Research Article

MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ

Volume: 30 Number: 3 December 19, 2025
EN TR

MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ

Abstract

Taşlama prosesi, bıçak üretim sektöründe esasen ilk ağız kalınlığını elde etmek üzere yapılan açılı bir işlemdir; istenen yüzey pürüzlülüğü için kullanılan işleme operasyonlarındandır. Yüzey pürüzlülüğü, iş parçasının aşınma, yorulma, korozyon dayanımı ve tribolojik özelliklerini etkilediğinden malzemelerin ömrü için belirleyicidir. Taş devri, ilerleme hızı ve soğutma sıvısı debisi gibi proses parametrelerinin yanı sıra aşındırıcı taş malzemesinin kullanım miktarı da üretim maliyeti ve karbon ayak izi ile ilişkilidir. Proses parametrelerinin uygun olmaması durumunda meydana gelen ısı enerjisi malzeme yüzeyinde dağılarak yüzey yanıklarına neden olabilmektedir. 1.4116 (X50CrMoV15) martenzitik paslanmaz çeliklerin yüzey taşlama işlemi araştırılmıştır. Taş devri, ilerleme hızı, soğutma sıvısı debisi proses parametreleri için 3 seviye belirlenerek L9 ortagonal dizisi deney tasarımı uygulanmış, yüzey pürüzlülüğü ve taş dökülme miktarı minimize edilecek şekilde Taguchi optimizasyonu yapılmıştır. ANOVA analizi ile parametrelerin etki oranları belirlenmiştir. Ayrıca regresyon analizi ile tahmin modeli için denklem oluşturulmuş, tahmin edilen değerler ile gerçek değerler kıyaslanarak grafikleri çizdirilmiştir. Yüzey pürüzlülüğünü minimizasyonu için optimum proses parametreleri: 1527 dev/dk taş devri, 400 mm/s ilerleme hızı, 65 lt/dk soğutma sıvısı debisidir, en etkin parametre ilerleme hızıdır. Taş dökülme miktarını minimize etmek için optimum parametreler 1527 dev/dk taş devri, 400 mm/s ilerleme hızı, soğutma sıvısı debisi için 80 lt/dk’dır. Taş devri en etkin parametredir.

Keywords

Project Number

AR-GE-20-029

Thanks

Yazarlar sağladığı imkanlar için Yeşilyayla Kesici Aletler Madeni Eşya ve İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ye teşekkür eder (Proje No: AR-GE-20-029

References

  1. Chen, G., Yang, J., Yao, K., Xiang, H. ve Liu, H. (2023). Robotic abrasive belt grinding with consistent quality under normal force variations. International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 125(7–8), 3539–3549. https://doi.org/10.1007/s00170-023-10940-1
  2. Jejurkar, A. S. ve Kadlag, V. L. (2016). Process Parameter Optimization of Surface Grinding for AISI 321 by Using Taguchi Method. International Journal of Scientific Research in Science, Engineering and Technology, 4(4), 41–45.
  3. Kumar, M., Singh, S. ve Goyal, K. (2016). To study the effect of grinding parameters on surface roughness and material removal rate of cylindrical grinding of heat treated en 47 steel. Journal of Mechanical Engineering, 45(2), 81–88. https://doi.org/10.3329/jme.v45i2.28189
  4. Kumar Patel, D., Goyal, D. ve Pabla, B. S. (2018). Optimization of parameters in cylindrical and surface grinding for improved surface finish. Royal Society Open Science, 5(5). https://doi.org/10.1098/rsos.171906
  5. Onwuka, G. ve Abou El Hossein, K. (2016). Surface roughness in ultra-high precision grinding of BK7, 3rd CIRP Conference on Surface Integrity (CIRP CSI), North Carolina, 143–146. doi: 10.1016/j.procir.2016.03.023
  6. Thanedar, A., Dongre, G. G., Singh, R. ve Joshi, S. S. (2017). Surface integrity investigation including grinding burns using barkhausen noise (BNA). Journal of Manufacturing Processes, 30, 226–240. https://doi.org/10.1016/j.jmapro.2017.09.026
  7. Adıyaman, O., & Fikret, S. (2020). Yeni Tip Taşlama Yönteminde Taşlama Parametrelerinin Deneysel Tasarım Yöntemi İle Yüzey Pürüzlülüğü Üzerine Etkisinin İncelenmesi. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 9(1), 215–225. https://doi.org/10.17798/bitlisfen.544248
  8. Diering, M., Wieczorowski, M., & Brown, C. (2019). Advances in Manufacturing Technology. Içinde Aeronautical Journal (C. 88, Sayı 872). https://doi.org/10.1017/s0001924000020133

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Mechanical Engineering (Other), Materials Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 11, 2025

Publication Date

December 19, 2025

Submission Date

April 2, 2025

Acceptance Date

July 31, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 30 Number: 3

APA
Altay, M., Aydın, H., & Pirge, E. (2025). MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 30(3), 813-824. https://doi.org/10.17482/uumfd.1668907
AMA
1.Altay M, Aydın H, Pirge E. MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ. UUJFE. 2025;30(3):813-824. doi:10.17482/uumfd.1668907
Chicago
Altay, Meryem, Hakan Aydın, and Enes Pirge. 2025. “MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30 (3): 813-24. https://doi.org/10.17482/uumfd.1668907.
EndNote
Altay M, Aydın H, Pirge E (December 1, 2025) MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30 3 813–824.
IEEE
[1]M. Altay, H. Aydın, and E. Pirge, “MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ”, UUJFE, vol. 30, no. 3, pp. 813–824, Dec. 2025, doi: 10.17482/uumfd.1668907.
ISNAD
Altay, Meryem - Aydın, Hakan - Pirge, Enes. “MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30/3 (December 1, 2025): 813-824. https://doi.org/10.17482/uumfd.1668907.
JAMA
1.Altay M, Aydın H, Pirge E. MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ. UUJFE. 2025;30:813–824.
MLA
Altay, Meryem, et al. “MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, vol. 30, no. 3, Dec. 2025, pp. 813-24, doi:10.17482/uumfd.1668907.
Vancouver
1.Meryem Altay, Hakan Aydın, Enes Pirge. MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ. UUJFE. 2025 Dec. 1;30(3):813-24. doi:10.17482/uumfd.1668907

Announcements:

30.03.2021-Beginning with our April 2021 (26/1) issue, in accordance with the new criteria of TR-Dizin, the Declaration of Conflict of Interest and the Declaration of Author Contribution forms fulfilled and signed by all authors are required as well as the Copyright form during the initial submission of the manuscript. Furthermore two new sections, i.e. ‘Conflict of Interest’ and ‘Author Contribution’, should be added to the manuscript. Links of those forms that should be submitted with the initial manuscript can be found in our 'Author Guidelines' and 'Submission Procedure' pages. The manuscript template is also updated. For articles reviewed and accepted for publication in our 2021 and ongoing issues and for articles currently under review process, those forms should also be fulfilled, signed and uploaded to the system by authors.