Research Article

SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ

Volume: 30 Number: 2 August 20, 2025
TR EN

SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ

Abstract

Çevresel farkındalık, çimento üretim aşamalarında gerek yapay gerekse doğal mineral katkılar kullanılarak klinker miktarının azaltılması ve çimentolu kompozitlerin çeşitli özelliklerini iyileştirilmesi amacıyla yoğun çalışmaların yapılmasını sağlamaktadır. Bu bağlamda yapılan çalışmalarda, çevre için zararlı, ancak çimentolu kompozitlerin birçok özelliğini iyileştirmesi açısından faydalı olan silis dumanı üzerinde yoğunlaşıldığı görülmektedir. Bu çalışmada, silis dumanı ikameli çimento harçlarının deneysel sonuçları incelenerek yapay sinir ağları (YSA) ve uyarlamalı ağ tabanlı bulanık çıkarım sistemi (ANFIS) ile basınç dayanımlarının tahmini için üçer model tasarımı yapılmıştır. Modellerin mimarisinde deneylerden elde edilen ve 2, 7, 28 ve 90. gün basınç dayanım sonuçları olan 120 numune eğitim aşamaları için kullanılmıştır. Test aşamasında ise 20 sonuç kullanılmış ve modellerde hidratasyon yaşı (gün), Portland çimento (PÇ), silis dumanı giriş verisi, betonun basınç dayanımı ise çıkış verisi olarak kullanılmıştır. Test sonuçları ile deneysel sonuçlar karşılaştırıldığında, en iyi sonuçları veren modelin R2, MAPE ve RMSE için sırasıyla 0,9995, %0,5490 ve 0,3572 ile YSA-2, 0,9987, %1,0200 ve 0,5664 ile ANFIS-3 modeli olduğu belirlenmiştir. Bu verilere göre, deneysel sonuçlarla tahmin edilen sonuçlar arasındaki uyumun iyi olduğu ve hem YSA hem de ANFIS ile oluşturulan modellerle yüksek doğruluk derecesinde tahmin yapılabileceği kanaatine ulaşılmıştır.

Keywords

Supporting Institution

Yazarlar olarak bu çalışma ile ilgili herhangi bir kurum ya da kişilerle çıkar çatışmasının olmadığını beyan ederiz.

Ethical Statement

Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi’ne gönderilen, “Silis Dumanı İkameli Çimentoların YSA ve ANFIS Modelleri ile Basınç Dayanımlarının Tahmini” başlıklı makale için "Bu çalışma için etik kurul onayına gerek yoktur." beyanını onaylarız.

Thanks

Yazarlar olarak bu çalışma ile ilgili herhangi bir kurum ya da kişilerle çıkar çatışmasının olmadığını beyan ederiz.

References

  1. Aali, K. A., Parsinejad, M., & Rahmani, B. (2009) Estimation of Saturation Percentage of Soil Using Multiple Regression, YSA, and ANFIS Techniques, Computing and Information Science, 2(3), 127-136. doi:10.5539/cis.v2n3p127
  2. Adesanya, E., Aladejare, A., Adediran, A., Lawal, A., & Illikainen, M. (2021) Predicting shrinkage of alkali-activated blast furnace-fly ash mortars using artificial neural network (ANN), Cement and Concrete Composites, 124, 104265. doi: https://doi.org/10.1016/j.cemconcomp.2021.104265
  3. Adil, G., Kevern, J. T., & Mann, D. (2020) Influence of silica fume on mechanical and durability of pervious concrete, Construction and Building Materials, 247, 118453. doi: https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2020.118453
  4. Amin, M. N., Javed, M. F., Khan, K., Shalabi, F. I., & Qadir, M. G. (2021) Modeling compressive strength of eco-friendly volcanic ash mortar using artificial neural networking, Symmetry, 13(11), 2009. doi: https://doi.org/10.3390/sym13112009
  5. Armaghani, D. J., & Asteris, P. G. (2021) A comparative study of ANN and ANFIS models for the prediction of cement-based mortar materials compressive strength, Neural Computing and Applications, 33(9), 4501-4532. doi: https://doi.org/10.1007/s00521-020-05244-4
  6. Buscema, M (2002) A brief overview and introduction to artificial neural networks, Substance Use & Misuse, 37(8-10), 1093-1148. doi: https://doi.org/10.1081/JA-120004171
  7. Caldas, P. H. C. H., de Azevedo, A. R. G., & Marvila, M. T. (2023) Silica fume activated by NaOH and KOH in cement mortars: Rheological and mechanical study, Construction and Building Materials, 400, 132623. doi: https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2023.132623
  8. Chang, W., & Zheng, W. (2022) Compressive strength evaluation of concrete confined with spiral stirrups by using adaptive neuro-fuzzy inference system (ANFIS), Soft Computing, 26(21), 11873-11889. doi: https://doi.org/10.1007/s00500-022-07001-2

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Software Testing, Verification and Validation

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

July 30, 2025

Publication Date

August 20, 2025

Submission Date

February 13, 2025

Acceptance Date

April 17, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 30 Number: 2

APA
Erdem, Y., Gülbandılar, E., & Koçak, Y. (2025). SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 30(2), 355-374. https://doi.org/10.17482/uumfd.1639035
AMA
1.Erdem Y, Gülbandılar E, Koçak Y. SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ. UUJFE. 2025;30(2):355-374. doi:10.17482/uumfd.1639035
Chicago
Erdem, Yasemin, Eyyüp Gülbandılar, and Yılmaz Koçak. 2025. “SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30 (2): 355-74. https://doi.org/10.17482/uumfd.1639035.
EndNote
Erdem Y, Gülbandılar E, Koçak Y (August 1, 2025) SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30 2 355–374.
IEEE
[1]Y. Erdem, E. Gülbandılar, and Y. Koçak, “SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ”, UUJFE, vol. 30, no. 2, pp. 355–374, Aug. 2025, doi: 10.17482/uumfd.1639035.
ISNAD
Erdem, Yasemin - Gülbandılar, Eyyüp - Koçak, Yılmaz. “SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30/2 (August 1, 2025): 355-374. https://doi.org/10.17482/uumfd.1639035.
JAMA
1.Erdem Y, Gülbandılar E, Koçak Y. SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ. UUJFE. 2025;30:355–374.
MLA
Erdem, Yasemin, et al. “SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, vol. 30, no. 2, Aug. 2025, pp. 355-74, doi:10.17482/uumfd.1639035.
Vancouver
1.Yasemin Erdem, Eyyüp Gülbandılar, Yılmaz Koçak. SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ. UUJFE. 2025 Aug. 1;30(2):355-74. doi:10.17482/uumfd.1639035

Cited By

Announcements:

30.03.2021-Beginning with our April 2021 (26/1) issue, in accordance with the new criteria of TR-Dizin, the Declaration of Conflict of Interest and the Declaration of Author Contribution forms fulfilled and signed by all authors are required as well as the Copyright form during the initial submission of the manuscript. Furthermore two new sections, i.e. ‘Conflict of Interest’ and ‘Author Contribution’, should be added to the manuscript. Links of those forms that should be submitted with the initial manuscript can be found in our 'Author Guidelines' and 'Submission Procedure' pages. The manuscript template is also updated. For articles reviewed and accepted for publication in our 2021 and ongoing issues and for articles currently under review process, those forms should also be fulfilled, signed and uploaded to the system by authors.