değişiklik doğrultusunda güncellenmiştir. Tüm yazarlarımıza önemle duyurulur.

Bursa Uludağ Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Dekanlığı, Görükle Kampüsü, Nilüfer, 16059 Bursa. Tel: (224) 294 1907, Faks: (224) 294 1903, e-posta: mmfd@uludag.edu.tr