Research Article

DENGESİZ VERİ SETLERİ İÇİN İKİ AŞAMALI DENGELEME STRATEJİSİ: ADASYN İLE ÖRNEKLEM ARTIRMA, SVM TABANLI ÖRNEKLEM AZALTMA

Volume: 30 Number: 3 December 19, 2025
TR EN

DENGESİZ VERİ SETLERİ İÇİN İKİ AŞAMALI DENGELEME STRATEJİSİ: ADASYN İLE ÖRNEKLEM ARTIRMA, SVM TABANLI ÖRNEKLEM AZALTMA

Abstract

Bu çalışma, makine öğrenmesi alanında sıkça karşılaşılan dengesiz veri sorununu ele alarak, azınlık sınıf örneklerinin çoğunluk sınıf tarafından gölgede bırakıldığı durumlara odaklanmaktadır. Böyle bir dengesizlik, sağlık hizmetlerinden finansal sahtekârlık tespitine ve IoT tabanlı endüstriyel süreçlere kadar pek çok alanda model performansını ciddi biçimde zayıflatır. Sorunu gidermek için, azınlık sınıfını sentetik örneklerle zenginleştiren ADASYN yöntemi, SVM tabanlı uzaklık ölçümüyle belirlenen “en uzak” %10’luk çoğunluk örneklerinin çıkarılmasıyla birleştirilmiştir. Önerilen yaklaşım, SVM, RF, XGBoost ve KNN sınıflandırıcılarıyla on farklı veri seti üzerinde test edilmiştir. Bunlar arasında hem kalite kontrol verilerini hem de IoT sensör ölçümlerini içeren, gerçek üretim ortamından elde edilmiş 'Tekstil' veri seti de yer almaktadır. Özellikle iplik kopması gibi nadir ancak üretim açısından kritik olayları barındıran bu veri seti, yoğun dengesizlik nedeniyle standart yöntemlerde düşük başarı sergilemektedir. G-Ortalamalar metriğinde önemli iyileşmeler sunan yöntem, azınlık sınıfın daha başarılı tespitine katkıda bulunmuş ve on veri setinden beşinde en yüksek G-Ortalamalar değerini elde etmiştir.

Keywords

References

  1. Abdelkhalek, A. ve Mashaly, M., (2023) Addressing the class imbalance problem in network intrusion detection systems using data resampling and deep learning, The journal of Supercomputing 79, 10611–10644. doi:10.1007/s11227-023-05073-x
  2. Almarshdi, R., Nassef, L., Fadel, E. ve Alowidi, N. (2023) Hybrid deep learning based attack detection for imbalanced data classification, Intelligent Automation & Soft Computing 35. doi:10.32604/iasc.2023.026799
  3. Altunkaynak, A., Başakın, E.E. ve Kartal, E. (2020) Dalgacik k-en yakin komşuluk yöntemi ile hava kirliliği tahmini, Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 25, 1547– 1556. doi:10.17482/uumfd.809938
  4. Amirshahi, B. ve Lahmiri, S. (2024) Bankruptcy prediction using optimal ensemble models under balanced and imbalanced data, Expert Systems, 41, e13599. doi:10.1111/exsy.13599
  5. Avizheh, M., Dadpasand, M., Dehnavi, E. ve Keshavarzi, H. (2023) Application of machine-learning algorithms to predict calving difficulty in Holstein dairy cattle, Animal Production Science, 63, 1095–1104. doi: 10.1071/AN22461
  6. Aymaz, S. (2025) Unlocking the power of optimized data balancing ratios: a new frontier in tackling imbalanced datasets, The Journal of Supercomputing, 81, 443. doi:10.1007/s11227-025-06919-2
  7. Ercire, M. ve Ünsal, A. (2021) Kısa Süreli Güç Kalitesi Bozulmalarının Dalgacık Analizi ve Rastgele Orman Yöntemi ile Sınıflandırılması, Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 26, 903–920. doi:10.17482/uumfd.976342
  8. Ferreira, G., Das, S., Coelho, G., Silva, R. R., Goswami, S., Pereira, R. N., Pereira, L., Fortunato, E., Martins, R. ve Nandy, S (2025) Energy harvesting and movement tracking by polypyrrole functionalized textile for wearable IoT applications, Journal of Energy Chemistry, 102, 230–242. doi: 10.1016/j.jechem.2024.10.028

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Industrial Engineering, Manufacturing and Industrial Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 11, 2025

Publication Date

December 19, 2025

Submission Date

June 18, 2025

Acceptance Date

November 4, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 30 Number: 3

APA
Yılmaz Eroğlu, D. (2025). DENGESİZ VERİ SETLERİ İÇİN İKİ AŞAMALI DENGELEME STRATEJİSİ: ADASYN İLE ÖRNEKLEM ARTIRMA, SVM TABANLI ÖRNEKLEM AZALTMA. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 30(3), 825-844. https://doi.org/10.17482/uumfd.1722270
AMA
1.Yılmaz Eroğlu D. DENGESİZ VERİ SETLERİ İÇİN İKİ AŞAMALI DENGELEME STRATEJİSİ: ADASYN İLE ÖRNEKLEM ARTIRMA, SVM TABANLI ÖRNEKLEM AZALTMA. UUJFE. 2025;30(3):825-844. doi:10.17482/uumfd.1722270
Chicago
Yılmaz Eroğlu, Duygu. 2025. “DENGESİZ VERİ SETLERİ İÇİN İKİ AŞAMALI DENGELEME STRATEJİSİ: ADASYN İLE ÖRNEKLEM ARTIRMA, SVM TABANLI ÖRNEKLEM AZALTMA”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30 (3): 825-44. https://doi.org/10.17482/uumfd.1722270.
EndNote
Yılmaz Eroğlu D (December 1, 2025) DENGESİZ VERİ SETLERİ İÇİN İKİ AŞAMALI DENGELEME STRATEJİSİ: ADASYN İLE ÖRNEKLEM ARTIRMA, SVM TABANLI ÖRNEKLEM AZALTMA. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30 3 825–844.
IEEE
[1]D. Yılmaz Eroğlu, “DENGESİZ VERİ SETLERİ İÇİN İKİ AŞAMALI DENGELEME STRATEJİSİ: ADASYN İLE ÖRNEKLEM ARTIRMA, SVM TABANLI ÖRNEKLEM AZALTMA”, UUJFE, vol. 30, no. 3, pp. 825–844, Dec. 2025, doi: 10.17482/uumfd.1722270.
ISNAD
Yılmaz Eroğlu, Duygu. “DENGESİZ VERİ SETLERİ İÇİN İKİ AŞAMALI DENGELEME STRATEJİSİ: ADASYN İLE ÖRNEKLEM ARTIRMA, SVM TABANLI ÖRNEKLEM AZALTMA”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30/3 (December 1, 2025): 825-844. https://doi.org/10.17482/uumfd.1722270.
JAMA
1.Yılmaz Eroğlu D. DENGESİZ VERİ SETLERİ İÇİN İKİ AŞAMALI DENGELEME STRATEJİSİ: ADASYN İLE ÖRNEKLEM ARTIRMA, SVM TABANLI ÖRNEKLEM AZALTMA. UUJFE. 2025;30:825–844.
MLA
Yılmaz Eroğlu, Duygu. “DENGESİZ VERİ SETLERİ İÇİN İKİ AŞAMALI DENGELEME STRATEJİSİ: ADASYN İLE ÖRNEKLEM ARTIRMA, SVM TABANLI ÖRNEKLEM AZALTMA”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, vol. 30, no. 3, Dec. 2025, pp. 825-44, doi:10.17482/uumfd.1722270.
Vancouver
1.Duygu Yılmaz Eroğlu. DENGESİZ VERİ SETLERİ İÇİN İKİ AŞAMALI DENGELEME STRATEJİSİ: ADASYN İLE ÖRNEKLEM ARTIRMA, SVM TABANLI ÖRNEKLEM AZALTMA. UUJFE. 2025 Dec. 1;30(3):825-44. doi:10.17482/uumfd.1722270

Announcements:

30.03.2021-Beginning with our April 2021 (26/1) issue, in accordance with the new criteria of TR-Dizin, the Declaration of Conflict of Interest and the Declaration of Author Contribution forms fulfilled and signed by all authors are required as well as the Copyright form during the initial submission of the manuscript. Furthermore two new sections, i.e. ‘Conflict of Interest’ and ‘Author Contribution’, should be added to the manuscript. Links of those forms that should be submitted with the initial manuscript can be found in our 'Author Guidelines' and 'Submission Procedure' pages. The manuscript template is also updated. For articles reviewed and accepted for publication in our 2021 and ongoing issues and for articles currently under review process, those forms should also be fulfilled, signed and uploaded to the system by authors.