Araştırma Makalesi

MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ

Cilt: 30 Sayı: 3 19 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ

Öz

Taşlama prosesi, bıçak üretim sektöründe esasen ilk ağız kalınlığını elde etmek üzere yapılan açılı bir işlemdir; istenen yüzey pürüzlülüğü için kullanılan işleme operasyonlarındandır. Yüzey pürüzlülüğü, iş parçasının aşınma, yorulma, korozyon dayanımı ve tribolojik özelliklerini etkilediğinden malzemelerin ömrü için belirleyicidir. Taş devri, ilerleme hızı ve soğutma sıvısı debisi gibi proses parametrelerinin yanı sıra aşındırıcı taş malzemesinin kullanım miktarı da üretim maliyeti ve karbon ayak izi ile ilişkilidir. Proses parametrelerinin uygun olmaması durumunda meydana gelen ısı enerjisi malzeme yüzeyinde dağılarak yüzey yanıklarına neden olabilmektedir. 1.4116 (X50CrMoV15) martenzitik paslanmaz çeliklerin yüzey taşlama işlemi araştırılmıştır. Taş devri, ilerleme hızı, soğutma sıvısı debisi proses parametreleri için 3 seviye belirlenerek L9 ortagonal dizisi deney tasarımı uygulanmış, yüzey pürüzlülüğü ve taş dökülme miktarı minimize edilecek şekilde Taguchi optimizasyonu yapılmıştır. ANOVA analizi ile parametrelerin etki oranları belirlenmiştir. Ayrıca regresyon analizi ile tahmin modeli için denklem oluşturulmuş, tahmin edilen değerler ile gerçek değerler kıyaslanarak grafikleri çizdirilmiştir. Yüzey pürüzlülüğünü minimizasyonu için optimum proses parametreleri: 1527 dev/dk taş devri, 400 mm/s ilerleme hızı, 65 lt/dk soğutma sıvısı debisidir, en etkin parametre ilerleme hızıdır. Taş dökülme miktarını minimize etmek için optimum parametreler 1527 dev/dk taş devri, 400 mm/s ilerleme hızı, soğutma sıvısı debisi için 80 lt/dk’dır. Taş devri en etkin parametredir.

Anahtar Kelimeler

Proje Numarası

AR-GE-20-029

Teşekkür

Yazarlar sağladığı imkanlar için Yeşilyayla Kesici Aletler Madeni Eşya ve İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ye teşekkür eder (Proje No: AR-GE-20-029

Kaynakça

  1. Chen, G., Yang, J., Yao, K., Xiang, H. ve Liu, H. (2023). Robotic abrasive belt grinding with consistent quality under normal force variations. International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 125(7–8), 3539–3549. https://doi.org/10.1007/s00170-023-10940-1
  2. Jejurkar, A. S. ve Kadlag, V. L. (2016). Process Parameter Optimization of Surface Grinding for AISI 321 by Using Taguchi Method. International Journal of Scientific Research in Science, Engineering and Technology, 4(4), 41–45.
  3. Kumar, M., Singh, S. ve Goyal, K. (2016). To study the effect of grinding parameters on surface roughness and material removal rate of cylindrical grinding of heat treated en 47 steel. Journal of Mechanical Engineering, 45(2), 81–88. https://doi.org/10.3329/jme.v45i2.28189
  4. Kumar Patel, D., Goyal, D. ve Pabla, B. S. (2018). Optimization of parameters in cylindrical and surface grinding for improved surface finish. Royal Society Open Science, 5(5). https://doi.org/10.1098/rsos.171906
  5. Onwuka, G. ve Abou El Hossein, K. (2016). Surface roughness in ultra-high precision grinding of BK7, 3rd CIRP Conference on Surface Integrity (CIRP CSI), North Carolina, 143–146. doi: 10.1016/j.procir.2016.03.023
  6. Thanedar, A., Dongre, G. G., Singh, R. ve Joshi, S. S. (2017). Surface integrity investigation including grinding burns using barkhausen noise (BNA). Journal of Manufacturing Processes, 30, 226–240. https://doi.org/10.1016/j.jmapro.2017.09.026
  7. Adıyaman, O., & Fikret, S. (2020). Yeni Tip Taşlama Yönteminde Taşlama Parametrelerinin Deneysel Tasarım Yöntemi İle Yüzey Pürüzlülüğü Üzerine Etkisinin İncelenmesi. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 9(1), 215–225. https://doi.org/10.17798/bitlisfen.544248
  8. Diering, M., Wieczorowski, M., & Brown, C. (2019). Advances in Manufacturing Technology. Içinde Aeronautical Journal (C. 88, Sayı 872). https://doi.org/10.1017/s0001924000020133

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makine Mühendisliği (Diğer), Malzeme Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

11 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

19 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

2 Nisan 2025

Kabul Tarihi

31 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 30 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Altay, M., Aydın, H., & Pirge, E. (2025). MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 30(3), 813-824. https://doi.org/10.17482/uumfd.1668907
AMA
1.Altay M, Aydın H, Pirge E. MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ. UUJFE. 2025;30(3):813-824. doi:10.17482/uumfd.1668907
Chicago
Altay, Meryem, Hakan Aydın, ve Enes Pirge. 2025. “MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30 (3): 813-24. https://doi.org/10.17482/uumfd.1668907.
EndNote
Altay M, Aydın H, Pirge E (01 Aralık 2025) MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30 3 813–824.
IEEE
[1]M. Altay, H. Aydın, ve E. Pirge, “MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ”, UUJFE, c. 30, sy 3, ss. 813–824, Ara. 2025, doi: 10.17482/uumfd.1668907.
ISNAD
Altay, Meryem - Aydın, Hakan - Pirge, Enes. “MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30/3 (01 Aralık 2025): 813-824. https://doi.org/10.17482/uumfd.1668907.
JAMA
1.Altay M, Aydın H, Pirge E. MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ. UUJFE. 2025;30:813–824.
MLA
Altay, Meryem, vd. “MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 30, sy 3, Aralık 2025, ss. 813-24, doi:10.17482/uumfd.1668907.
Vancouver
1.Meryem Altay, Hakan Aydın, Enes Pirge. MARTENZİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN YÜZEY TAŞLAMA İŞLEMİNDE PROSES PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TAŞ DÖKÜLME MİKTARINA ETKİSİ. UUJFE. 01 Aralık 2025;30(3):813-24. doi:10.17482/uumfd.1668907

DUYURU:

30.03.2021- Nisan 2021 (26/1) sayımızdan itibaren TR-Dizin yeni kuralları gereği, dergimizde basılacak makalelerde, ilk gönderim aşamasında Telif Hakkı Formu yanısıra, Çıkar Çatışması Bildirim Formu ve Yazar Katkısı Bildirim Formu da tüm yazarlarca imzalanarak gönderilmelidir. Yayınlanacak makalelerde de makale metni içinde "Çıkar Çatışması" ve "Yazar Katkısı" bölümleri yer alacaktır. İlk gönderim aşamasında doldurulması gereken yeni formlara "Yazım Kuralları" ve "Makale Gönderim Süreci" sayfalarımızdan ulaşılabilir. (Değerlendirme süreci bu tarihten önce tamamlanıp basımı bekleyen makalelerin yanısıra değerlendirme süreci devam eden makaleler için, yazarlar tarafından ilgili formlar doldurularak sisteme yüklenmelidir).  Makale şablonları da, bu değişiklik doğrultusunda güncellenmiştir. Tüm yazarlarımıza önemle duyurulur.

Bursa Uludağ Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Dekanlığı, Görükle Kampüsü, Nilüfer, 16059 Bursa. Tel: (224) 294 1907, Faks: (224) 294 1903, e-posta: mmfd@uludag.edu.tr