Araştırma Makalesi

SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ

Cilt: 30 Sayı: 2 20 Ağustos 2025
PDF İndir
TR EN

SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ

Öz

Çevresel farkındalık, çimento üretim aşamalarında gerek yapay gerekse doğal mineral katkılar kullanılarak klinker miktarının azaltılması ve çimentolu kompozitlerin çeşitli özelliklerini iyileştirilmesi amacıyla yoğun çalışmaların yapılmasını sağlamaktadır. Bu bağlamda yapılan çalışmalarda, çevre için zararlı, ancak çimentolu kompozitlerin birçok özelliğini iyileştirmesi açısından faydalı olan silis dumanı üzerinde yoğunlaşıldığı görülmektedir. Bu çalışmada, silis dumanı ikameli çimento harçlarının deneysel sonuçları incelenerek yapay sinir ağları (YSA) ve uyarlamalı ağ tabanlı bulanık çıkarım sistemi (ANFIS) ile basınç dayanımlarının tahmini için üçer model tasarımı yapılmıştır. Modellerin mimarisinde deneylerden elde edilen ve 2, 7, 28 ve 90. gün basınç dayanım sonuçları olan 120 numune eğitim aşamaları için kullanılmıştır. Test aşamasında ise 20 sonuç kullanılmış ve modellerde hidratasyon yaşı (gün), Portland çimento (PÇ), silis dumanı giriş verisi, betonun basınç dayanımı ise çıkış verisi olarak kullanılmıştır. Test sonuçları ile deneysel sonuçlar karşılaştırıldığında, en iyi sonuçları veren modelin R2, MAPE ve RMSE için sırasıyla 0,9995, %0,5490 ve 0,3572 ile YSA-2, 0,9987, %1,0200 ve 0,5664 ile ANFIS-3 modeli olduğu belirlenmiştir. Bu verilere göre, deneysel sonuçlarla tahmin edilen sonuçlar arasındaki uyumun iyi olduğu ve hem YSA hem de ANFIS ile oluşturulan modellerle yüksek doğruluk derecesinde tahmin yapılabileceği kanaatine ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yazarlar olarak bu çalışma ile ilgili herhangi bir kurum ya da kişilerle çıkar çatışmasının olmadığını beyan ederiz.

Etik Beyan

Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi’ne gönderilen, “Silis Dumanı İkameli Çimentoların YSA ve ANFIS Modelleri ile Basınç Dayanımlarının Tahmini” başlıklı makale için "Bu çalışma için etik kurul onayına gerek yoktur." beyanını onaylarız.

Teşekkür

Yazarlar olarak bu çalışma ile ilgili herhangi bir kurum ya da kişilerle çıkar çatışmasının olmadığını beyan ederiz.

Kaynakça

  1. Aali, K. A., Parsinejad, M., & Rahmani, B. (2009) Estimation of Saturation Percentage of Soil Using Multiple Regression, YSA, and ANFIS Techniques, Computing and Information Science, 2(3), 127-136. doi:10.5539/cis.v2n3p127
  2. Adesanya, E., Aladejare, A., Adediran, A., Lawal, A., & Illikainen, M. (2021) Predicting shrinkage of alkali-activated blast furnace-fly ash mortars using artificial neural network (ANN), Cement and Concrete Composites, 124, 104265. doi: https://doi.org/10.1016/j.cemconcomp.2021.104265
  3. Adil, G., Kevern, J. T., & Mann, D. (2020) Influence of silica fume on mechanical and durability of pervious concrete, Construction and Building Materials, 247, 118453. doi: https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2020.118453
  4. Amin, M. N., Javed, M. F., Khan, K., Shalabi, F. I., & Qadir, M. G. (2021) Modeling compressive strength of eco-friendly volcanic ash mortar using artificial neural networking, Symmetry, 13(11), 2009. doi: https://doi.org/10.3390/sym13112009
  5. Armaghani, D. J., & Asteris, P. G. (2021) A comparative study of ANN and ANFIS models for the prediction of cement-based mortar materials compressive strength, Neural Computing and Applications, 33(9), 4501-4532. doi: https://doi.org/10.1007/s00521-020-05244-4
  6. Buscema, M (2002) A brief overview and introduction to artificial neural networks, Substance Use & Misuse, 37(8-10), 1093-1148. doi: https://doi.org/10.1081/JA-120004171
  7. Caldas, P. H. C. H., de Azevedo, A. R. G., & Marvila, M. T. (2023) Silica fume activated by NaOH and KOH in cement mortars: Rheological and mechanical study, Construction and Building Materials, 400, 132623. doi: https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2023.132623
  8. Chang, W., & Zheng, W. (2022) Compressive strength evaluation of concrete confined with spiral stirrups by using adaptive neuro-fuzzy inference system (ANFIS), Soft Computing, 26(21), 11873-11889. doi: https://doi.org/10.1007/s00500-022-07001-2

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yazılım Testi, Doğrulama ve Validasyon

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

20 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

13 Şubat 2025

Kabul Tarihi

17 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 30 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Erdem, Y., Gülbandılar, E., & Koçak, Y. (2025). SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 30(2), 355-374. https://doi.org/10.17482/uumfd.1639035
AMA
1.Erdem Y, Gülbandılar E, Koçak Y. SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ. UUJFE. 2025;30(2):355-374. doi:10.17482/uumfd.1639035
Chicago
Erdem, Yasemin, Eyyüp Gülbandılar, ve Yılmaz Koçak. 2025. “SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30 (2): 355-74. https://doi.org/10.17482/uumfd.1639035.
EndNote
Erdem Y, Gülbandılar E, Koçak Y (01 Ağustos 2025) SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30 2 355–374.
IEEE
[1]Y. Erdem, E. Gülbandılar, ve Y. Koçak, “SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ”, UUJFE, c. 30, sy 2, ss. 355–374, Ağu. 2025, doi: 10.17482/uumfd.1639035.
ISNAD
Erdem, Yasemin - Gülbandılar, Eyyüp - Koçak, Yılmaz. “SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30/2 (01 Ağustos 2025): 355-374. https://doi.org/10.17482/uumfd.1639035.
JAMA
1.Erdem Y, Gülbandılar E, Koçak Y. SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ. UUJFE. 2025;30:355–374.
MLA
Erdem, Yasemin, vd. “SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 30, sy 2, Ağustos 2025, ss. 355-74, doi:10.17482/uumfd.1639035.
Vancouver
1.Yasemin Erdem, Eyyüp Gülbandılar, Yılmaz Koçak. SİLİS DUMANI İKAMELİ ÇİMENTOLARIN YSA VE ANFIS MODELLERİ İLE BASINÇ DAYANIMLARININ TAHMİNİ. UUJFE. 01 Ağustos 2025;30(2):355-74. doi:10.17482/uumfd.1639035

Cited By

DUYURU:

30.03.2021- Nisan 2021 (26/1) sayımızdan itibaren TR-Dizin yeni kuralları gereği, dergimizde basılacak makalelerde, ilk gönderim aşamasında Telif Hakkı Formu yanısıra, Çıkar Çatışması Bildirim Formu ve Yazar Katkısı Bildirim Formu da tüm yazarlarca imzalanarak gönderilmelidir. Yayınlanacak makalelerde de makale metni içinde "Çıkar Çatışması" ve "Yazar Katkısı" bölümleri yer alacaktır. İlk gönderim aşamasında doldurulması gereken yeni formlara "Yazım Kuralları" ve "Makale Gönderim Süreci" sayfalarımızdan ulaşılabilir. (Değerlendirme süreci bu tarihten önce tamamlanıp basımı bekleyen makalelerin yanısıra değerlendirme süreci devam eden makaleler için, yazarlar tarafından ilgili formlar doldurularak sisteme yüklenmelidir).  Makale şablonları da, bu değişiklik doğrultusunda güncellenmiştir. Tüm yazarlarımıza önemle duyurulur.

Bursa Uludağ Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Dekanlığı, Görükle Kampüsü, Nilüfer, 16059 Bursa. Tel: (224) 294 1907, Faks: (224) 294 1903, e-posta: mmfd@uludag.edu.tr